Polskie dzieci spędzają w internecie średnio pięć godzin dziennie. Oglądają przemoc, upokarzanie ludzi, agresywne transmisje i materiały, na których inni zarabiają dzięki ludzkiej krzywdzie. Niemal co czwarte dziecko miało kontakt z patostreamingiem, a 39 proc. nastolatków doświadczyło cyberprzemocy. Tymczasem w polskich szkołach dochodzi do dramatycznych ataków z użyciem noży, a politycy prawicy potrafią zapraszać do Sejmu ludzi znanych z internetowych transmisji pełnych patologicznych zachowań. W takiej rzeczywistości prezydent Karol Nawrocki 13 listopada 2026 roku po raz kolejny zawetował ustawę mającą usprawnić usuwanie nielegalnych treści z internetu. Uzasadnienie? Obrona wolności słowa przed urzędniczą cenzurą. Pozostaje jednak pytanie: kto w tej politycznej wojnie broni dzieci?
Pięć godzin dziennie przed ekranem. Kto wychowuje nasze dzieci?
Jeszcze kilkanaście lat temu najważniejszym środowiskiem wychowawczym młodego człowieka były rodzina, szkoła i najbliższe otoczenie. Dzisiaj do tego grona dołączył kolejny, niezwykle wpływowy uczestnik: internetowy algorytm.
Nie ma on przygotowania pedagogicznego, nie kieruje się dobrem dziecka, nie ponosi odpowiedzialności wychowawczej. Jego podstawowym zadaniem jest utrzymanie uwagi użytkownika.
A uwaga oznacza pieniądze.
Według najnowszego raportu NASK „Nastolatki” polska młodzież spędza w internecie średnio 4 godziny i 59 minut dziennie w dni powszednie oraz 5 godzin i 16 minut w weekendy.
Aż 40 proc. badanych otrzymało pierwszy smartfon z dostępem do internetu przed dziewiątymi urodzinami.
W praktyce oznacza to, że dziecko, które dopiero uczy się rozpoznawać emocje, budować relacje i odróżniać zachowania właściwe od niewłaściwych, otrzymuje dostęp do świata, w którym brutalność, pogarda i upokarzanie bywają źródłem popularności oraz ogromnych dochodów.
Co szczególnie niepokojące, średnio 22 proc. nastolatków przyznało, że przynajmniej raz oglądało patostreamy. To materiały, w których można zobaczyć awantury, przemoc, poniżanie innych ludzi, nadużywanie alkoholu i zachowania przekraczające elementarne normy społeczne.
Nie wszystkie dzieci regularnie oglądają takie transmisje. Jednak sam fakt, że niemal co czwarty nastolatek miał z nimi kontakt, powinien być sygnałem alarmowym dla państwa, rodziców i całego społeczeństwa.
Problem polega na tym, że młody człowiek nie zawsze samodzielnie poszukuje takich materiałów.
Często wystarczy obejrzeć jeden film, aby system rekomendacji zaczął podsuwać kolejne, podobne treści.
Dzisiaj rodzice mogą wychowywać dziecko w szacunku do innych ludzi, a internet może codziennie pokazywać mu, że wyśmiewanie słabszych, agresja i poniżanie są sposobem na zdobycie popularności.
To nie jest wyłącznie problem technologiczny. To problem społeczny i wychowawczy.
Patostreaming. Kiedy ludzkie upokorzenie staje się biznesem
Patostreaming to jedna z najbardziej niepokojących form internetowej rozrywki.
Jego mechanizm jest stosunkowo prosty.
Ktoś transmituje awantury, agresję, wulgarne zachowania albo upokarzanie innych. Widzowie komentują, zachęcają do kolejnych ekscesów i przekazują pieniądze.
Im większy skandal, tym większe zainteresowanie.
Im większe zainteresowanie, tym większe możliwości zarobku.
W kwietniu 2026 roku Polska Agencja Prasowa przytoczyła wyniki badania Urzędu Komunikacji Elektronicznej, z którego wynika, że 27,8 proc. dzieci i młodzieży w wieku od 7 do 17 lat przyznało się do oglądania patostreamingu.
Ekspertka Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę Marta Wojtas zwracała uwagę, że oglądając takie materiały, dzieci mogą zaczynać postrzegać przedstawiane w nich zachowania jako coś normalnego.
Właśnie tutaj znajduje się jedno z najpoważniejszych zagrożeń.
Nie chodzi wyłącznie o to, że dziecko zobaczy w internecie awanturę.
Chodzi o powtarzający się przekaz: możesz poniżać innych, obrażać, zachowywać się agresywnie, a w zamian otrzymasz pieniądze, popularność i tysiące obserwujących.
