Tak wygląda demolowanie polskiej praworządności.
Jarosław Kaczyński pod Trybunałem Konstytucyjnym, przepychanki z policją, demonstranci forsujący bramę, a w Pałacu Prezydenckim Karol Nawrocki, który nie zamierza ustąpić mimo jednoznacznych zaleceń Komisji Weneckiej. Polska po raz kolejny staje się zakładnikiem politycznej wojny prawicy. Kaczyński podgrzewa konflikt, Nawrocki blokuje ślubowania sędziów, a Bogdan Święczkowski nie dopuszcza ich do orzekania. Wszyscy powołują się na Konstytucję. Problem polega na tym, że skutkiem ich działań jest dalszy paraliż jednej z najważniejszych instytucji państwa.
Kaczyński znów w centrum politycznej awantury
Środa, 14 października 2026 roku. Maciej Berek, wybrany przez Sejm na sędziego Trybunału Konstytucyjnego, składa ślubowanie w obecności marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Karol Nawrocki nie uczestniczy w uroczystości, ponieważ wcześniej nie wyznaczył terminu odebrania ślubowania.
Zaledwie dzień wcześniej opublikowano opinię Komisji Weneckiej, która wskazuje, że prezydent nie może wykorzystywać procedury ślubowania do blokowania sędziów wybranych przez parlament.
W normalnie funkcjonującym państwie byłby to moment na rozwiązanie konfliktu.
W Polsce rozpoczyna się kolejna polityczna awantura.
Przed siedzibą Trybunału Konstytucyjnego dochodzi do przepychanek z policją. Demonstranci blokują wjazd, część z nich forsuje bramę i przedostaje się na teren instytucji.
Pojawiają się politycy PiS, Antoni Macierewicz i Mariusz Gosek, a także Robert Bąkiewicz.
Na miejsce przyjeżdża Jarosław Kaczyński.
Trudno o bardziej wymowny symbol polityki Prawa i Sprawiedliwości. Partia, która przez lata odpowiadała za pogłębianie kryzysu Trybunału Konstytucyjnego, dzisiaj występuje w roli obrońcy instytucji przed próbami zakończenia tego kryzysu.
Kaczyński nie musi osobiście wydawać poleceń demonstrantom, aby ponosić polityczną odpowiedzialność za atmosferę konfrontacji podsycaną przez jego ugrupowanie.
To właśnie jego obóz od lat przedstawia kolejne spory o sądownictwo jako walkę o przetrwanie państwa.
A kiedy demokratyczne procedury prowadzą do rozstrzygnięć niewygodnych dla PiS, natychmiast powraca opowieść o zamachu na Polskę.
Nawrocki. Prezydent wszystkich Polaków czy polityczny strażnik interesów PiS?
Karol Nawrocki miał być prezydentem wszystkich obywateli.
Tymczasem w sprawie Trybunału Konstytucyjnego coraz bardziej przypomina uczestnika partyjnej wojny, a nie głowę państwa, której zadaniem jest stanie na straży Konstytucji.
Prezydent nie odebrał ślubowania od części sędziów wybranych przez Sejm. W przypadku Macieja Berka jego kancelaria podnosiła wątpliwości dotyczące kwalifikacji zawodowych.
Problem w tym, że zgodnie z art. 194 Konstytucji to Sejm wybiera sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
Prezydent nie jest organem powołanym do zatwierdzania tych wyborów.
Nawrocki zachowuje się tak, jakby decyzja parlamentu wymagała jeszcze politycznej akceptacji Pałacu Prezydenckiego.
To niebezpieczny sposób rozumienia władzy.
Jeżeli prezydent może uzależniać objęcie obowiązków przez wybranego sędziego od własnej oceny decyzji Sejmu, to w praktyce otrzymuje instrument blokowania funkcjonowania Trybunału.
I właśnie przed takim mechanizmem ostrzega Komisja Wenecka.
Komisja Wenecka wskazuje granice. Nawrocki ich nie akceptuje
13 października opublikowano opinię Komisji Weneckiej, przyjętą podczas sesji 9–10 października 2026 roku.
