Julian Assange – historia obławy

Za kilka dni rozpocznie się w Londynie proces ekstradycyjny australijskiego wydawcy i dziennikarza Juliana Assange’a: Stany Zjednoczone chcą go skazać w tajnym procesie na dożywocie lub karę śmierci za ujawnienie licznych zbrodni amerykańskiego wojska w czasie okupacji Afganistanu i Iraku. Polowanie na Assange’a trwa już 10 lat: ekstradycja ma być symbolicznym ukoronowaniem wysiłków na rzecz zdławienia niezależnej krytyki haniebnych działań imperium. Niebywała historia tego polowania zawiera jeszcze pewne białe plamy, ale to, co już wiadomo, wystarczy, by zrozumieć mechanizmy pułapki.

„Wyobraźcie sobie ciemny pokój. Nagle ktoś rzuca snop światła i ukazuje się tam wielki słoń – zbrodni i korupcji. To Assange skierował nań światło. Rządy znajdują się w krótkim szoku, ale zaraz przekręcają reflektor, by skierować go w stronę dziennikarza, z oskarżeniem o gwałt. To klasyczny manewr, kiedy chodzi o manipulację opinią publiczną. Słoń znowu ginie w ciemności – teraz Assange jest w środku zainteresowania: media zastanawiają się, czy jeździ na deskorolce po ambasadzie [Ekwadoru w Londynie], czy prawidłowo żywi swego kota. Nagle dowiadujemy się wszyscy, że to gwałciciel, haker, szpieg i narcyz. Zbrodnie, które odkrył, stają się niewidzialne.”
Tak sprawę podsumował Nils Melzer, szwajcarski profesor prawa międzynarodowego, wykładowca uniwersytetu w Glasgow i przede wszystkim specjalny sprawozdawca ONZ ds. tortur, w niedawnym wywiadzie dla szwajcarskiej Republik. Gdyby dodać do tej metafory miejsce, do którego trafi Assange, jeśli przegra proces ekstradycyjny, można sobie darować szczegóły jego sytuacji, by pojąć, co się święci.
Założyciel WikiLeaks zostanie przewieziony do miasta Alexandria, wielkości warszawskiego Ursynowa (ok. 150 tys. mieszkańców), położonego 14 km od Białego Domu w Waszyngtonie. Znajduje się tam słynny Espionage Court, gdzie sądzi się sprawy dotyczące bezpieczeństwa USA. Ława przysięgłych zostanie wybrana spośród mieszkańców: 85 proc. z nich pracuje w którejś z czterech stołecznych instytucji – CIA, NSA, Pentagonie lub departamencie stanu, tj. podlega rozkazom lub poleceniom rządu. Procesy odbywają się zawsze za zamkniętymi drzwiami, na podstawie tajnych dowodów. Espionage Court tym się różni od innych sądów na świecie, że nigdy nikogo nie uniewinnił. Teraz będą szczegóły.
Spuszczenie psów
Nils Melzer zaczął działać w sprawie Assange’a późno, właściwie dopiero od marca zeszłego roku, kiedy do WikiLeaks doszły słuchy, że Anglicy szykują porwanie go z ekwadorskiej ambasady, w której przebywał od czerwca 2012 r. W maju, kiedy siedział już od dwóch miesięcy w więzieniu specjalnym w Belmarsh pod Londynem, Melzer odwiedził go wraz z dwoma lekarzami, doświadczonymi biegłymi sądowymi, którzy zgodnie orzekli, że Assange ma wszystkie symptomy ofiary tortur. Mijało właśnie 9 lat od publikacji przez WikiLeaks całego szeregu dowodów na okupacyjne bestialstwo armii Stanów Zjednoczonych i jej wspólników. Od razu stało się wtedy jasne, że np. żołnierze i oficerowie, którzy chwalili się doprowadzaniem do samobójstw wielokrotnie gwałconych irackich kobiet, nigdy nie zostaną ukarani, jak i inni, jeszcze gorsi amerykańscy przestępcy, lecz maszyna ruszyła.
Największe światowe gazety, jak New York Times, Der Spiegel, czy Guardian relacjonowały rewelacje WikiLeaks (cokolwiek je cenzurując). Amnesty International, Time, Le Monde, The Economist i organizacje dziennikarskie wręczały swoje nagrody Assange’owi i jego ekipie, podczas gdy w Waszyngtonie panowała już wysoka gorączka. Latem 2010 r., gdy WikiLeaks opublikował Afgański dziennik wojenny, Stratfor (Strategic Forecasting, Inc) – prywatna agencja wywiadu i doradca ds. bezpieczeństwa amerykańskiego rządu federalnego – doradziła zalać Assange’a aferami kryminalnymi wszelkiego rodzaju „przez następne 25 lat”. Nie cała korespondencja w tej sprawie jest znana, lecz wiadomo już, że departament stanu wyznaczył ok. 200 dyplomatów do tego zadania. Mieli skutecznie wpłynąć na sojuszników i wasali imperium.
Szwedzki pościg
Szwecja była idealnym krajem do uderzenia w dziennikarza – ma raczej dobrą opinię, więc nawet uczciwi działacze i dziennikarze szczerze potem przez lata wierzyli w „gwałt”, którego miał tam dopuścić się Assange. Tymczasem Szwecja nie jest lepsza od Polski, jeśli chodzi o skandaliczne usługi dla tajnych służb amerykańskich. Opiekunem prawnym dwóch kobiet, które w miesiąc po ujawnieniu zbrodni w Afganistanie weszły do sztokholmskiego komisariatu, by mówić o Assange’u, był mec. Claes Borgström z kancelarii „Thomas Bodström”, zajmującej się cichymi zleceniami na rzecz szwedzkich służb bezpieczeństwa w kontaktach z CIA.
20 sierpnia 2010 Anna A. – była narzeczona oficera lokalnego komisariatu, przyprowadziła tam swą koleżankę Sophię W., która miała złożyć zeznanie. Kiedy W. jeszcze w trakcie zeznania przed byłym narzeczonym Anny A. usłyszała, że Assange zostanie aresztowany z podejrzeniem o gwałt, zrozumiała, że w coś ją wkręcają i wyszła nie kończąc zeznań. Dwie godziny później popołudniowy, szmatławy tabloid Expressen dał na pierwszą stronę „Assange zgwałcił dwie kobiety”, choć Anna A. nie składała żadnych zeznań.
Dopiero nazajutrz na gwałt ściągnięto Annę A., która przyszła z rozdartą prezerwatywą twierdząc, że Assange miał rozedrzeć ją w czasie stosunku, co miało być rodzajem „molestowania”. Problem: badanie DNA prezerwatywy nie wykazało najmniejszego śladu genetycznego ani jej, ani dziennikarza. W pięć dni po wybuchu afery lokalna prokurator zamknęła „śledztwo wstępne” – nie było z czego stworzyć oskarżenia. Wtedy prokuratura wyznaczyła do sprawy Marianne Ny, która chwaliła się dawną pracą dla CIA, gdy jakiś czas przebywała z „przyjacielską” wizytą na Kubie (co wyszło później). Śledztwo wstępne zostało wznowione, by ostatecznie zakończyć się dopiero po 9 latach tym samym, co stwierdziła pierwsza prokurator.
Assange wielokrotnie próbował złożyć zeznania przed nową prokurator, lecz ta uparcie nie znajdywała czasu. W końcu adwokat zwrócił się do prokuratury o zezwolenie na czasowy wyjazd ze Szwecji redaktora WikiLeaks i je otrzymał. Kiedy Assange poleciał do Berlina i Londynu, Ny wystawiła Europejski Nakaz Aresztowania (ENA). Na podstawie tego nakazu Brytyjczycy aresztowali Assange’a, ale wypuścili za kaucją zabierając mu paszport.
Do 2012 r. jego obrońcy złożyli szwedzkiej prokuraturze 30 propozycji przesłuchania go w Szwecji w zamian za zapewnienie, że nie zostanie dostarczony USA, gdzie szykowano już przeciw niemu lipne oskarżenia. Szwedzi odmawiali. Gdy Assange dowiedział się, że na ekstradycję do Stanów są gotowi Brytyjczycy, w czerwcu 2012 r. wszedł do londyńskiej ambasady Ekwadoru, by zwrócić się o azyl polityczny. Przestał zgłaszać się na policję, czyli złamał zwolnienie warunkowe. Policja otoczyła ambasadę na następne 7 lat, które tam przesiedział.
Londyńska zasadzka
Ekwador należał do tych południowoamerykańskich państw, które próbowały jakiejś emancypacji politycznej, wyzwolenia się spod kontroli imperium. Ówczesny lewicowy prezydent Rafael Correa bez problemu przyznał Assange’owi azyl i potem ekwadorskie obywatelstwo, ale gdy skończył swą ostatnią konstytucyjną kadencję w 2017 r., wszystko się zmieniło, sam stał się ściganym wygnańcem. Niby prezydentem został jego partyjny kolega, zresztą b.wiceprezydent – Lenin Moreno, lecz okazało się, że to banalny zdrajca, który zawarł cichy układ z Amerykanami.
CIA zaangażowała hiszpańską spółkę wyspecjalizowaną w podsłuchach – Undercover Global S. L., która za zezwoleniem Moreno założyła w londyńskiej ambasadzie kamery i mikrofony, nawet w łazience i ubikacji Assange’a, by go śledzić 24/24. Kiedy do Quito na spotkanie z Moreno wybrał się wiceprezydent Mike Pence (dwa lata temu), ustalono zapłatę za wydanie dziennikarza: Amerykanie obiecali ponad 10 miliardów dolarów pożyczki, czego głównym beneficjentem stał się nowy prezydent Ekwadoru i jego rodzina, a kraj został obciążony zniewalającym długiem. Assange’a odcięto od internetu i innych środków łączności ze światem zewnętrznym. Wkrótce pozbawiono go azylu i obywatelstwa, by Brytyjczycy mogli „zgodnie z prawem” wejść do ambasady i wsadzić go do specjalnego więzienia dla największych zbrodniarzy, co zrobili w kwietniu zeszłego roku.
Amerykańska obsesja
Dla imperialnej administracji Trumpa zniszczenie Assange’a ma stanowić jasny przykład, że mediom nie wolno ujawniać jej zbrodni; dozwolone są tylko izolowane przypadki, najlepiej bez mieszania w to reputacji rządu. Jesteśmy bardzo daleko od czasów prezydenta Roosevelta, który pisał: „Głupcy i zdrajcy, którzy próbują zrobić przestępstwo z faktu mówienia prawdy o Administracji, kiedy jest winna niekompetencji lub przestępstw, popełniają zbrodnię przeciw narodowi.” Tak samo jak od tweeta Trumpa z 2016 r. „Uwielbiam WikiLeaks!” Za kilka dni Amerykanie będą wykazywać przed sądem w Anglii, że ekstradycja jest konieczna, by Assange’a osądzić w Alexandrii za „szpiegostwo”. Za „obrazę” się nie da: od 2006 r., tj. od istnienia WikiLeaks wrogowie tej redakcji nie znaleźli żadnego artykułu lub dokumentu, który byłby nieprawdziwy.
Uwolnienia Assange’a domagają się międzynarodowe i narodowe stowarzyszenia dziennikarskie, jak Reporterzy bez Granic, niemal wszystkie wielkie stowarzyszenia obrony praw człowieka (oprócz Amnesty International, która ciągle niemrawo „rozważa”, czy uznać go za więźnia politycznego, zapewne ze względu na swych amerykańskich donatorów). W całej Europie i gdzie indziej powstają liczne społeczne inicjatywy i manifestacje, o których polskie media wolą zresztą nie wspominać.
Może ma być tak, jak pisał Julian Assange w październiku 2011 r.? Próbował walczyć przeciw pewnej perspektywie: „Wojna stanie się na Zachodzie normą, wieczną wojną. Dzieci będą rosnąć i dorośleć ze świadomością, że zawsze jest wojna. Wojna nie będzie niczym wyjątkowym, niezwyczajnym, czy strasznym. Stanie się nową normalnością.” Pokaz „demokratycznego” bezprawia, który do tej pory ściśle otaczał sprawę dziennikarza, może znaczyć, że nowa normalność już obowiązuje.