W świecie, w którym młodzi ludzie szczególnie mocno potrzebują akceptacji, taki model sukcesu może być niezwykle niebezpieczny.
Najbardziej przerażające nie jest samo istnienie patostreamerów. Najbardziej niepokojące jest to, że stworzyliśmy rzeczywistość, w której krzywdzenie i poniżanie innych może być opłacalnym modelem biznesowym.
A wielkie platformy technologiczne zarabiają na ruchu i zainteresowaniu, jakie generują również kontrowersyjne materiały.
Patostreamerzy na sejmowych korytarzach. Osobliwy przykład z prawicy
W czerwcu 2026 roku doszło do wydarzenia, które doskonale pokazuje sprzeczności polskiej debaty o wychowaniu i bezpieczeństwie młodzieży.
10 czerwca poseł Łukasz Mejza, wcześniej związany z klubem Prawa i Sprawiedliwości, zaprosił do Sejmu Daniela Zwierzyńskiego, znanego w internecie jako Daniel Magical, oraz jego partnerkę Natalię Kowalczyk.
Oboje są kojarzeni z patostreamingiem.
Nie byłoby w tym nic szczególnego, gdyby nie okoliczności.
Właśnie wtedy parlament zajmował się przepisami mającymi przeciwdziałać patostreamingowi.
Zamiast jednoznacznego społecznego potępienia internetowego biznesu opartego na patologicznych zachowaniach opinia publiczna zobaczyła znanego patostreamera na sejmowych korytarzach w towarzystwie posła.
Mejza bronił swojej decyzji. Podczas wystąpienia w Sejmie 11 czerwca potwierdził zaproszenie gości i tłumaczył, że warto rozmawiać ze środowiskiem, którego dotyczą nowe regulacje.
Podkreślał również, że nie jest zwolennikiem takiej twórczości.
Ostatecznie sprawa wywołała reakcję pełnomocniczki rządu ds. równości Katarzyny Kotuli, która skierowała zawiadomienie do sejmowej komisji etyki. Według informacji TVN24 Daniel Zwierzyński otrzymał później zakaz ponownych wizyt w Sejmie.
Oczywiście sam dialog z osobami, których dotyczą przepisy, nie jest niczym nagannym.
Ale sposób jego prowadzenia ma znaczenie.
Sejm nie jest zwykłą salą widowiskową. To instytucja, której przedstawiciele powinni rozumieć, jak wielką rolę odgrywają publiczne autorytety.
Jeżeli chcemy przekonywać młodzież, że agresja, upokarzanie i przemoc nie są sposobem na sukces, to dlaczego politycy nadają osobom znanym z takich zachowań dodatkową widoczność i prestiż?
Szczególnie trudno pogodzić to z prawicową retoryką, w której tak często pojawiają się hasła wychowania, moralności, tradycyjnych wartości i szacunku dla drugiego człowieka.
Warto jednak zaznaczyć, że zaproszenie patostreamerów przez Mejzę nie oznacza poparcia całej prawicy dla takiej działalności. Jest natomiast konkretnym przykładem politycznej niekonsekwencji.
Noże w szkołach. Październik, którego Polska nie powinna zapomnieć
Dyskusja o przemocy nie może ograniczać się do internetowych transmisji.
Ostatnie wydarzenia w polskich szkołach pokazały, jak poważny problem stanowią agresja, zagrożenia bezpieczeństwa i kryzysy, z którymi mierzą się młodzi ludzie.
7 października 2026 roku w Ostrołęce 19-letni uczeń zaatakował nożem nauczycieli i innych uczniów.
Do tragedii doszło na terenie Zespołu Szkół Zawodowych nr 4.
Według informacji Prokuratury Okręgowej w Ostrołęce sprawca najpierw wrzucił do jednej z klas plecak zawierający materiały wybuchowe, a następnie zaatakował kolejne osoby nożem.
Prokuratura poinformowała o przedstawieniu mu dziewięciu zarzutów, w tym dotyczących usiłowania zabójstwa wielu osób.
Dzień później, 8 października, doszło do kolejnego dramatycznego zdarzenia.
W szkole podstawowej w Leszczydole-Nowinach koło Wyszkowa 15-letni chłopiec zaatakował nożem trzy osoby.
Jedna z nich, 37-letnia kobieta, zmarła wskutek odniesionych obrażeń. Dwie pozostałe zostały ranne.
Informacje o tragedii potwierdziła Prokuratura Okręgowa w Ostrołęce.
W tym samym czasie w Sierpcu policjanci zatrzymali 17-latka, który zapowiadał, że zamierza zrobić coś niebezpiecznego w szkole.
