Od Brandta do Maasa

1 sierpnia Polacy nie tylko w stolicy, obchodzili rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego. Spory o jego sens i ocenę będą toczyły się jeszcze długo. Miało trwać tydzień,a nie ponad dwa miesiące. Zginął kwiat młodzieży i generalnie ok. 180 tys. cywilów. Po upadku Powstania wypędzono pół miliona ludzi,a lewobrzeżna Warszawa została niemal zrównana z ziemią.
Tego dnia oficjalną wizytę składał w Polsce szef dyplomacji Niemiec, dość młody polityk (53 l.),socjaldemokrata Heiko Maas. Wspominam o wieku ponieważ przez długi czas toczyły się dyskusje o tym-czy wraz z odchodzeniem nad Renem pokolenia, które pamięta II wojnę światową młodsi politycy będą kontynuowali linię kanclerza Willy Brandta,który 7 grudnia 1970 r. ukląkł przed pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie, prosił o wybaczenie i zainicjował długi oraz trudny proces pojednania obu naszych społeczeństw.
Moim zdaniem Heiko Maas we właściwy sposób.idzie drogą Brandta. Akcentował mocno odpowiedzialność państwa niemieckiego za zbrodnie i okrucieństwa oraz jasno stwierdził,że jest mu wstyd „za to, co Niemcy wyrządzili Polsce”.
W trakcie spotkania z młodzieżą w Muzeum Powstania Warszawskiego użył ładnej formuły,iż dla Niemców „to wielkie szczęście,że możemy żyć z Polakami jako równi partnerzy w zjednoczonej Europie”. Opowiedział się ponadto za tym,by wreszcie w RFN powstało miejsce pamięci ofiar wojny i okupacji w Polsce,które stanowiłoby znaczący gest pojednania.
Szereg razy,m.in. w Sejmie, mówiłem o istotnej triadzie występującej w tego rodzaju sytuacjach:”POROZUMIENIE- POJEDNANIE-WYBACZENIE”. To skomplikowane i długotrwałe procesy, na ogół nie poddające się schematycznym ujęciom. Porozumienie generalnie w stosunkach polsko-niemieckich mamy już za sobą,co nie znaczy,że występować już nie mogą znaczące różnice zdań w niektórych kwestiach (vide Nord-Stream 2,czy reparacje).Berlin jest dla Warszawy głównym partnerem gospodarczym (obroty ponad 110 mld. euro) i jednym z kluczowych partnerów politycznych. Proces pojednania jest bardzo zaawansowany, zaś co do wybaczenia to nie ma jednoznacznych jego mierników,ale z pewnością w miarę upływu czasu ono też postępuje.
Polacy słusznie szczycą się tym,że nie mieliśmy nigdy swojego Quislinga.(trochę już zapomniany polityk norweski kolaborujący z Hitlerem, który w 1940 r. ogłosił się premierem). Stąd trudno pojąć zapowiedź objęcia patronatem przez prezydenta Dudę uroczystości 75. rocznicy utworzenia Brygady Świętokrzyskiej Narodowych Sił Zbrojnych – blisko współdziałającej z Wehrmachtem. PAD idzie więc fałszywym śladem obecnego premiera,który półtora roku temu,w trakcie pobytu w Monachium, składał kwiaty na grobach żołnierzy tej Brygady. Z pewnością dziwią się temu wielce nie tylko żyjący jeszcze powstańcy, ale także sami Niemcy.

Zaproszenie na debatę

Instytut Politologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego,
Fundacja im. Friedricha Eberta

 

zapraszają na debatę

 

„Pomiędzy jubileuszami.
Polityka historyczna w polsko-niemieckiej codzienności”

 

10 grudnia (poniedziałek), godz. 15:00
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego (UKSW)
Warszawa, ul. Wóycickiego 1/3, budynek 23, sala 401

 

Polityka historyczna nabrała szczególnego znaczenia w Polsce po wyborach prezydenckich i parlamentarnych w 2015 roku. Zaczęto wtedy w sposób otwarty mówić, że jest ona ważnym narzędziem polityki wewnętrznej i zagranicznej. Rozpoczęła się realizacja związanych z nią celów. Jaką rolę polityka historyczna odgrywa w politykach prowadzonych przez kraje, w tym przez Polskę i Niemcy? Jakie jej przejawy dotyczą naszego życia codziennego? Czy należy jej się obawiać, czy może wystarczy stworzyć kanon zasad, których przestrzeganie sprawi, że będzie ona polityką prowadzoną w sposób mądry?
Te i wiele innych kwestii poruszymy podczas dyskusji zainspirowanej publikacją Fundacji im. Friedricha Eberta „Pomiędzy jubileuszami. Polityka historyczna w polsko-niemieckiej codzienności”.

Prosimy o potwierdzenie uczestnictwa do dnia 07.12. na adres: biuro@feswar.org.pl lub telefonicznie: +48 22 831 78 61. Liczba miejsc ograniczona.
Organizatorzy zapewniają tłumaczenie symultaniczne polsko-niemieckie.

 

Program:

godz. 15:00 Otwarcie
prof. dr hab. Radosław Zenderowski, dyrektor Instytutu Politologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie

godz. 15:10 Wprowadzenie
dr Joanna Andrychowicz-Skrzeba, Fundacja im. Friedricha Eberta w Polsce

godz. 15:20 Historia jako element działań politycznych
dr Manuel Becker, Uniwersytet Reński Fryderyka Wilhelma w Bonn

godz. 15:35 Debata „Pomiędzy jubileuszami. Polityka historyczna w polsko-niemieckiej codzienności”
prof. dr hab. Antoni Dudek, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
dr Maria Kobielska, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
dr hab. Anna Warakomska , Uniwersytet Warszawski
dr Manuel Becker, Uniwersytet Reński Fryderyka Wilhelma w Bonn