Co ze zdrowiem Assange’a?

Twórca WikiLeaks jest w fatalnej kondycji zdrowotnej – w więzieniu czeka go śmierć. Lekarze apelują o przeniesienie Juliana Assange’a z zakładu karnego Belmarsh do szpitala.

List otwarty został skierowany do brytyjskiej ministry spraw wewnętrznych (home secretary) Priti Patel. Sygnatariusze swoją ocenę sytuacji oparli o „wstrząsające relacje naocznych świadków”, którzy towarzyszyli australijskiemu dziennikarzowi i wydawcy WikiLeaks 21 października, podczas rozprawy w londyńskim sądzie oraz późniejszy raport Nilsa Melzera, specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. tortur.
„Niniejszy list otwarty powstaje po to, aby wyrazić nasze bardzo poważne obawy o stan zdrowia, zarówno fizycznego jak i psychicznego Juliana Assange’a” – czytamy w szesnastostronicowym dokumencie.
„Assange wymaga natychmiastowej diagnostyki (…) Wszelkie wskazane przez specjalistów leczenie powinno być wdrażane w odpowiednio wyposażonym ośrodku i przez kompetentny personel” – dodają lekarze.
„Jeżeli nie dojdzie do pilnej oceny stanu zdrowia Juliana Assange’a i leczenie nie zostanie podjęte należy obawiać się – na podstawie dotychczas ujawnionych materiałów i dowodów [dot. stanu zdrowia założyciela WikiLeaks – przyp. red.] – że może on umrzeć w więzieniu. Okoliczności medyczne są alarmujące. Nie ma czasu do stracenia” – podsumowują sygnatariusze.
Wśród nich są lekarze z USA, Wielkiej Brytanii, Szwecji, Włoch i Niemiec, jest nawet jeden lekarz z Polski, który pracuje w Zjednoczonym Królestwie.

Farsa sprawiedliwości

Julian Assange po odbyciu połowy kary więzienia za „złamanie zasad warunkowego zwolnienia” pozostanie za kratami – zdecydował brytyjski sąd odrzucając wniosek obrony o przedterminowe zwolnienie, nawet za kaucją. Dokładnie tak, jak przewidywali lewicowi aktywiści i uczciwi obrońcy praw człowieka na całym świecie.

Assange obserwował przebieg rozprawy na monitorze. Nie został wypuszczony z więzienia Belmarsh ani na chwilę. I tak samo może być, gdy już zakończy odbywanie wyroku 50 tygodni więzienia za „złamanie zasad warunkowego zwolnienia” (czyli za to, że siedem lat temu szukał ratunku w ambasadzie przyjaznego wówczas Ekwadoru), tj. w lutym przyszłego roku. Po prostu jego status może zmienić się wtedy z osadzonego na aresztowanego, oczekującego na ekstradycję. Gdyby sąd przychylił się do wniosku obrony o zwolnienie za kaucją, Assange mógłby wyjść 22 września – ale tak się nie stanie. Sędzia Vanessa Baraitser stwierdziła, że gdyby Assange został wypuszczony na wolność, istniałoby uzasadnione podejrzenie, że spróbuje uciec.Brytyjskie ministerstwo spraw wewnętrznych jeszcze w czerwcu wydało zgodę na proces ekstradycyjny Assange’a do USA. Jeśli Assange go przegra, a wszystko na to wskazuje, gdyż chodzi o proces polityczny, jego los jest w zasadzie przesądzony. Amerykański Departament Sprawiedliwości wysunął przeciwko niemu 18 zarzutów, w tym o szpiegostwo, publikowanie informacji niejawnych, nakłanianie do tego oraz o udział w spisku, którego celem było włamanie do rządowego komputera. Grozi mu kara śmierci lub wyrok dożywotniego więzienia (technicznie – kara łączna 175 lat).
Decyzję sądu z oburzeniem przyjęli m.in. działacze Partii Pracy, gdyż według nich zapowiada on trzymanie Assange w więzieniu również po odbyciu bieżącej kary. – Plany, by trzymać Assange’a w więzieniu po upłynięciu niesprawiedliwego wyroku to skandal – pisze na Twitterze Chris Williamson, polityk Labour, podkreślając dalej, że jego kraj zachowuje się coraz bardziej
jak dyktatura.

