Minister spraw wewnętrznych Marcin Kierwiński poinformował, że sprawca zamachu w Krakowie miał bardzo radykalne poglądy i mógł fascynować się ideologiami skrajnie prawicowymi. Wypowiedź wywołała gwałtowną reakcję polityczną. W mediach społecznościowych, szczególnie na platformie X, zaczęły pojawiać się informacje przedstawiające zamachowca jako lewicowego ekstremistę, osobę powiązaną z Ukrainą, a nawet sympatyka Koalicji Obywatelskiej. Część tych przekazów oparto na fałszywych fotografiach wygenerowanych przez sztuczną inteligencję. W ciągu kilkudziesięciu godzin tragedia, w której zginęło sześć osób, stała się przedmiotem bezprecedensowej kampanii dezinformacyjnej.
Kierwiński wskazał na skrajną prawicę. Co ustaliły służby?
Już 7 listopada, kilka godzin po zamachu na Rynku Głównym w Krakowie, minister spraw wewnętrznych i administracji Marcin Kierwiński przekazał pierwsze informacje dotyczące możliwych motywów działania sprawcy.
Minister mówił, że napastnik miał „poglądy bardzo, bardzo radykalne” i według wstępnych ustaleń mógł być zafascynowany ideologiami skrajnie prawicowymi.
Wątek skrajnej prawicy nie pojawił się bowiem wyłącznie w internetowych komentarzach. Został publicznie wskazany przez ministra odpowiedzialnego za służby podległe MSWiA.
Jednocześnie Kierwiński od początku zaznaczał, że informacje dotyczące poglądów sprawcy wymagają dalszego sprawdzenia.
W niedzielę, 8 listopada, podczas rozmowy w TVN24 wyjaśnił, że jego wcześniejsza wypowiedź opierała się na pierwszych poszlakach, którymi dysponowali śledczy.
Podkreślił, że policja bada wszystkie możliwe motywy i nie przesądza o ostatecznych ustaleniach.
Według informacji przekazanych 9 listopada przez prokuraturę motyw działania Michała O. nadal pozostaje nieustalony. Nie przedstawiono również dowodów potwierdzających jego formalną przynależność do organizacji skrajnie prawicowej lub nacjonalistycznej.
Nie oznacza to, że wstępny trop dotyczący radykalnych poglądów został definitywnie wykluczony. Oznacza natomiast, że wymaga udowodnienia.
Fascynacja skrajnie prawicową ideologią, przynależność do organizacji nacjonalistycznej i popełnienie przestępstwa z pobudek politycznych to trzy odrębne kwestie. Każda wymaga osobnych dowodów.
Źródła: RMF24, Rzeczpospolita, Reuters, 8–9 listopada 2026 r.
Polityczna reakcja i próba przedstawienia sprawcy jako lewicowego ekstremisty
Wypowiedź Kierwińskiego wywołała gwałtowny spór polityczny.
Prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński określił twierdzenia ministra dotyczące prawicowych fascynacji sprawcy jako „ordynarne kłamstwo”.
Równocześnie na platformie X zaczęto rozpowszechniać przekazy sugerujące, że zamachowiec był w rzeczywistości związany ze skrajną lewicą.
W internetowych wpisach określano go jako anarchokomunistę, sympatyka Antify oraz przeciwnika chrześcijaństwa.
Na poparcie tych twierdzeń przedstawiano zrzuty ekranu rzekomych wpisów z Facebooka, datowanych na lata 2019–2021.
Problem polega na tym, że nie potwierdzono wiarygodnie, czy przedstawione konta rzeczywiście należały do zamachowca i czy publikowane materiały odzwierciedlały jego poglądy w chwili popełnienia zbrodni.
Weryfikacja przeprowadzona przez What the Fact wskazuje, że materiały nie pozwalają uznać twierdzeń o anarchokomunistycznych poglądach sprawcy za udowodnione.
Nie przedstawiono również dowodów, że jakiekolwiek organy państwowe usuwały jego konta w celu ukrycia powiązań politycznych.
Warto zaznaczyć, że krytyka Kościoła, nawet jeśli autentyczna, nie jest dowodem przynależności do skrajnie lewicowej organizacji.
