Ministrze edukacji, do sztambucha

10 gru 2023

Przed każdym z ministrów i ministr nowego rządu stoją bardzo poważne wyzwania. Każdy i każda musi się zmierzyć z wieloma oczekiwaniami. W najtrudniejszej sytuacji jest chyba ministra od edukacji. Problemy w tej dziedzinie nie są może większe niż w innych, ale przed przystąpieniem to ich rozwiązywania trzeba najpierw ustalić kilka spraw podstawowych.

Po pierwsze trzeba rozstrzygnąć, czego powinniśmy oczekiwać po edukacji, jakie zadania stawiamy przed szkołami, w jaki sposób będziemy oceniać ich realizację. Nie będzie to łatwo, ponieważ oczekiwania wobec szkoły są różne. Duża część rodziców oczekuje, by szkoła dała dobre świadectwo, które otworzy drzwi do kolejnej szkoły, która da dobre świadectwo i przygotuje do matury. Ta ma otworzyć drzwi do dobrych studiów a te do kariery i pieniędzy. Tyle że to od dawna już tak nie działa.

Jednocześnie szkoła rozwarstwia się, choć nieco wolniej od całego społeczeństwa. Choć po zlikwidowaniu gimnazjów, będących swoistym buforem równościowym, rozwarstwia się szybciej.

Ostatnio opublikowane wyniki badań PISA (2022), są szeroko komentowane i bardzo różnie oceniane. Uczniowie z krajów rozwiniętych (OCED i UE) osiągnęli znacząco niższe wyniki, choć polscy 15 latkowie nie wypadli na tym tle aż tak źle. To, co może niepokoić to bardzo duży wzrost liczby uczniów, którzy nie osiągają podstawowego poziomu kompetencji. W najnowszym badaniu to już 23 % przy średniej dla krajów OECD 25 %. Te wyniki zatrważają, bo raporty ONZ sugerują, że wskaźnik ten nie powinien przekraczać 15%. Zwiększenie tej grupy grozi naruszeniem spójności społeczeństw i zagraża funkcjonowaniu demokracji. Ta jedna czwarta 15-latków nieosiągająca minimalnego poziom umiejętności i kompetencji społecznych, ma małe szanse, by później te straty nadrobić. Jeśli już teraz mają problemy z czytaniem i interpretacją prostych tekstów, nie będą w stanie korzystać z Internetu bezpiecznie i ze zrozumieniem.

Nawet jeśli uda się zdiagnozować przyczyny i wprowadzić w szkole działania naprawcze, to efekty będą widoczne nie wcześniej niż za kilka lat. To, co można zrobić nieco szybciej, a bezwzględnie należy robić od razu to zmiana podręczników i podstaw programowych. Nie tylko chodzi ich odchudzenie, ale również o trwałe związanie ich z aktualną wiedzą naukową.

Pozwolę sobie zacytować stanowisko Komitetu Biologii Środowiskowej i Ewolucyjnej w sprawie projektu podstawy programowej do biologii dla klas V-VIII szkoły podstawowej z 2016 roku:

  1. Z celów kształcenia, czyli wymagań ogólnych zniknęło zdanie „[uczeń] wskazuje ewolucyjne źródła różnorodności biologicznej”. Wymaganie to zapewniało obecność myślenia ewolucyjnego w całym cyklu nauczania biologii, a zwłaszcza przy omawianiu różnorodności biologicznej. Warto w tym miejscu przypomnieć słynny esej wybitnego amerykańskiego genetyka Theodosiusa Dobzhansky’ego pod tytułem „Nothing in Biology Makes Sense Except in the Light of Evolution” („Nic w biologii nie ma sensu, o ile nie jest widziane w świetle ewolucji”). Artykuł ten, opublikowany w 1973 r. w czasopiśmie pedagogicznym American Biology Teacher, podkreśla, że teoria ewolucji jest spoiwem biologii, wyjaśniając jednocześnie jedność i różnorodność życia na Ziemi. Ewolucja jest źródłem złożoności i różnorodności organizmów. Biologia nauczana bez ewolucji staje się zbiorem niepowiązanych ze sobą faktów do zapamiętania, ale nie do zrozumienia.
  2. Z treści kształcenia zniknęło wymaganie szczegółowe „[uczeń] przedstawia źródła wiedzy o jej przebiegu [tj. ewolucji]”. To wymaganie umożliwiało powiązanie pojęcia ewolucji z dotychczasową wiedzą ucznia, np. na temat genetyki, ekologii czy budowy organizmów. Pozwalało wykazać, że teoria ewolucji ma solidne podstawy naukowe. Bez tego powiązania, zagadnienia ewolucyjne są abstrakcyjne, tracą swoją moc wyjaśniającą i integrującą w nauczaniu biologii. Obniżenie rangi ewolucji w projekcie podstawy przez usunięcie ewolucyjnego kontekstu nauczania biologii jest zdecydowanym krokiem wstecz.

