Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek poinformował o skierowaniu do przewodniczącej Parlamentu Europejskiego Roberty Metsoli kolejnego, piątego już wniosku o uchylenie immunitetu europosłowi Grzegorzowi Braunowi. Sprawa budzi duże zainteresowanie opinii publicznej i dotyczy wypowiedzi o charakterze historycznym oraz publicznych kontrowersji wokół działalności polityka.
W oficjalnym komunikacie minister sprawiedliwości podkreślił powagę sytuacji, wskazując, że „immunitet nie służy do ochrony kłamców oświęcimskich”. Według resortu spraw, najnowszy wniosek ma bezpośredni związek z publicznymi wypowiedziami Grzegorza Brauna, w których – zdaniem ministerstwa – miał on zaprzeczać zbrodniom ludobójstwa oraz mordowaniu ludzi w komorach gazowych w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady KL Auschwitz-Birkenau.
Czym jest immunitet europosła?
Immunitet parlamentarny przysługuje każdemu posłowi do Parlamentu Europejskiego i ma na celu zagwarantowanie niezależności w wykonywaniu mandatu oraz ochronę instytucji europejskiej przed naciskami zewnętrznymi. Obejmuje on między innymi nietykalność osobistą na terytorium państw członkowskich oraz ochronę przed postępowaniem karnym, zatrzymaniem czy aresztowaniem w związku z działalnością orzeczniczą lub wypowiedziami w ramach sprawowania funkcji.
Ochrona ta nie jest jednak bezwzględna. Nie chroni ona przed odpowiedzialnością w sytuacji, gdy popełniono przestępstwo niezwiązane bezpośrednio z pracą parlamentarną lub gdy doszło do naruszenia obowiązującego prawa. Ponieważ immunitet chroni posłów na szczeblu całej Unii Europejskiej, jego zniesienie wymaga przeprowadzenia specjalnej procedury na poziomie unijnym, a krajowe organy ścigania nie mogą samodzielnie pociągnąć europosła do odpowiedzialności bez zgody Parlamentu Europejskiego.
Procedura uchylenia immunitetu w Parlamencie Europejskim
Zgodnie z unijnymi regulacjami, po wpłynięciu wniosku krajowego ministra sprawiedliwości do przewodniczącej PE Roberty Metsoli, sprawa zostaje skierowana do właściwej komisji parlamentarnej – zazwyczaj jest to Komisja Prawna (JURI). Komisja ta analizuje dokumentację, daje zainteresowanemu posłowi możliwość wysłuchania i przedstawienia swojego stanowiska, a następnie przygotowuje projekt decyzji zawierający zalecenie przyjęcia lub odrzucenia wniosku.
Kolejnym etapem jest głosowanie plenarne w Parlamencie Europejskim. Wszyscy europosłowie decydują w głosowaniu większością głosów, czy uchylić immunitet. Warto zaznaczyć, że cała procedura jest obecnie na wczesnym etapie, a ostateczne rozstrzygnięcia i terminy poszczególnych etapów zależą od harmonogramu prac unijnych instytucji.
Potencjalne skutki uchylenia immunitetu
Ewentualne uchylenie immunitetu Grzegorzowi Braunowi przez Parlament Europejski nie jest równoznaczne z uznaniem jego winy czy skazaniem, lecz otwiera drogę krajowym organom ścigania i wymiarowi sprawiedliwości do pociągnięcia go do odpowiedzialności karnej. Zgodnie z polskim prawem, umożliwiłoby to formalne postawienie zarzutów oraz skierowanie sprawy na drogę sądową, gdzie w normalnym procesie karnym sąd oceniałby zgromadzony materiał dowodowy i przesądził o winie lub niewinności.
Sprawa dotyczy publicznych wypowiedzi Grzegorza Braun dotyczących zbrodni popełnionych w KL Auschwitz-Birkenau.
Wniosek trafi do komisji prawnej PE, która go przeanalizuje, a następnie odbędzie się głosowanie plenarne.