W ten sposób zamiast rzeczowej dyskusji o możliwych przyczynach zbrodni pojawiła się próba przypisania sprawcy do określonego obozu politycznego.
Tragedia zaczęła służyć jako argument przeciwko politycznym przeciwnikom, choć śledczy nie zakończyli jeszcze ustalania motywów zamachu.
Źródła: Rzeczpospolita, What the Fact, 9 listopada 2026 r.
Fałszywe zdjęcie Kierwińskiego z zamachowcem. Sprawa trafi do prokuratury
Najbardziej jaskrawym przykładem manipulacji okazała się fotografia przedstawiająca ministra Marcina Kierwińskiego w towarzystwie sprawcy zamachu.
Na rozpowszechnianym obrazie minister ściskał dłoń Michała O., a na marynarce rzekomego zamachowca umieszczono przypinkę z symbolem Koalicji Obywatelskiej.
Przekaz był czytelny: zasugerować, że sprawca miał powiązania z politycznym zapleczem obecnego rządu.
Problem w tym, że takie zdjęcie nigdy nie powstało.
Polska Agencja Prasowa potwierdziła, że materiał został zmodyfikowany przy użyciu sztucznej inteligencji.
Ustalono również pochodzenie oryginalnej fotografii.
W rzeczywistości Marcin Kierwiński pozował z Krzysztofem Kucickim, kandydatem do rady dzielnicy Białołęka w Warszawie. Autentyczne zdjęcie pochodziło z kwietnia 2024 roku.
W sfabrykowanej wersji wizerunek Kucickiego zastąpiono wizerunkiem przypisywanym zamachowcowi.
Według doniesień PAP fałszywy materiał rozpowszechniał między innymi publicysta związany z Telewizją Republika, Sławomir Jastrzębowski.
Do sprawy odniosła się rzeczniczka MSWiA Karolina Gałecka.
– To nie jest zdjęcie, lecz fałszywy fotomontaż wygenerowany przez AI – poinformowała, zapowiadając zabezpieczenie materiałów i skierowanie sprawy do prokuratury.
To przykład manipulacji, w której sztuczna inteligencja została wykorzystana do stworzenia pozornego dowodu politycznych powiązań.
Szczególnie niepokojące jest rozpowszechnianie takich treści przez osoby funkcjonujące w przestrzeni medialnej, których publikacje mogą docierać do tysięcy odbiorców.
Nie ustalono jednak publicznie, kto stworzył fotomontaż ani czy wszystkie osoby przekazujące go dalej miały świadomość jego fałszywego pochodzenia.
Źródło: PAP, MSWiA, 9 listopada 2026 r.
Ukraiński trop, którego nie potwierdziły fakty
Równolegle z politycznymi oskarżeniami rozwijała się kolejna narracja, tym razem dotycząca rzekomych związków zamachowca z Ukrainą.
Już w pierwszych godzinach po ataku pojawiały się sugestie, że sprawcą mógł być obywatel Ukrainy.
Rozpowszechniano także niepotwierdzone doniesienia o samochodach z ukraińskimi numerami rejestracyjnymi.
Informacje te nie znalazły potwierdzenia.
Policja ustaliła, że zamachowiec był obywatelem Polski, pochodzącym z Ostrowca Świętokrzyskiego.
Kiedy stało się jasne, że sprawca jest Polakiem, w internecie zaczęły pojawiać się nowe twierdzenia.
Tym razem sugerowano, że wcześniej walczył po stronie ukraińskiej armii.
Jako dowód przedstawiano wojskową naszywkę znajdującą się na jego wyposażeniu.
Stowarzyszenie Demagog przeanalizowało ten materiał i ustaliło, że przedstawiony symbol nawiązuje do pirackiej flagi Czarnobrodego, wykorzystywanej również przez różne formacje wojskowe.
Nie jest to dowód uczestnictwa w wojnie w Ukrainie ani przynależności do ukraińskich jednostek wojskowych.
W sieci rozpowszechniano ponadto wygenerowany przez sztuczną inteligencję obraz zamaskowanego mężczyzny z ukraińską flagą.
Zdjęcie przedstawiano jako autentyczny materiał związany z zamachowcem. W rzeczywistości była to grafika wygenerowana komputerowo.