Wypadek? Przy pracy?

Tajemnicze zaginięcie dziennikarza śledczego WikiLeaks, Holendra Arjena Kamphuisa, musiało być wypadkiem – taką tezą norweska policja zamknęła ostatecznie śledztwo w tej sprawie. 47-letni ekspert od cyberbezpieczeństwa zaginął rok temu po wyjściu z hotelu w Bodø, na północy Norwegii. Zdaniem policji Kamphuis „zgubił się na morzu”. Jego ciała nie odnaleziono.

Po zaginięciu Kamphuisa – 20 sierpnia ubiegłego roku – powstało wiele teorii na ten temat. Dostrzegano w tym rękę CIA lub – oczywiście – Władimira Putina. Inni sugerowali, że Holender wykonywał jakąś tajną misję na rzecz Juliana Assange’a, który wtedy przebywał jeszcze zamknięty w londyńskiej ambasadzie Ekwadoru. Również WikiLeaks określało to zaginięcie jako „dziwne”. Policja zakomunikowała dziś jednak, że „najprawdopodobniej” przewrócił się na swym kajaku (uprawiał kajakarstwo) płynąc fiordem Skjerstad i utonął.
Tajemnica była tym bardziej nieprzenikniona, że 30 sierpnia 2018 r., to jest 10 dni po zaginięciu Kamphuisa, anteny namierzyły jego czynny telefon niedaleko Stavanger, ok. tysiąc kilometrów w linii prostej na południe od Bodø. Według policji, stało się tak, gdyż na rzeczy Holendra mieli natrafić dwaj kierowcy TIRa „z Europy Wschodniej”, którzy łowili ryby przy jego dzikim obozowisku. Znaleźli telefon, komputery, jak i inne rzeczy, w tym jego kajak. Zabrali wszystko do ciężarówki i pojechali na południe. Obecność kajaka, który sam miał powrócić do obozowiska, można według policji wyjaśnić falami i prądami morskimi. Kierowcy nie mieli mieć nic wspólnego z zaginięciem mężczyzny.
Tymczasem sam Julian Assange szybko traci zdrowie w angielskim więzieniu specjalnym Belmarsh – tak utrzymuje jego australijski ojciec John Shipton, jak i jego brat Gabriel. Brat mógł krótko odwiedzić Assange’a ponad tydzień temu. Assange został przewieziony w kwietniu do więzienia dla najgroźniejszych zbrodniarzy z ambasady Ekwadoru, który pod naciskiem amerykańskim zdecydował odebrać przyznany mu wcześniej azyl polityczny. Stany Zjednoczone domagają się jego ekstradycji. Assange’owi grozi tam 175 lat więzienia lub kara śmierci za ujawnienie zbrodni amerykańskich i brytyjskich w Iraku i Afganistanie.
W 2010 r., kiedy WikiLeaks ujawniło kompromitujące dokumenty, Assange stał się laureatem dziennikarskich nagród i wyróżnień międzynarodowych. Dziś te media milczą, choć ojciec dziennikarza i wydawcy alarmuje, że jego syn może nie dożyć teoretycznego uwolnienia z brytyjskiego więzienia, które miałoby nastąpić w lutym przyszłego roku.

Wydadzą Assange’a

– Ta decyzja należy do sądu, ale minister spraw wewnętrznych ma ważną rolę do odegrania i chcę, aby doprowadzono do triumfu sprawiedliwości we wszystkich sytuacjach. Otrzymaliśmy prawidłowy wniosek o ekstradycję, więc go podpisałem, ale ostateczna decyzja zależy od sądów – powiedział minister spraw wewnętrznych Wielkiej Brytanii Sajid Javid. Sprawiedliwość ma „zatriumfować” w sprawie Juliana Assange’a.

Na antenie czwartego kanału BBC Javid dodał jeszcze, że jego zdaniem Australijczyk słusznie trafił za kratki.
Decyzja ministra otwiera sądom drogę do wyrażenia zgody na to, by twórca WikiLeaks, demaskator amerykańskich zbrodni wojennych w Iraku i Afganistanie został wydany Stanom Zjednoczonym. Tam jego los jest praktycznie przesądzony. Departament Sprawiedliwości wysunął przeciwko niemu 18 zarzutów, w tym o szpiegostwo, publikowanie informacji niejawnych, nakłanianie do tego oraz o udział w spisku, którego celem było włamanie do rządowego komputera.
– Zostanie zapamiętana jako najgorszy atak na wolność prasy za naszego życia – tak o sprawie Assange’a mówił redaktor naczelny WikiLeaks Kristin Hrafnsson. – Ludzie powinni wyrazić swe potępienie: to ich politycy, ich sądy, policja i więzienia zostały skandalicznie nadużyte, by zrobić czarną plamę na naszej historii.
Nils Melzer, specjalny wysłannik ONZ ds. tortur, oświadczył, że obawia się o życie Juliana Assange’a i wzywał do jego „natychmiastowego” uwolnienia. Zauważył również, że w ciągu dwudziestu lat pracy na tym stanowisku nigdy jeszcze nie widział, by kilka demokratycznych państw wspólnymi siłami „izolowało, demonizowało i wyrządzało krzywdę” jednemu człowiekowi.
Ostateczne decyzje w sprawie dziennikarza nie zapadną jednak szybko. Kolejny raz sąd najprawdopodobniej zbierze się za kilka miesięcy, a od jego decyzji będzie przysługiwała apelacja.
W USA Julianowi Assange’owi grozi wyrok 175 lat więzienia (czyli dożywocie) albo kara śmierci. Będzie sądzony na podstawie Espionage Act, prawa z okresu I wojny światowej. Najbardziej demokratyczne państwo świata nie odpuszcza tym, którzy mówili o nim prawdę.

Imperium zaciska kleszcze

WikiLeaks ostrzega, że imperium szykuje nowe oskarżenia przeciw wydawcy i dziennikarzowi Julianowi Assange’owi, które mają go „pogrążyć”. Departament sprawiedliwości USA zdążył już wysunąć kilkanaście oficjalnych oskarżeń wobec Australijczyka, lecz nowe dowody mogą rozszerzyć ten wachlarz. Dowody ma dostarczyć podejrzany Islandczyk Sigurdur Thordarson, informatyk zwany „Frankensteinem CIA”. Stany Zjednoczone chcą, by Assange’owi groziło coś więcej niż 175 lat więzienia i kara śmierci?