Dokument CDL-AD(2026)031 dotyczy uprawnień prezydenta przy odbieraniu ślubowania od sędziów Trybunału Konstytucyjnego.
Stanowisko europejskich ekspertów jest wyraźne.
Prezydent powinien niezwłocznie odebrać ślubowanie od sędziów wybranych przez Sejm. Nie może przy tym rościć sobie prawa do ponownej kontroli procedury ich wyboru.
Komisja wskazała również, że w przypadku nieuzasadnionej odmowy lub zwłoki możliwe jest złożenie ślubowania bez fizycznego udziału prezydenta, jeżeli zachowane zostaną odpowiednie wymogi formalne.
Innymi słowy, prezydent nie może zamieniać ceremonialnej czynności w polityczne prawo weta wobec decyzji parlamentu.
Tymczasem otoczenie Nawrockiego podkreśla, że opinia Komisji Weneckiej nie ma mocy wiążącej.
To prawda. Komisja Wenecka jest organem doradczym Rady Europy, a jej opinie nie są wyrokami sądowymi.
Ale brak bezpośredniej mocy wiążącej nie oznacza, że stanowisko ekspertów można traktować jak nieistotny dokument.
Komisja analizowała polskie przepisy, orzecznictwo oraz stanowiska przedstawicieli różnych stron konfliktu, w tym Kancelarii Prezydenta.
Nawrocki może politycznie odrzucać jej rekomendacje. Nie zmienia to jednak faktu, że jego postępowanie stoi w sprzeczności z przedstawionymi w nich standardami praworządności.
I właśnie to powinno być przedmiotem publicznej debaty.
Nie kolejna awantura o to, kto głośniej krzyczy o obronie Konstytucji, lecz odpowiedź na pytanie, dlaczego prezydent demokratycznego państwa nie respektuje europejskich zaleceń dotyczących granic swojej władzy.
Święczkowski nie dopuszcza sędziów. Kaczyński wchodzi do Trybunału
Jeszcze bardziej wymowna jest postawa prezesa TK Bogdana Święczkowskiego.
Maciej Berek dotarł do siedziby Trybunału, jednak nie został dopuszczony do orzekania.
Święczkowski oświadczył, że stanie się to dopiero wtedy, gdy Karol Nawrocki uzna ślubowanie.
Nowym sędziom uniemożliwiono również wejście do części sędziowskiej budynku.
Jednocześnie, według relacji Antoniego Macierewicza, prezes TK zaprosił do środka grupę osób, wśród których znalazł się Jarosław Kaczyński.
Lider partii politycznej może więc zostać zaproszony do Trybunału, podczas gdy osobom wybranym przez Sejm na sędziów odmawia się możliwości wykonywania obowiązków.
Trudno o lepszą ilustrację tego, jak głęboko polityka wkroczyła do instytucji, która powinna pozostawać od niej niezależna.
Trybunał Konstytucyjny nie jest prywatną instytucją Bogdana Święczkowskiego.
Nie jest też polityczną twierdzą Jarosława Kaczyńskiego.
Jego zadaniem jest kontrolowanie zgodności prawa z Konstytucją, a nie zabezpieczanie interesów partii, która sprawowała władzę w momencie wyboru części jego składu.
Dzisiejsze wydarzenia sprawiają jednak wrażenie, jakby dla części prawicy ważniejsze od niezależności Trybunału było utrzymanie nad nim politycznych wpływów.
Dziesięć lat kryzysu. Kaczyński nie może udawać niewinnego obserwatora
Jarosław Kaczyński nie pojawił się w historii Trybunału Konstytucyjnego przypadkiem.
Kryzys rozpoczął się w 2015 roku, po przejęciu władzy przez Prawo i Sprawiedliwość.
Prezydent Andrzej Duda nie odebrał wówczas ślubowania od trzech prawidłowo wybranych sędziów, mimo rozstrzygnięcia ówczesnego Trybunału.
Później przyszły kolejne konflikty dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa, Sądu Najwyższego oraz niezależności wymiaru sprawiedliwości.
W 2021 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie Xero Flor przeciwko Polsce stwierdził naruszenie prawa do sądu ustanowionego ustawą w związku z nieprawidłowościami dotyczącymi obsady Trybunału Konstytucyjnego.