Podczas przeszukania znaleziono należące do niego dwa noże. Funkcjonariusze zabezpieczyli również telefon, w którym odnaleziono historię wyszukiwania informacji związanych z planowanym atakiem.
Do zatrzymania doszło dzięki reakcji uczniów i nauczyciela, którzy potraktowali niepokojące zapowiedzi poważnie.
Nastolatek usłyszał zarzut kierowania gróźb karalnych.
Te wydarzenia nie mogą zostać sprowadzone do kolejnych sensacyjnych nagłówków.
Szkoła powinna być miejscem nauki, przyjaźni, rozwoju i bezpieczeństwa.
Nie miejscem, w którym uczniowie i nauczyciele muszą obawiać się ataku.
Czy internet odpowiada za przemoc w szkołach?
Tutaj trzeba zachować szczególną ostrożność.
Nie ma podstaw, aby twierdzić, że wymienione ataki zostały spowodowane oglądaniem patostreamów.
Nie ustalono również, że ich sprawcy działali w ramach jednego internetowego wyzwania.
Przyczyny przemocy są złożone. Mogą obejmować problemy psychiczne, konflikty rówieśnicze, izolację społeczną, sytuację rodzinną oraz wiele innych czynników.
Nie można jednak ignorować znaczenia środowiska cyfrowego, które coraz silniej wpływa na zachowania, emocje i sposób postrzegania rzeczywistości przez młodzież.
Internet może służyć edukacji i budowaniu relacji. Może też wzmacniać agresywne wzorce, ułatwiać nękanie i dostarczać materiałów wykorzystywanych do planowania niebezpiecznych działań.
Przypadek z Sierpca pokazuje, dlaczego takie zagrożenia należy traktować poważnie.
Nie wolno więc obarczać internetu automatyczną odpowiedzialnością za każdą tragedię. Równie nieodpowiedzialne byłoby jednak udawanie, że świat cyfrowy nie ma żadnego znaczenia dla wychowania młodych ludzi.
Czarna księga. Państwo wie, co spotyka dzieci w internecie
12 listopada, dzień przed prezydenckim wetem, Ministerstwo Cyfryzacji opublikowało dokument zatytułowany „Czarna księga młodych ofiar platform cyfrowych w Polsce”.
To zestawienie danych przygotowanych na podstawie badań między innymi NASK, Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę i innych instytucji zajmujących się bezpieczeństwem młodzieży.
Liczby są alarmujące.
39 proc. polskich nastolatków doświadczyło cyberprzemocy.
U blisko jednej czwartej ofiar nękanie powracało co najmniej raz w miesiącu.
Aż 47 proc. pokrzywdzonych uczniów nikomu nie powiedziało o przemocy i nie podjęło żadnych działań.
Jeszcze bardziej niepokojące są wyniki dotyczące przemocy seksualnej w internecie.
Według przytoczonych przez ministerstwo badań 45,5 proc. nastolatków w wieku 14–18 lat doświadczyło w ciągu roku co najmniej jednej z badanych form cyberagresji seksualnej.
Ponad 10 proc. uczniów grożono ujawnieniem materiałów intymnych.
To nie są wyłącznie statystyki.
Za każdą liczbą znajduje się młody człowiek, który może doświadczać strachu, upokorzenia, osamotnienia i poczucia bezradności.
Ministerstwo przedstawiło również dane pokazujące, jak słabo działają ograniczenia wiekowe na platformach społecznościowych.
Z TikToka korzysta w Polsce około 760 tysięcy dzieci w wieku od 7 do 12 lat, a z Instagrama blisko 290 tysięcy.
Średni wiek pierwszego kontaktu z pornografią internetową wynosi 11 lat i 3 miesiące.
Raport wskazuje również na poważny problem z reakcją platform na zgłoszenia naruszeń. W pierwszym półroczu 2026 roku aż 76 proc. zgłoszeń objętych monitoringiem NASK zostało odrzuconych lub pozostało bez interwencji.
To właśnie tutaj należy szukać jednego z najważniejszych powodów, dla których państwo powinno skuteczniej regulować działalność internetowych gigantów.
Nie po to, aby decydować, jakie poglądy wolno wyrażać.
Po to, aby przestępcy nie mogli wykorzystywać bezradności ofiar i opieszałości wielkich korporacji.
Co naprawdę miała zmienić ustawa zawetowana przez Nawrockiego?
Prezydent Karol Nawrocki uzasadnił swoją decyzję obawą przed nadmierną ingerencją administracji państwowej w wolność wypowiedzi.