Ojciec Juliana Assange’a John Shipton został zawrócony przez brytyjskie służby z drogi do więzienia w Belmarsh na dozwolone i umówione widzenie. Powiedziano mu tylko, że syn będzie „u lekarza”. Na początku ubiegłego tygodnia Nils Melzer, specjalny wysłannik ONZ ds. tortur, oświadczył, że obawia się o życie Juliana Assange’a, wzywał do jego „natychmiastowego” uwolnienia.
Administracji Trumpa zostało pięć dni na złożenie formalnego wniosku o ekstradycję dziennikarza z Wielkiej Brytanii. Akt oskarżenia spuchł już do 18 zarzutów. Amerykanie uważają, że jeśli dojdą nowe, wniosek będzie pewniejszy. Chcą ukarać australijskiego wydawcę za ujawnienie zbrodni USArmy w podbijanych krajach.
Według WikiLeaks, agent specjalny FBI M. Brown, który kieruje śledztwem przeciw Assange’owi, był na początku maja na Islandii. Pojechał tam z prokuratorem Kellenem Dwyerem, by spotkać się z Thordarsonem, informatorem amerykańskich służb bezpieczeństwa. 30-letni haker ma na koncie skazania za defraudacje, oszustwa finansowe i przestępstwa seksualne wobec dziewiątki nieletnich. Był nawet kiedyś wolontariuszem WikiLeaks – organizacja twierdzi, że ukradł jej wtedy 50 tys. dolarów. Dla FBI pracował od 2011 r.
Ówczesny islandzki minister spraw wewnętrznych Ögmundur Jonasson wyrzucił z kraju amerykańską ekipę śledczą, która się wówczas nagle pojawiła. Jej celem było według niego sfabrykowanie „prowokacji przeciw Assange’owi, machinacji przeciw WikiLeaks”. Thordarson przekazał wtedy Amerykanom osiem dysków twardych z danymi z WikiLeaks, na czym miał dobrze zarobić. Problem w tym, że obrona Assange’a nie będzie mogła kwestionować wiarygodności świadków, gdyż proces ekstradycyjny nie zmusza Amerykanów do podawania ich nazwisk.
Wśród nieprawidłowości prawnych wytkniętych przez wysłannika ONZ Melzera jest lipne, szwedzkie śledztwo, tajne oskarżenia z USA i „wyraźna” stronniczość brytyjskiego wymiaru sprawiedliwości.
Pozytywnym elementem jest natomiast, że „wątek szwedzki”. który uruchomiony został siedem lat temy, aby dopaść Assange’e kończy się. Obrona dziennikarza i wydawcy Juliana Assange’a, leżącego w brytyjskim szpitalu więziennym o podwyższonym bezpieczeństwie Belmarsh, wydała oświadczenie, że uważa sprawę szwedzką za „praktycznie zakończoną”. Niewielka to wprawdzie pociecha, bo sprawa oskarżenia o gwałt spełniła już swoją rolę. To jednak pozwoli obrońcom Assange’a skoncentrować się na zastopowaniu ekstradycji założyciela WikiLeaks do Stanów Zjednoczonych.
Uwięzionego przez Brytyjczyków dziennikarza reprezentował w Uppsali jego szwedzki adwokat Per Samuelsson, a na czele prokuratorów stała Eva-Marie Persson. Domagała się ona zastosowania nakazu aresztowania Assange’a, co zgodnie ze szwedzką procedurą pozwoliłoby go „uwięzić zaocznie”, tj. wystawić formalny wniosek o ekstradycję. To niezbędne „dla dobra śledztwa”, inaczej Assange „może uciec” – argumentowała Persson.
Zdaniem obrony, Assange, skazany na 50 tygodni pilnie strzeżonego więzienia w Anglii, jest wystarczająco unieruchomiony. Zresztą nie można go dodatkowo zatrzymać na przesłuchanie, bo i tak naruszono już niemal wszystkie procedury – ekstradycja bez oskarżenia jest niemożliwa. Sąd uznał, że trzecie śledztwo wstępne w tej samej sprawie zostanie umorzone, jak dwa poprzednie. Julian Assange był przesłuchiwany przez Szwedów w ambasadzie Ekwadoru w Londynie trzy lata temu, jednak prokuratura nigdy nie była w stanie sformułować oskarżenia. Ekstradycji do Szwecji nie będzie, jak i „zaocznego zatrzymania”.
„Nie chciałam oskarżać J.A., to policja wymyśliła oskarżenia” – wiadomość, którą w 2010 r. zostawiła na Twitterze jedna z dwóch kobiet ze sprawy Assange’a, zanim rozpłynęła się w powietrzu, i udział w śledztwie prokurator Marianny Ny, związanej z amerykańskimi strukturami bezpieczeństwa, zasiały poważne wątpliwości co do sensu śledztwa. Pierwsze zakończyło się umorzeniem z braku dowodów i „niestwierdzeniem przestępstwa”, a drugie, przejęte przez p. Ny i jej listy gończe, ciągnęło się latami, by skończyć tym samym rezultatem. Trzecie śledztwo wstępne wszczęto po aresztowaniu dziennikarza przez brytyjską policję, w kwietniu. Sąd powiedział dość, bo znowu nie wpłynęło najmniejsze oskarżenie.
W zeszłym roku okazało się, że Brytyjczycy po cichu naciskali na Szwecję, by ciągle ścigała Assange’a. Jego obrona, zwolniona na odcinku szwedzkim, skupi się teraz na oddaleniu żądania ekstradycji do Waszyngtonu, gdzie grozi mu 175 lat więzienia, albo gorzej. Imperium amerykańskie chce zniszczyć obcego wydawcę, bo ujawnił prawdziwe zbrodnie amerykańskiego wojska, szczególnie na wojnach w Afganistanie i Iraku.

Adwokat „diabła”

30-letni Juan Branco może bez problemu powiedzieć w telewizyjnym wywiadzie, że obecny prezydent Francji Emmanuel Macron to „kurwa”.