To nie są polityczne opinie przeciwników PiS.
To elementy udokumentowanego kryzysu praworządności.
Kaczyński przez lata był najważniejszym politycznym architektem systemu, w którym niezależne instytucje coraz częściej stawały się przedmiotem partyjnej kontroli.
Dzisiaj ten sam polityk przedstawia się jako obrońca Trybunału przed bezprawnym przejęciem.
Jest w tym ogromna dawka politycznej hipokryzji.
Oczywiście obecna większość parlamentarna również musi przestrzegać prawa. Kandydatura Macieja Berka, ze względu na jego niedawną działalność w rządzie Donalda Tuska, może budzić uzasadnione pytania o niezależność.
Ale krytyka konkretnego kandydata nie oznacza, że prezydent zyskuje prawo do samodzielnego blokowania konstytucyjnej kompetencji Sejmu.
Praworządność nie polega na zastępowaniu jednych politycznych nominatów drugimi. Nie polega również na utrzymywaniu instytucji w stanie paraliżu tylko dlatego, że zmieniła się większość parlamentarna.
Europejski Trybunał Praw Człowieka też można zignorować?
Spór nie ogranicza się do opinii Komisji Weneckiej.
5 maja 2026 roku Europejski Trybunał Praw Człowieka zastosował środek tymczasowy w sprawie Dziurda i inni przeciwko Polsce.
Dotyczył on czterech sędziów wybranych przez Sejm w marcu 2026 roku, którym uniemożliwiano rozpoczęcie wykonywania obowiązków.
ETPC wskazał, że właściwe organy państwa polskiego powinny powstrzymać się od utrudniania im objęcia stanowisk i wykonywania funkcji sędziowskich.
To zasadnicza różnica.
Opinie Komisji Weneckiej mają charakter doradczy. Środki tymczasowe Europejskiego Trybunału Praw Człowieka są wiążące na gruncie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.
Polska dobrowolnie przystąpiła do tej konwencji i przyjęła wynikające z niej zobowiązania.
Nie można ich dowolnie ignorować, powołując się na politycznie rozumianą suwerenność.
Tymczasem czworo sędziów objętych decyzją ETPC nadal napotyka przeszkody w wykonywaniu obowiązków.
Jak długo państwo zamierza tolerować sytuację, w której europejski sąd wskazuje konieczność zapewnienia sędziom możliwości pracy, a krajowe instytucje pozostają w stanie konfliktu?
To pytanie powinno szczególnie zainteresować Karola Nawrockiego.
Prezydent, zgodnie z art. 126 Konstytucji, stoi na straży jej przestrzegania.
Z kolei art. 9 zobowiązuje Rzeczpospolitą do przestrzegania wiążącego ją prawa międzynarodowego.
Suwerenność nie polega na wybieraniu wyłącznie tych międzynarodowych zobowiązań, które odpowiadają aktualnemu interesowi politycznemu.
Kaczyński i Nawrocki. Dwóch polityków, jeden mechanizm destabilizacji
W obecnym konflikcie role zostały wyraźnie podzielone.
Jarosław Kaczyński odpowiada za polityczną narrację i mobilizację obozu PiS.
Karol Nawrocki, korzystając z urzędu prezydenta, podtrzymuje stanowisko blokujące zakończenie sporów o ślubowania.
Bogdan Święczkowski swoimi decyzjami uniemożliwia wybranym sędziom rozpoczęcie orzekania.
Każdy z nich działa w innej roli, ale polityczny skutek jest podobny.
Trybunał pozostaje uwikłany w konflikt, a obywatele tracą zaufanie do instytucji państwa.
W ocenie Trybuna.Info Kaczyński i Nawrocki stali się dziś głównymi politycznymi hamulcowymi odbudowy niezależnego sądownictwa konstytucyjnego.
Jeden politycznie podsyca spór.
Drugi, zamiast wykorzystać autorytet urzędu do jego rozwiązania, staje się jednym z najważniejszych uczestników konfliktu.
A przecież prezydent nie został wybrany po to, by być przedłużeniem partyjnego sztabu.