Według prezydenta ustawa mogłaby prowadzić do blokowania całych domen internetowych, a urzędnicy otrzymaliby zbyt szerokie uprawnienia do decydowania o dostępności treści.
Nie są to obawy, które należy automatycznie lekceważyć.
W demokratycznym państwie wolność wypowiedzi jest fundamentem debaty publicznej. Administracja nie powinna mieć możliwości arbitralnego zamykania niezależnych mediów czy eliminowania niewygodnych opinii.
Jednak przedstawienie zawetowanej ustawy wyłącznie jako projektu cenzury pomija jej rzeczywiste cele.
Ustawa była kolejnym elementem krajowego systemu stosowania unijnego Aktu o usługach cyfrowych, czyli DSA.
Miała przede wszystkim usprawnić procedury reagowania na określone treści naruszające polskie prawo.
Chodziło między innymi o materiały związane z seksualnym wykorzystywaniem dzieci, groźby karalne, nawoływanie do samobójstwa, oszustwa internetowe oraz określone przestępstwa motywowane nienawiścią.
Nowe przepisy przewidywały możliwość wydawania nakazów ograniczenia dostępu do nielegalnych materiałów, a także kontrolę sądową takich rozstrzygnięć.
W szczególnie pilnych przypadkach dotyczących najpoważniejszych przestępstw przewidziano możliwość szybszego działania.
Ustawa miała również wprowadzić dodatkowe procedury pozwalające użytkownikom kwestionować nieuzasadnione usuwanie ich publikacji przez platformy.
To ważne rozróżnienie.
Czym innym jest krytyka rządu, nawet bardzo ostra, a czym innym grożenie komuś śmiercią, szantażowanie dziecka czy rozpowszechnianie materiałów dokumentujących jego seksualne wykorzystywanie.
Wolność słowa nie oznacza prawa do bezkarnego popełniania przestępstw.
Warto również wyjaśnić, że zawetowana ustawa nie była ustawą zakazującą wszelkiego patostreamingu. Projekt dotyczący karalności określonych form patostreamingu był odrębną inicjatywą legislacyjną.
DSA nie daje też podstaw do automatycznego usuwania każdej wypowiedzi, którą ktoś uzna za szkodliwą, wulgarną czy kontrowersyjną.
To dlatego tak ważne są precyzyjne przepisy i skuteczna kontrola sądowa.
Czy wolność słowa jest ważniejsza niż bezpieczeństwo dzieci?
Tak postawione pytanie tworzy fałszywy wybór.
Demokratyczne państwo musi zapewniać jedno i drugie.
Nie można zgodzić się na sytuację, w której urzędnik, powołując się na ochronę obywateli, arbitralnie blokuje cały portal informacyjny.
Ale równie trudno zaakceptować państwo, które z powodu politycznych sporów nie potrafi skutecznie reagować na internetowe przestępstwa.
Prezydent miał prawo zakwestionować przepisy, które uznał za nieproporcjonalne.
Powinien jednak jasno wskazać, jakie rozwiązania umożliwią szybką ochronę pokrzywdzonych przy jednoczesnym zapewnieniu niezależnej kontroli sądowej.
Samo weto takiej ochrony nie tworzy.
Nie oznacza to, że Polska pozostaje bez żadnych regulacji. Unijny DSA już obowiązuje, a od 6 listopada 2026 roku prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej pełni funkcję krajowego koordynatora ds. usług cyfrowych.
Zawetowanie kolejnej ustawy oznacza jednak wstrzymanie dodatkowych krajowych procedur reagowania na określone nielegalne treści.
A przecież to skuteczność tych procedur, nie polityczne deklaracje, będzie miała znaczenie dla pokrzywdzonych.
Kto ponosi odpowiedzialność za wychowanie pokolenia przemocy?
Nie można całej odpowiedzialności przerzucać na rodziców.
Rodzic pracujący osiem lub dziesięć godzin dziennie nie jest w stanie nieustannie kontrolować wszystkich materiałów, które algorytmy podsuwają jego dziecku.
Nie można też obarczać odpowiedzialnością wyłącznie nauczycieli.
Polskie szkoły potrzebują większej dostępności psychologów, pedagogów i specjalistów pomagających dzieciom radzić sobie z emocjami, agresją i kryzysami psychicznymi.
Potrzebują również rzetelnej edukacji medialnej.
Takiej, która będzie uczyć rozpoznawania manipulacji, przeciwdziałania przemocy, weryfikowania informacji, rozumienia mechanizmów działania algorytmów i szacunku wobec innych ludzi.
Przede wszystkim jednak odpowiedzialność muszą ponosić również platformy cyfrowe.