To możliwe, gdyż dwa lata temu tak samo publicznie określił talenty Macrona syn polskiego komunisty z Brześcia Litewskiego, wielki kapitalistyczny finansista Alain Minc, autorytet w kwestiach zarządzania. Minc udawał, że „kurwa” w odniesieniu do dobrego bankowca to wręcz komplement i jakoś to przeszło. Branco lubi to publicznie wspominać, bo jego zamiarem jest odsunięcie prezydenta i jego ludzi od władzy.
Jeśli spojrzeć na osobę na zdjęciu po lewej od Assange’a, można się zastanawiać, czy w ogóle zna brzydkie wyrazy. Wygląd rozczochranego studenta czyni z niego niewiniątko. A jednak to jest właśnie francuski adwokat i doradca prawny Juliana Assange’a, jego człowiek od kontaktów z ONZ i trybunałami międzynarodowej sprawiedliwości, do tej pory raczej dyskretny. Od aresztowania Assange’a Branco stał się nagle bardzo widoczny: na listach przebojów księgarskich króluje jego książka i dopiero pożar Notre-Dame sprawił, że na moment wyprzedziło ją dzieło Wiktora Hugo Dzwonnik z Notre-Dame. Autor demoluje w niej świat Macrona z wyjątkową siłą i precyzją.
Zmierzch. Macron i oligarchowie, śledztwo to już trzecia książka Branco, ale jego praca naukowa Porządek i świat. Krytyka Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), ani nawet pamflet o starożytnie jednoznacznym tytule Przeciw Macronowi, nie zdobyły takiego „efektu łał”. Branco jest doktorem prawa ze specjalizacją filozofii i historii prawa oraz poczwórnym magistrem: nauk politycznych, literatury współczesnej, filozofii politycznej i geopolityki.
Po przejściu przez MTK i francuski MSZ zaczął pracować jako doradca i adwokat WikiLeaks, pod dyrekcją hiszpańskiego sędziego Baltasara Garzóna, znanego m.in. z prób ścigania chilijskiego gen. Augusto Pinocheta czy amerykańskiego zbrodniarza Henry’ego Kissingera. Krążył między Nowym Jorkiem, ambasadą Ekwadoru w Londynie a Paryżem, by bronić Assange’a przed ekstradycją do Ameryki. Próbował załatwić mu azyl polityczny we Francji, ale prezydenci Hollande i Macron po kolei odmówili z bojaźni przed gniewem imperium. Ale nie tylko dlatego Branco tak złośliwie lubi wspominać słowa Alaina Minca o Macronie.
Przed rewolucją
„Wszyscy znaleźliśmy się w pułapce tego, co należałoby nazwać – i wykażemy to – systemem oligarchicznym. Nasza przestrzeń publiczna została zdominowana przez ludzi, których fortuna zależy bezpośrednio lub pośrednio od państwa. Zainwestowali w przejęcie kontroli mediów i w ten sposób zapewnili sobie ochronę swoich interesów kosztem dobra publicznego” – pisze Branco we wstępie do Zmierzchu. Jego śledztwo ma na celu udowodnienie, że bankowiec Macron został w 2017 r. raczej „ulokowany” przez ten system, niż wybrany na prezydenta. Oligarchiczne media były wspólnikami tej operacji. Gniew „żółtych kamizelek” i domaganie się odejścia Macrona, dzielone przez większość Francuzów, jest więc jego zdaniem jak najbardziej usprawiedliwione. Oligarchowie „nie są skorumpowani. Oni sami są korupcją” – podkreśla.
Według Branco, Francja powróciła drogą neoliberalizmu do arystokratycznego systemu przedrewolucyjnego, który należy obalić, by ocalić republikańskie symbole-wartości (Wolność, Równość, Braterstwo) i zdobycze socjalno-demokratyczne, wywalczone w ciągu ostatnich dwustu lat. „Żółte kamizelki mogą to zrobić. Mogą wyjść na ulice i rzucać kamieniami w policję śpiewając Marsyliankę pod trójkolorowymi flagami. Dlaczego? Bo wszystkie zdobycze społeczne zostały osiągnięte w podobnych walkach, nawet dużo gwałtowniejszych. (…) Podobieństwa są bardzo silne, symbolicznie i dyskursywnie: mamy rebelię przeciw kaście, która działa wyłącznie na rzecz własnych interesów i która się samo-reprodukuje, pozostając w czymś w rodzaju klosza, w Małym Paryżu, by wykorzystywać resztę kraju.”
Padają nazwiska
Powyższa analiza Branco nie zawiera nic szczególnie nowego, ale różnica kryje się w szczegółach. Jeśli jego książka, zanim wyszła drukiem, by wspiąć się na szczyt, zyskała niezwykłe powodzenie już kiedy była dostępna za darmo w internecie, to dlatego, że jego śledztwo rzeczywiście wykazało to, co zamierzało. Młody naukowiec szczegółowo pokazał siatkę powiązań między klasą miliarderów a ludźmi władzy i mechanizmy, które rządzą tymi stosunkami, przytaczając sporo anegdot. Byłyby one zabawne w jakimś serialu, ale w prawdziwym życiu mogą budzić tylko oburzenie. Pozwalają za to lepiej zrozumieć medialne wiadomości.
W Polsce nazwiska wielkich francuskich posiadaczy niewiele powiedzą, choćby znajdowali się w pierwszej dziesiątce bogaczy naszej planety. Ograniczmy się do trzech, które zdaniem Branco znajdują się na szczycie politycznych manipulatorów: to Bernard Arnault, dziś trzecia fortuna świata (pierwsza w Europie), właściciel koncernu LVMH, który skupia wiele znanych marek wyrobów luksusowych, Xavier Niel, wcześniej król porno, dziś właściciel sieci komórkowych i m.in. dziennika Le Monde i Arnaud Lagardère, dziedzic i szef holdingu zbrojeniowo-medialnego. Spektrum jest szersze: 95 proc. francuskich mediów należy do dziesięciu miliarderów, ale to ta trójka miała aktywnie pomóc Rothschildom, wcześniejszym pracodawcom Macrona, i Jacquesowi Attali – ekonomicznemu doradcy pięciu francuskich prezydentów od Mitteranda (człowieka lewicy, który dokonał neoliberalnego zwrotu ), przeforsować obecnego prezydenta.
Kurs na narodowców
Attali to autor znanej książki Żydzi, świat i pieniądze (2002), w której z dumą twierdzi, że to właśnie jego współwyznawcy wynaleźli kapitalizm i jego „etykę”, jednak Branco jasno zastrzega: „To nie Żydzi, ani Benalla, ani siły masońskie, ani policja spowodowali zapaść, którą przeżywamy”. Przewiduje zresztą, że porozumienie oligarchów wobec niepopularności ich wybranka postawi teraz na Marine Le Pen i jej Zjednoczenie Narodowe (RN), dlatego należy szybko doprowadzić do dymisji Macrona i nowych wyborów.
RN bardzo się zmieniło po wyborach z 2017 r. – wtedy w hasłach niemal lewicowe (oprócz kwestii imigracji) i antyeuropejskie, dokonało ideowego zwrotu godząc się z euro i wystawiając na majowe wybory europejskie ludzi klasycznej prawicy, związanych z bankowością, ubezpieczeniami finansowymi itp. Na RN głosuje ok. 40 proc. robotników, ale żadnego zwykłego pracownika na listach nie ma, jak też związkowca, sygnalisty, czy członka stowarzyszeń społecznych z klas niższych.
Marine Le Pen ciągle afiszuje oczywiście „obronę zwykłych Francuzów”, ale też dystans do ruchu „żółtych kamizelek”, który w oczach jej otoczenia staje się „zbyt lewacki”. Branco jest dla niej tym bardziej podejrzany, że sympatyzuje z lewicową Nieuległą Francją i całym sercem popiera rewoltę „żółtych kamizelek” – został nawet adwokatem jednej z szeroko znanych figur tego ruchu – Maxima Nicolle. Tymczasem podobnie jak ona, wywodzi się z rodziny milionerów, tyle, że mniej politycznej. Jego ojciec jest portugalskim producentem filmowym, więc Juan od małego był przyzwyczajony to towarzystwa gwiazd jak Jean-Luc Godard czy Catherine Deneuve, bardzo dobrze poznał też „Mały Paryż” (odpowiednik „warszawki”). Nie musiał np. szperać w dokumentach, by wiedzieć, że „Mimi” Marchand, „królowa prasy kolorowej”, która na zlecenie Niela prowadziła w niej kampanię reklamową Macrona, została złapana, gdy wiozła pół tony haszyszu, a sam Niel skazany za stręczycielstwo. Jeśli mówi, że oligarchia jest skłonna zainwestować w Le Pen, to można mu wierzyć.
Złudzenie demokracji
Inwestycja w Macrona (kilkadziesiąt milionów euro) była bardzo celna z punktu widzenia oligarchów, bo zarobili dodatkowe miliardy, gdy prezydent z miejsca zniósł podatek od wielkich fortun (ISF), którego przywrócenia domaga się – według sondaży – 80 proc. Francuzów. Macron nie ma zamiaru go przywracać, jakby likwidacja ISF była gwarantem jego władzy, jednak nie o same pieniądze tu idzie. Jego neoliberalna nadgorliwość doprowadziła przecież do niepokojów społecznych na niezwykłą skalę i jeszcze wystawiła oligarchów na krytykę i niechęć społeczną, czego nie uratowały olbrzymie datki (sam Arnault – 200 milionów euro) na odbudowę Notre-Dame. A oni potrzebują przecież stabilizacji, „ciszy tłumu”, kiedy pociągają za sznurki i doją państwo na wszystkie sposoby.
Fenomen książki Branco w końcu przeminie, ale przyniósł on dość nieoczekiwane rezultaty, jak np. pojawienie się na manifestacjach portretów Juliana Assange’a. Pięć wydawnictw ze strachu odmówiło jej publikacji, dopiero mały dom wydawniczy podjął wyzwanie. Weszła na pierwsze miejsce czytelnicze bez żadnej obecności w oligarchicznych mediach, które ją przez ponad miesiąc solidarnie bojkotowały. W końcu i tam ukazały się informacje o Zmierzchu, naturalnie zdystansowane lub krytyczne. Taka „książka gniewu” mogłaby narazić się na całą serię procesów, ale fakty w niej ukazane są tak obudowane przypisami z powołaniem się na solidne źródła, że na razie nie ma ani jednego.
Juan Branco utrzymuje się dziś z zasiłku, ale to nie dlatego żongluje dwiema przedpotopowymi nokiami, niemożliwymi do lokalizacji. Jego praca dla WikiLeaks pozostaje niepłatna, dostaje tylko diety. Jeździ teraz więcej na francuską prowincję, by rozmawiać z ludźmi o swym dziele. Cieszy się z estymy, którą zdobył, i namawia do szerokiego uczestnictwa w manifestacjach pierwszomajowych. Rzeczniczka partii Macrona (LREM) doniosła na niego do prokuratury, bo według niej, jego antyprezydenckie wypowiedzi są „namawianiem do przestępstw”. A jednak, mimo różnych przeszkód, jego twierdzenia, że Francja żyje w „iluzji demokratycznej” (jest wielkim zwolennikiem RIC) torują sobie drogę w świadomości społecznej, tak samo, jak określanie Macrona „kurwą”. Nie wiadomo, co jeszcze zrobi Branco, lecz warto zapamiętać jego nazwisko.

