Gospodarka 48 godzin

Niemożliwa rada

W Polsce powinna powstać rada fiskalna – instytucja nadzorująca przestrzeganie reguł fiskalnych w naszym kraju Jej funkcjonowanie mogłoby uzupełniać reguły fiskalne – uważa Towarzystwo Ekonomistów Polskich. Zadaniem takiej rady powinno być przede wszystkim monitorowanie przestrzegania reguł fiskalnych, prowadzenie i inicjowanie debaty o stanie finansów publicznych, propagowanie wiedzy na te tematy, tak aby zniwelować przewagę informacyjną administracji rządowej nad społeczeństwem. Taka instytucja, jeśli powstanie, musi od samego początku cieszyć się pełnym zaufaniem i niekwestionowaną wiarygodnością, a więc jej stworzenie wymaga apolityczności, a zarazem konsensusu politycznego – co jednak w Polsce jest niestety całkowicie niemożliwe do osiągnięcia.

Zmarnowane lata

Rząd PiS zmarnował mijające pięć lat dobrej koniunktury, w efekcie czego polskie finanse publiczne oraz system opieki zdrowotnej nie są przygotowane na epidemię koronawirusa. „Zrównoważony budżet” to sztuczka księgowa, służąca rządowej propagandzie – w rzeczywistości, planowany pierwotnie deficyt sektora finansów publicznych, po odliczeniu dochodów jednorazowych, miał w 2020 roku wynieść 2,2 proc. PKB (ponad 50 mld zł), czyli niewiele mniej niż 2,6 proc. PKB odnotowane w 2015 roku. W tym samym czasie 13 państw UE planowało osiągnąć nadwyżki. Jednocześnie nie przeprowadzono żadnej gruntownej reformy zwiększającej efektywność służby zdrowia, skupiając się przede wszystkim na wzroście transferów socjalnych. Tak działania rządu PiS ocenia dr. dr. Aleksander Łaszek z Forum Obywatelskiego Rozwoju. Jego zdaniem wstrzymane powinny zostać wszystkie działania PiS pogłębiające chaos w systemie wymiaru sprawiedliwości i osłabiające poziom praworządności. Ponadto, w sytuacji rosnącej niepewności związanej z możliwymi konsekwencjami epidemii koronawirusa, jeszcze bardziej pilne niż dotychczas staje się ograniczenie niepewności generowanej przez błyskawiczne zmiany legislacyjne, wprowadzane przez obecny rząd. Słusznym kierunkiem jest więc apel polskich przedsiębiorców o zawarcie paktu społecznego pod hasłem „2020 rokiem regulacyjnego spokoju”.  Jednocześnie, koronawirus nie może stanowić pretekstu do dalszego obchodzenia istniejących reguł fiskalnych, co grozi pogłębieniem strukturalnych problemów polskich finansów publicznych.

Niskie bezrobocie

Stopa bezrobocia w Polsce w kwietniu wzrosła o 0,3 punktu procentowego w porównaniu z poprzednim miesiącem – z 5,4 proc. w marcu do 5,7 proc. Jest to również wzrost w stosunku do kwietnia ubiegłego roku, kiedy to było 5,6 proc. bezrobotnych. Mimo wzrostu, obecny kwietniowy wynik jest wręcz zadziwiająco niski i może pokazywać, że nasz kraj nie odczuł fali zwolnień, takiej jaka ma miejsce na przykład w USA. Tam jednak jest nieco inny system, bo pracuje się raczej w cyklach tygodniowych, a nie miesięcznych. Eksperci wskazują, że najgorsze przed nami, a skutki wypowiedzeń (z reguły z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia) ujawnią się w pełni dopiero latem i wczesną jesienią.