To odejście od edukacji opartej o rzetelną wiedzę naukową nie dotyczy wyłącznie teorii ewolucji, czy nauczania biologii. Potrzebny jest audyt podstaw nauczania wszystkich przedmiotów, podstaw programowych i podręczników. Nie wystarczy jedynie powrót do stanu sprzed rządów Zjednoczonej Prawicy.

Osobną sprawą jest system kształcenia nauczycieli i podniesienie rangi tego zawodu. Być może nauczyciel powinien zyskać status funkcjonariusza służby cywilnej ze stosownym wynagrodzeniem. Nadciągający do szkół niż demograficzny sprzyjać będzie selekcji, o ile szkoły i nauczyciele dotrwają do nadejścia niżu.

aristoskr.wordpress.com

Najnowsze

Zamach w Krakowie. Dziewięć osób nie żyje, dramatyczne odkrycie w domu napastnika. Polska pogrążona w żałobie

Zamach w Krakowie. Dziewięć osób nie żyje, dramatyczne odkrycie w domu napastnika. Polska pogrążona w żałobie

Kraków pogrążony w żałobie po tragicznym zamachu na Rynku Głównym. Zginęło sześć osób, a 16 zostało rannych, w tym dwóch policjantów i napastnik. W mieszkaniu sprawcy w Ostrowcu Świętokrzyskim odnaleziono ciała kolejnych trzech osób — jego rodziców i siostry. Łącznie tragedia pochłonęła dziewięć istnień ludzkich. Śledczy badają motywy ataku i okoliczności śmierci rodziny. W Polsce ogłoszono żałobę narodową. Trwa również walka o życie ciężko rannego funkcjonariusza policji.

Wojna na prawicy. Kowalski uderza w Obajtka: „Przestań pisać głupoty”. Poszło o miliardy Orlenu

Wojna na prawicy. Kowalski uderza w Obajtka: „Przestań pisać głupoty”. Poszło o miliardy Orlenu

Na polskiej prawicy wybuchła wojna o 21,475 mld zł zysku Orlenu. Daniel Obajtek przypisuje rekordowe wyniki fuzjom z Lotosem i PGNiG oraz współpracy z Saudi Aramco. Janusz Kowalski odpowiada bez litości: to nie cud gospodarczy, lecz efekt połączenia państwowych gigantów, osiągany rzekomo kosztem odbiorców gazu. Dawni sojusznicy publicznie rozliczają decyzje własnego obozu, lecz żaden nie pokazuje pełnych wyliczeń. Kluczowe pytanie pozostaje niewygodne: czy miliardy naprawdę służą Polakom, czy są jedynie politycznym trofeum byłych menedżerów i ministrów? Obywatele mają prawo poznać rachunek tej energetycznej ambicji.

Ding Xuexiang wziął udział w ceremonii otwarcia IX Chińskich Międzynarodowych Targów  Importowych

Ding Xuexiang wziął udział w ceremonii otwarcia IX Chińskich Międzynarodowych Targów  Importowych

5 listopada w Szanghaju rozpoczęły się IX Międzynarodowe Targi Importowe w Chinach oraz Forum Gospodarcze Hongqiao. Wicepremier Ding Xuexiang podkreślił, że CIIE od lat potwierdzają chińskie zaangażowanie w otwarcie gospodarcze, przynosząc korzyści przedsiębiorstwom i obywatelom z całego świata. Chiny zamierzają rozwijać targi jako platformę zakupów, inwestycji, wymiany kulturalnej i współpracy. W obliczu rosnących napięć gospodarczych oraz nierównowagi handlowej Ding wezwał do poszukiwania konstruktywnych rozwiązań. Podczas spotkań z zagranicznymi gośćmi deklarował pogłębianie wzajemnego wsparcia i współpracy dla globalnego rozwoju oraz dobrobytu.

Kto sprzedaje i zabiera, ten się w piekle poniewiera. Kościół wziął 4 miliony złotych, a teraz chce unieważnić umowę

Kto sprzedaje i zabiera, ten się w piekle poniewiera. Kościół wziął 4 miliony złotych, a teraz chce unieważnić umowę

Rodzina rolników wpłaciła Archidiecezji Katowickiej ponad 4 mln zł za 116 hektarów ziemi, lecz po siedmiu latach nie doszło do przeniesienia własności. Kuria podważa umowę, powołując się na możliwe braki formalne. Spór sądowy dotyczy ważności transakcji, odpowiedzialności za błędy, autentyczności dokumentów oraz moralnych standardów Kościoła.

Sprawdź również

Żółty Październik

Żółty Październik

W lipcu 1949 roku wiceprzewodniczący Komunistycznej Partii Chin Liu Shaogi odwiedził Moskwę. Stalin potraktował go jak wasala. Pokazał mu mapę Europy i Azji. Potem pouczył, że nowa Chińska Republika Ludowa nie będzie wtrącać do spraw Europy Środkowo-Wschodniej. Nie...