Zwycięstwo w Islandii

Wierzytelnością w wysokości 1,2 miliarda koron islandzkich (ok. 37 mln zł.) sąd w Rejkiawiku obciążył firmę Valitor, islandzkiego partnera VISA i MasterCard. To kara za odmowę zniesienia blokady płatności na rzecz WikiLeaks w 2013 r.

Blokada płatności na rzecz założonego przez Juliana Assange’a demaskatorskiego serwisu internetowego została wstrzymana przez kilka amerykańskich podmiotów na przełomie lat 2010-11. Chodzi o firmy VISA, MasterCard, Western Union, PayPal i Bank of America. Później dołączyły do tego procederu różne instytucje finansowe o mniejszym zasięgu. Wszystko to dzieje się bez wskazania konkretnej podstawy prawnej, niejako na życzenie Departamentu Stanu.
Zważywszy, że korporacje te zarządzają obrotem blisko 95% transakcji przy pomocy kart płatniczych i kredytowych oraz transferów pieniężnych przez internet, WikiLeaks stanęło wobec groźby rychłego bankructwa. Podjęte przez załogę tego portalu działania oraz masowe oburzenie na całym świecie doprowadziły do częściowego zniesienia tej blokady. Teraz ekipa Assange’a odniosła kolejne zwycięstwo.
W 2013 r. spółka Data Cell, która jest podmiotem obracającym finansami WikiLeaks wygrała w islandzkim sądzie sprawę przeciw firmie Valitor, która jest lokalnym podwykonawcą dla VISA-y i MasterCarda i blokowała możliwości finansowego wspierania tego portalu. Wówczas sąd w Rejkiawiku nakazał zdjęcie wszelkich ograniczeń. Valitor jednak się nie zastosował do tego polecenia, a po tym, jak sprawa otarła się o islandzki Sąd Najwyższy, zastosował się do niego bardzo wybiórczo.
Następnym etapem były kilkakrotne wezwania wobec firmy Valitor i nakazy pełnego zdjęcia wszelkich blokad w przetwarzaniu transakcjai kartami na rzecz WikiLeaks. W związku ze zwłoką i niedostatecznymi działaniami ze strony tego przedsiębiorstwa sąd naliczał kary i ostrzegał, iż należności gromadzące się z tego tytułu będą egzekwowane. Prawnicy Valitora oznajmili w pewnym momencie, że nie zmienią swojego postępowania, dopóki procedura odwoławcza nie zostanie w pełni wyczerpana.
Póki co wyczerpała się jednak cierpliwość islandzkiego wymiaru sprawiedliwości. Sąd w Rejkiawiku nakazał w piątek, 26 kwietnia, wypłatę 1,2 miliarda koron islandzkich w ramach odszkodowania dla WikiLeaks za poniesione szkody w wyniku „pozaprawnej blokady”, którą na Islandii zarządzał Valitor. Suma ta ma zostać rozdzielona pomiędzy dwa podmioty – wspomnianą wcześniej firmę Data Cell i spółkę Sunshine Press, oficjalnego wydawcę WikiLeaks.