Podobnie lider największej partii opozycyjnej nie otrzymał mandatu do decydowania o tym, kiedy i na jakich zasadach mają funkcjonować organy konstytucyjne.
Polska nie jest prywatnym folwarkiem Jarosława Kaczyńskiego. A Pałac Prezydencki nie powinien być politycznym zapleczem Prawa i Sprawiedliwości.
Kto zapłaci za polityczną demolację państwa?
Największym przegranym tej wojny nie będzie ani Jarosław Kaczyński, ani Karol Nawrocki.
Będzie nim obywatel.
Trybunał Konstytucyjny ma chronić ludzi przed nadużyciami władzy.
Jego rozstrzygnięcia mogą wpływać na prawa pracownicze, zabezpieczenie społeczne, emerytury, ochronę własności i podstawowe wolności obywatelskie.
Gdy niezależność Trybunału jest podważana, słabnie jeden z najważniejszych mechanizmów kontroli państwa.
Szczególnie dotyka to zwykłych ludzi, którzy nie mają politycznych znajomości, dostępu do wpływowych kancelarii ani możliwości bezpośredniego oddziaływania na władzę.
Dlatego spór o TK nie jest abstrakcyjną wojną prawników.
To pytanie o to, czy w Polsce prawo chroni obywatela, czy przede wszystkim interesy polityków.
Państwa nie demoluje się tylko za pomocą młota
Dzisiejsze wydarzenia przed Trybunałem Konstytucyjnym są symbolem znacznie szerszego problemu.
Jarosław Kaczyński pojawia się w centrum kolejnej politycznej konfrontacji.
Karol Nawrocki nie zmienia stanowiska mimo opinii Komisji Weneckiej.
Bogdan Święczkowski odmawia dopuszczenia wybranego sędziego do orzekania.
A państwo po raz kolejny staje się areną wojny o kontrolę nad instytucjami.
To nie jest obrona praworządności. W naszej ocenie to dalsze demolowanie zaufania do polskiego państwa.
Kaczyński powinien wreszcie zaakceptować, że PiS utraciło władzę w 2023 roku i nie ma prawa traktować instytucji publicznych jak politycznego dziedzictwa swojej partii.
Nawrocki powinien zrozumieć, że urząd prezydenta oznacza odpowiedzialność za całe państwo, nie tylko za wyborców własnego obozu.
A Bogdan Święczkowski powinien pamiętać, że Trybunał Konstytucyjny nie istnieje po to, aby prowadzić polityczną wojnę z parlamentem.
Polska potrzebuje niezależnych sądów, sprawnych instytucji i polityków respektujących granice własnej władzy.
Nie potrzebuje kolejnych samozwańczych obrońców Konstytucji, którzy powołują się na nią przede wszystkim wtedy, gdy służy ich politycznym interesom.
Państwa nie demoluje się wyłącznie przez niszczenie budynków. Można je demolować przez osłabianie instytucji, podważanie niezależności sądów, ignorowanie międzynarodowych standardów i zamienianie prawa w narzędzie partyjnej walki.
I właśnie dlatego dzisiejsze wydarzenia powinny budzić tak poważny niepokój.
Kaczyński może krzyczeć o zamachu na Polskę. Nawrocki może przedstawiać swoją blokadę jako obronę Konstytucji. Ale żadne polityczne hasło nie zmieni faktu, że państwo prawa nie może funkcjonować według zasady: instytucje są niezależne tylko wtedy, gdy kontrolują je nasi ludzie.
Polska jest wspólnym państwem wszystkich obywateli. Nie partyjną własnością Kaczyńskiego, nie polityczną twierdzą Nawrockiego i nie prywatnym gabinetem prezesa Trybunału.
Najwyższy czas, aby politycy prawicy przestali mylić obronę Polski z obroną własnych wpływów.
Trybuna.Info |
Źródła:
Komisja Wenecka – opinia CDL-AD(2026)031 z 13 października 2026 r.
Europejski Trybunał Praw Człowieka – sprawa Dziurda i inni przeciwko Polsce.
Wirtualna Polska – relacja z wydarzeń przed Trybunałem Konstytucyjnym z 14 października 2026 r.
PAP – informacje dotyczące ślubowania Macieja Berka i protestów przed TK.