Nie może być tak, że wielkie korporacje zarabiają na zainteresowaniu użytkowników, a społeczeństwo pozostawia się z kosztami przemocy, uzależniających mechanizmów i kryzysów psychicznych.
Koszty te ponoszą rodziny, szkoły, pracownicy ochrony zdrowia i całe społeczeństwo.
Dlatego państwo powinno traktować bezpieczeństwo cyfrowe dzieci podobnie jak bezpieczeństwo produktów, żywności czy infrastruktury.
Skoro przedsiębiorca musi przestrzegać określonych norm bezpieczeństwa, dlaczego globalne platformy internetowe miałyby być zwolnione z odpowiedzialności za przestrzeganie prawa?
Politycy mówią o moralności. Dzieci potrzebują rzeczywistej ochrony
W polskiej polityce od lat trwa spór o wychowanie młodego pokolenia.
Prawica chętnie odwołuje się do tradycyjnych wartości, patriotyzmu, religii i moralności.
Lewica mówi o prawach dziecka, równości, edukacji i bezpieczeństwie społecznym.
Jednak rzeczywisty problem nie polega na tym, kto wygłosi bardziej wzniosłe przemówienie o wartościach.
Problem polega na tym, czy państwo potrafi stworzyć warunki, w których młodzi ludzie będą dorastać bez przemocy, poniżania i strachu.
Nie wystarczy mówić dzieciom o szacunku, jeżeli jednocześnie toleruje się kulturę publicznego upokarzania.
Nie wystarczy organizować uroczystości patriotycznych, jeżeli w szkołach brakuje psychologów, a nauczyciele nie mają odpowiedniego wsparcia.
Nie wystarczy deklarować troski o rodzinę, jeżeli rodzice zostają sami wobec technologii, nad którymi nie mają rzeczywistej kontroli.
I wreszcie nie wystarczy powtarzać hasła o wolności słowa, jeżeli nie przedstawia się skutecznej odpowiedzi na przemoc wobec najmłodszych.
Państwo, które nie potrafi ochronić dziecka przed internetowym szantażem, upokorzeniem czy groźbami, nie realizuje w pełni swojej podstawowej funkcji.
Weto nie rozwiązuje problemu. A dzieci nie mogą czekać
Decyzja Karola Nawrockiego nie kończy debaty o bezpieczeństwie internetu.
Przeciwnie, powinna stać się początkiem poważnej dyskusji o tym, jakie treści docierają do najmłodszych i kto za to odpowiada.
Potrzebujemy prawa, które pozwoli szybko reagować na przestępstwa internetowe, ale jednocześnie będzie chronić wolność wypowiedzi przed arbitralnymi decyzjami administracji.
Potrzebujemy platform cyfrowych, które przestrzegają prawa, a nie jedynie deklarują troskę o swoich użytkowników.
Potrzebujemy szkoły, która uczy nie tylko matematyki i historii, ale również empatii, rozwiązywania konfliktów i odpowiedzialnego korzystania z technologii.
I potrzebujemy polityków, którzy rozumieją, że przyszłość młodego pokolenia jest ważniejsza niż kolejne zwycięstwo w medialnej wojnie.
Bo za kilkanaście lat dzisiejsi uczniowie będą tworzyć polskie społeczeństwo.
Będą pracownikami, przedsiębiorcami, nauczycielami, rodzicami, a także politykami.
Od tego, jakie wartości wyniosą z domu, szkoły i internetu, zależy jakość naszej przyszłej demokracji.
Jeśli przez lata będziemy pozwalać, aby pogarda, agresja i upokarzanie stawały się atrakcyjnym sposobem zdobywania popularności, trudno oczekiwać, że samo powtarzanie haseł o moralności i patriotyzmie rozwiąże problem.
Największym zagrożeniem dla wolności nie jest przecież państwo, które skutecznie chroni dzieci przed przestępstwami. Zagrożeniem jest również społeczeństwo, które przyzwyczaja się do przemocy, obojętności i pogardy wobec słabszych.
Karol Nawrocki zawetował ustawę, wskazując na niebezpieczeństwo cenzury.
Teraz zarówno prezydent, jak i rząd powinni odpowiedzieć na znacznie ważniejsze pytanie:
Jak zamierzają ochronić polskie dzieci przed przemocą i przestępczością w internecie, nie odbierając jednocześnie obywatelom wolności słowa?
Bo młode pokolenie nie potrzebuje kolejnej politycznej wojny.
Potrzebuje bezpiecznej szkoły, odpowiedzialnego internetu i dorosłych, którzy zamiast walczyć o władzę nad jego przyszłością, wreszcie zaczną brać za tę przyszłość odpowiedzialność.