Imperium kontratakuje

Los Assange’a jako requiem dla demokracji

Zdrada prezydenta Ekwadoru i zatrzymanie twórcy WikiLeaks przez londyńską policję rozpoczynają nowy mroczny okres w dziejach dziennikarstwa śledczego w krajach uchodzących powszechnie za demokratyczne. Akt oskarżenia, na podstawie którego amerykańska prokuratura ściga Juliana Assange’a nie pozostawia pod tym względem wątpliwości. Szokuje fakt, że wielu „obrońców demokracji” zwyczajnie odmawia uznania tego faktu.
Zaszła zmiana
Wydalenie Juliana Assange’a z ambasady Ekwadoru w Londynie i natychmiastowe aresztowanie go przez stołeczną policję spolaryzowało zachodnią opinię publiczną i scenę publicystyczną. Było to do przewidzenia. W 2010 r. założyciel WikiLeaks zaskarbił sobie przychylność niemal całego świata, gdy już sięgała po niego karząca ręka imperium. Dzisiaj, w przeciwieństwie do tamtej sytuacji, duża część liberalnych komentatorów wydaje się kibicować rządowi Donalda Trumpa w misji dorwania słynnego Australijczyka. Wielu publicystów staje dziś po stronie amerykańskich władz nie tylko wbrew admiracji, jaką kiedyś żywili wobec Assange’a, nie tylko wbrew nienawiści, jaką żywią do Trumpa, ale i wbrew własnemu i utrzymującemu się nadal przekonaniu, że w 2016 r. Assange grał z Trumpem do jednej bramki. Dla Władimira Putina.
Jak doszło do tego, że w komentarzach na stronie New York Times’a odbywa się dziś pełnowymiarowy lincz na człowieku, z pracy i niekwestionowanej odwagi którego ten sam dziennik korzystał, gdy z dumą publikował szokujące materiały zgromadzone przez WikiLeaks? Abstrahując od „patriotycznego” obłędu części Amerykanów, dumnych z wojen w Iraku i Afganistanie oraz z katowni w Guantanamo, liberalna opinia publiczna odwróciła się od Juliana Assange’a przede wszystkim z powodu pomówień oskarżających go o spisek z Rosją, zawiązany w celu pogrążenia szans Hillary Clinton podczas ostatnich wyborów prezydenckich. Zarzuty te nadal pozostają pomówieniami – mimo upływu lat nie przedstawiono żadnych dowodów na ich poparcie. Ich trwałość uzmysławia natomiast umysłowe i moralne spustoszenie, jakie dokonało się w epoce nowego makkartyzmu usankcjonowanego przez amerykańskich Demokratów i ich media.
W histerii rozkręconej wokół plotek o spisku WikiLeaks, Kremla i Donalda Trumpa przeciwko suwerenności USA, o której dziś oficjalnie wiadomo, że była tylko histerią, na Assange’a szczuły te same „światłe” media, które niegdyś mianowały go ikoną walki o demokrację. Wszelkie granice – nie tylko przyzwoitości, lecz i etosu dziennikarskiego – przekroczył brytyjski Guardian, publikując wyssane z palca fantazje o ścisłej współpracy Assange’a z Moskwą, w które nie uwierzył nawet Washington Post, a które szacownej niegdyś redakcji podsunęły najprawdopodobniej brytyjskie służby. Wszystko to niestety wymownie świadczy o hierarchii wartości, na której wspiera się konstrukcja liberalnego umysłu, zarówno po stronie twórców przekazu medialnego, jak i jego odbiorców: zasługi ujawnienia najgorszych zbrodni imperium momentalnie przestały się dla liczyć, kiedy Assange ośmielił się powiedzieć prawdę również o ikonie Demokratów. Okazało się zatem – nie po raz pierwszy – że rzekome liberalne „wartości” – demokracja, prawa człowieka – to tylko krucha fasada kryjąca bezmiar plemiennego szaleństwa. Można to chyba uznać za kolejne, choć niezamierzone, demaskatorskie osiągnięcie niepokornego Australijczyka.
Nie bez cienia
Nikt nie jest doskonały. Nie da się ukryć, że na ocenę bieżących wydarzeń rzutują oskarżenia o gwałt ciążące na Assange’u. Nie przemawia na jego korzyść fakt, że wymawiał się on stanięcia przed ścigającym go za to szwedzkim sądem wykręcając się obawą, że to tylko pretekst, by Szwecja mogła go wydać ścigającemu go amerykańskiemu rządowi. Po siedmiu latach okazało się dobitnie, że gdzie jak gdzie, ale w Wielkiej Brytanii nie może być bezpieczny – i było to całkowicie do przewidzenia, mając na uwadze rolę Londynu w układzie światowym.
„Szef” WL postapił też wyjątkowo głupio i podle, zbywając problem zarzutów twierdzeniami o „feministycznym spisku” przeciw sobie. Niezależnie od tego, czy faktycznie możemy mieć w tym przypadku do czynienia również z podstępem CIA, nie da się ukryć, że jeżeli Julian Assange nie podejmie próby odpowiedzialnego zmierzenia się z zarzutami, to na sprawie, której służy, po wsze czasy spoczywać będzie ponury wizerunkowy cień. Tym bardziej, że to właśnie w związku z tą sprawą, w 2012 r. Assange, ścigany wówczas międzynarodowym nakazem aresztowania, postanowił „zerwać się” brytyjskiemu wymiarowi sprawiedliwości, złamać warunki zwolnienia za kaucją i uzyskać azyl w ambasadzie Ekwadoru, rządzonego wówczas przez lewicowego prezydenta Rafaela Correę. Był to radykalny krok, który skazał go de facto na więzienie, chociaż z możliwością pozorowania zwycięstwa moralnego. Do niedawna jeszcze chociaż to mu wychodziło.
Sedno sprawy leży jednak gdzie indziej. Kluczowe są dwie kwestie: po pierwsze, pełne polityczne podporządkowanie krajów sojuszniczych – łącznie z ich wymiarami sprawiedliwości – Stanom Zjednoczonym, gotowych w tym kontekście na pogwałcenie praw człowieka i uczynienie karykatury z „wolnego świata”, którego strażnikami się mienią. Po drugie, zarzuty przeciwko Assange’owi zawarte w ujawnionym przez stronę amerykańską akcie oskarżenia są jawnym atakiem na niezależność prasy. W zasadzie kryminalizują dziennikarstwo śledcze w formie powszechnie przyjętej w krajach demokratycznych. Szokuje fakt, że liberalna opinia publiczna, która niedawno potępiała Trumpa za próby zastraszania mediów, ma w tym przypadku czelność stawać po jego stronie przeciwko ikonie WL.
Za co?
Formalną podstawą aresztowania było niedopełnienie warunków zwolnienia w 2012 r. Lecz to tylko wymówka: analiza ekspertów ONZ wydana w 2018 r. jasno mówi o tym, że po umorzeniu śledztwa w sprawie gwałtu przez Szwecję, ograniczenie wolności Assange’a byłoby niczym nieuzasadnione i stanowiłoby złamanie praw człowieka – gdyby opuścił ambasadę Ekwadoru, brytyjskie władze powinny zagwarantować mu prawo do swobodnego poruszania się po kraju. W oświadczeniu zasugerowano, że sprawa Assange’a nosi znamiona prześladowania politycznego osoby wybitnie zasłużonej dla obrony podstawowych praw leżących u podstaw ustrojów demokratycznych.
Tymczasem wiemy, jak sprawy się potoczyły. Po tym, jak Australijczyk został siłą wywleczony przez londyńską policję z ambasady, która odmówiła mu dalszego azylu, premier Theresa May z dumą oświadczyła, że dokonało się to nie tylko w związku z naruszeniem warunków zwolnienia za kaucją, ale i w odpowiedzi na żądanie ekstradycji przez USA. Przypomnijmy, że wcześniej strona brytyjska sama podkreślała, że wydanie Assange’a Amerykanom byłoby bezpodstawne. Teraz spędzi on rok w brytyjskim areszcie, zanim procedura ekstradycji będzie mogła zostać sfinalizowana.
Powstały wątpliwości, czy Ekwador nie naruszył prawa międzynarodowego, wydając swojego byłego azylanta wprost w ręce policji obcego kraju. Niezależnie od wymówek jakimi posługuje się obecny prezydent Lenin Moreno, mówiący o łamaniu przez Assange’a warunków azylu i nadużywaniu gościnności ambasady, którą miał on rzekomo przekształcić w „ośrodek szpiegowski”, trudno uznać, by decyzja o wydaniu twórcy WikiLeaks była podyktowana czymś innym niż względami politycznymi. Zapadła na żądanie Departamentu Stanu USA w zamian za zeszłoroczną pożyczkę MFW dla Ekwadoru – nikt do tej pory nie podał lepszego wyjaśnienia. Dlatego Rafael Correa nazwał obecnego prezydenta zdrajcą, który okrył hańbą cały swój kraj.
Nic jednak nie wydaje się istotniejsze niż treść ujawnionego po aresztowaniu Assange’a amerykańskiego aktu oskarżenia, na podstawie którego jest on ścigany przez USA. Od początku było wiadomo, że dotyczy on najgłośniejszej sprawy WL, za którą chciała go dopaść już prokuratura Obamy.
Długie łowy
WikiLeaks powstało w 2006 r. jako międzynarodowa cyberplatforma służąca z jednej strony publikacji oficjalnych dokumentów ujawniających nadużycia władzy i wielkich korporacji, a z drugiej – gwarantująca anonimowość źródeł, od których pochodzą informacje. Przełom w działalności WL nastąpił w 2010 r., kiedy była żołnierka US Army i analityczka wojskowa Chelsea Manning przesłała demaskatorom 750 tys. dokumentów i nagrań dokumentujących m.in. zbrodnicze oblicze wojen w Iraku i Afganistanie. WL zszokowało wówczas opinię publiczną krótkim nagraniem wideo, które opublikowano pod tytułem „Collateral Murder”. Pokazano na nim, jak piloci amerykańskich śmigłowców pod pretekstem „operacji antyterrorystycznej” z premedytacją zabijają w Iraku kilkunastu cywili, w tym dwoje dzieci i dwóch dziennikarzy agencji Reuters, nie kryjąc przy tym szczerej radości z mordowania.
Administracja Barracka Obamy zarzuciła pościg za Assange’m, którego chciała postawić przed sądem za kradzież tajnych dokumentów określonych jako istotne dla „bezpieczeństwa narodowego”. Jednak od początku prezydentury Trumpa wiadomo było, że jego ekipa za jeden priorytetów uznaje dorwanie Australijczyka, wbrew powszechnemu już wtedy wśród liberałów mniemaniu, że WL gra po stronie nowego prezydenta przeciwko Demokratom. W kwietniu 2017 r. Mike Pompeo oświadczył wprost: „Nie pozwolimy dłużej na to, by Assange i jego współpracownicy mogli w pełni swobodnie wykorzystywać wolność słowa przeciwko nam”. Dziś przybiera na sile niebezpieczeństwo jeszcze poważniejsze – państwo amerykańskie otwarcie represjonuje samą wolność słowa, by uciszać niepokornych dziennikarzy, uparcie grzebiących w jego ociekających krwią tajemnicach.
Ochrona źródła
Glenn Greenwald z magazynu The Intercept, który wypłynął na sprawie Edwarda Snowdena i który zawsze stał po stronie Assange’a i Manning, poświęcił obszerny artykuł szczegółowemu omówieniu prawnych i politycznych zagrożeń, jakie pociągnął za sobą akt oskarżenia przeciwko Assange’owi sporządzony w marcu 2018 r. Wbrew fałszywym opiniom krążącym w prasie, a nawet wbrew wypowiedziom Departamentu Sprawiedliwości USA, nie zarzuca on twórcy WL właściwie rozumianego „hackingu”, włamania do rządowej sieci, ani kradzieży tajnych dokumentów. Podstawowym zarzutem jest pomoc udzielona Manning w zapewnieniu jej anonimowości podczas pozyskiwania przez nią dokumentacji z rządowych serwerów celem ich późniejszej publikacji. Assange próbował osobiście i bez powodzenia złamać jedno z haseł, by Manning mogła zalogować się do systemu, do którego miała wprawdzie pełnoprawny dostęp, ale zamierzała skorzystać ze zmienionej tożsamości – żeby jej aktywność była trudniejsza do namierzenia przez śledczych Pentagonu i NSA. Ścigając Assange’a za te działania amerykańska władza zmierza do kryminalizacji czynności wręcz rutnowo stosowanej przez dziennikarzy śledczych, czyli aktywnego zabezpieczenia anonimowości swoich źródeł.
Prokuratura była z góry skazana na niepowodzenie, jeżeli starałaby się oskarżyć Assange’a o współudział w ujawnieniu tajnych informacji, bo sama publikacja takich treści musiałaby oznaczać postawienie przed sądem redakcji New York Times’a i Guardiana, które również zdecydowały się na ich publikację. Byłoby to zwyczajnie bezprawne i otwarcie łamałoby pierwszą poprawkę do konstytucji USA gwarantującą wolność słowa. Był to podstawowy powód, dla którego administracja Obamy czuła się zmuszona bez powodzenia przerwać krucjatę przeciwko WL.
Departament Sprawiedliwości Trumpa próbuje teraz interpretować działania Assange’a z 2010 r. jako próbę wykradzenia tajnych dokumentów. Takie ujęcie sprawy jest jednak karkołomne i stanowi uderzenie w wolność dziennikarzy, stanowiąc podstawę do rutynowego zastraszania ich przez państwo. Wyjaśnił to Barry Pollack, wieloletni prawnik Assenge’a: „Faktyczne zarzuty (…) sprowadzają się do namawiania źródła, by udostępniło informacje i podjęcia działań mających na celu ochronę tożsamości źródła. Dziennikarze całego świata powinni czuć się głęboko zaniepokojeni tymi bezprecedensowymi oskarżeniami natury
kryminalnej”.
W rzeczywistości mamy do czynienia z próbą kryminalizacji konwencjonalnie pojętego dziennikarstwa śledczego. Dziennikarz na potrzeby publikacji ma prawo nakłaniać osobę stanowiącą źródło do pozyskania informacji – nawet tajnych, o wadze państwowej – mających znaczenie dla wiarygodnego i rzetelnego przedstawienia opinii publicznej sprawy, nad którą pracuje. Chroni go w tym przypadku interes publiczny – to ma właśnie na celu konstytucyjne prawo gwarantujące wolność prasy, której funkcją jest rozliczanie władzy. Akt oskarżenia wydany przeciwko Julianowi Assange jest złamaniem tego konstytucyjnego prawa. Zagrożona jest dziś więc przede wszystkim wolność słowa i to nie tylko w USA. Słuszne jest spostrzeżenie, że gdyby podejście prokuratury Trumpa obowiązywało w Stanach Zjednoczonych lat 70. XX wieku, to afera Watergate nigdy nie ujrzałaby światła dziennego, a bezprawne działania prezydenta Nixona przeciwko Demokratom uszłyby mu całkowicie na sucho – po prostu Bob Woodward i Carl Bernstein, dziennikarze Washington Post, poszliby wówczas do więzienia.
„Wolny świat”
Dziś ponownie w amerykańskim więzieniu znajduje się Chelsea Manning, gdzie „wymiar sprawiedliwości” wtrącił ją, by zmusić ją do zeznań przeciwko Assange’owi, sprowadzając standardy ustrojowe USA coraz bliżej poziomu krajów, które jego przywódcy niezmiennie określają mianem dyktatur zagrażających „wolnemu światu”. Gdy lata temu Manning była po raz pierwszy więziona i torturowana przez amerykańskie państwo, znalazła w dziennikarskim mainstreamie rzeszę obrońców głośno krzyczących o łamaniu praw człowieka – nawet mimo tego, że działo się to za „ich” prezydenta. Dziś, kiedy więzi ją rząd przywódcy, którego nienawidzą, wielu z tych ludzi milczy, chociaż Manning siedzi w tej samej sprawie. Oto rezultat kilku lat pseudo-patriotycznej histerii, w której stronnicy Demokratów pogubili się to tego stopnia, że gotowi są dziś zaprzeczyć wszelkim wartościom, z którymi niegdyś się dumnie obnosili.
Ich milczenie, a czasem niekryta radość z powodu aresztowania Assange’a na podstawie żądania ekstradycji, jest w tym przypadku kropką nad i. Obywatel Australii został wydany przez Ekwador Brytyjczykom, żeby ci go oddali w ręce Amerykanów na podstawie zarzutów kryminalizujących dziennikarstwo śledcze. Państwo australijskie wymownie chowa w tej sytuacji głowę w piasek – woli się nie wychylać, nie wchodzić w drogę sojusznikowi – woli sprzedać własnego obywatela za święty spokój.
W tym momencie nie ma znaczenia niekończąca się dyskusja o tym, czy WikiLeaks to „prawdziwa” prasa, i czy Julian Assange to „prawdziwy” dziennikarz. Atak na niego jest atakiem najpotężniejszego i najbardziej zbrodniczego światowego imperium na niezależne dziennikarstwo – na całym świecie. Jeżeli ktoś zapalczywie dziś broni dziś „demokracji”, „praw człowieka”, „wolnego świata”, a milczy w tej sprawie, lub klaszcze w rączki, bo „Assange nie stoi ponad prawem”, to jest albo łajdakiem, albo niespełna rozumu.

W obronie sygnalisty

Ekwadorczycy przeciwni „suwerennej decyzji” swojego prezydenta. Masowe demonstracje i starcia z policją na ulicach Quito.

Chodzi oczywiście o łajdacki akt Lenina Moreno – wydanie Juliana Assange’a władzom Zjednoczonego Królestwa, a tym samym skazanie go na ekstradycję do USA.
Przypomnijmy – po siedmiu latach, które założyciel WikiLeaks spędził w ambasadzie Ekwadoru w Londynie na podstawie azylu udzielonego przez poprzedniego prezydenta Rafaela Correę tego kraju, prawo to zostało mu on nagle odebrane. Do wydania Assange’a doszło najprawdopodobniej ze względu na presję ze strony Waszyngtonu, której jawnie ulega Lenin Moreno, następca Correi. Do tego dochodzi ujawniona przez WikiLeaks kwestia korupcyjnych układów, w które jest on zamieszany.
Uzasadniając swoją decyzję Moreno twierdził, iż Assange ustawicznie naruszał zasady współżycia społecznego m.in. „traktując ambasadorów, ochronę i pozostały personel jak swoich służących”. Mieli go również odwiedzać „hakerzy, którzy odbierali od niego instrukcje dotyczące skutecznego rozpowszechniania informacji ważnych dla niego samego i jego sponsorów”. Wcześniej ekwadorska minister spraw wewnętrznych zarzucała Assange’owi, iż „rozsmarowuje ekskrementy po ścianach”. Wydaje się, że „argumentacja” władz w Quito nie mogła stać się bardziej groteskowa.
„Suwerenna decyzja narodu Ekwadoru”, którą ogłosił w specjalnym przemówieniu Moreno anonsując anulację azylu dla słynnego sygnalisty i dziennikarza nie spotkała się jednak z entuzjastycznym przyjęciem przez suwerena. Na ulicach Quito, stolicy państwa, trwają demonstracje i zamieszki. Protestujący nazywają Lenina Moreno zdrajcą i żądają jego ustąpienia. Gdy manifestacja zbliżyła się do budynku administracji rządowej, policja brutalnie zaatakowała marsz, w wyniku czego doszło do zamieszek. Dokonano wielu aresztowań. Są ranni i poturbowani. Zapowiadane są kolejne protesty.