Nie przedstawiono wiarygodnych dowodów potwierdzających, że sprawca zamachu walczył w Ukrainie lub działał na rzecz ukraińskich organizacji.
Rozpowszechnianie takich twierdzeń może jednak pogłębiać niechęć wobec obywateli Ukrainy przebywających w Polsce.
A to oznacza, że dezinformacja związana z tragedią może prowadzić do rzeczywistych napięć społecznych.
Źródła: Demagog, 8 listopada 2026 r.
Ponad 2000 kont rozpowszechniających dezinformację. Wśród nich rosyjskojęzyczne profile
Skala internetowej dezinformacji po zamachu zwróciła uwagę instytucji państwowych.
Ministerstwo Cyfryzacji poinformowało 8 listopada, że Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK zgłosił do moderacji ponad 2000 kont rozpowszechniających fałszywe narracje dotyczące tragedii.
Wśród nich znajdowały się zautomatyzowane profile publikujące treści w wielu językach.
Zidentyfikowano również kilkadziesiąt kont rosyjskojęzycznych lub zawierających nawiązania do Federacji Rosyjskiej.
Według szacunków ministerstwa skumulowana liczba wyświetleń najpopularniejszych narracji dezinformacyjnych w sobotę 7 listopada przekroczyła 200 milionów.
Nie oznacza to 200 milionów różnych odbiorców, ale pokazuje skalę internetowego obiegu fałszywych informacji.
Ministerstwo i NASK rozpoczęły działania we współpracy z centrum antyterrorystycznym Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Czy za częścią kampanii może stać Rosja?
Takiej możliwości nie należy wykluczać, ale obecnie nie ma publicznie przedstawionych dowodów pozwalających przypisać całość działań rosyjskim służbom.
Sama obecność rosyjskojęzycznych kont nie wystarcza do stwierdzenia, kto nimi kieruje.
Nie zmienia to faktu, że rozpowszechniane narracje odpowiadają mechanizmom dezinformacji wykorzystującym konflikty polityczne, społeczne uprzedzenia i nieufność wobec instytucji publicznych.
Polaryzacja społeczeństwa, podsycanie niechęci wobec Ukraińców oraz osłabianie zaufania do państwa to skutki, które mogą służyć interesom przeciwników bezpieczeństwa Polski.
Źródło: Ministerstwo Cyfryzacji, 8 listopada 2026 r.
Sześć ofiar, piętnastu rannych. O tym nie wolno zapominać
W całym politycznym sporze coraz łatwiej stracić z oczu najważniejszy fakt.
7 listopada na Rynku Głównym w Krakowie zamordowano sześć osób.
Piętnaście osób zostało rannych, w tym dwóch policjantów, którzy uczestniczyli w zatrzymaniu napastnika.
Jeden z funkcjonariuszy pozostaje w ciężkim stanie.
Sprawca, 24-letni Michał O., zmarł 9 listopada w szpitalu w wyniku obrażeń odniesionych podczas policyjnej interwencji.
W rodzinnym mieszkaniu mężczyzny w Ostrowcu Świętokrzyskim odnaleziono również zwłoki jego rodziców i siostry. Śledczy podejrzewają, że także oni zostali zamordowani przez zamachowca.
Prokuratura kontynuuje badanie okoliczności zbrodni.
Źródła: Reuters, oficjalny serwis miasta Krakowa, 9 listopada 2026 r.
Zamiast politycznych oskarżeń potrzebujemy odpowiedzi na konkretne pytania
Zamach w Krakowie powinien wywołać poważną debatę na temat bezpieczeństwa obywateli.
Tymczasem znaczna część internetowej dyskusji koncentruje się na próbach przypisania sprawcy do określonego środowiska politycznego.
To niebezpieczne przesunięcie uwagi.
Polacy mają prawo wiedzieć, dlaczego człowiek, który dopuścił się tak brutalnej zbrodni, posiadał legalne pozwolenie na broń.
Jak wyglądała kontrola posiadanej przez niego broni? Czy istniały wcześniej sygnały ostrzegawcze? Czy obowiązujące procedury pozwalają skutecznie identyfikować osoby stwarzające zagrożenie?
Wiadomo już, że zarówno sprawca, jak i jego ojciec posiadali pozwolenia na broń. Rząd zapowiedział przegląd przepisów dotyczących ich wydawania.
Te kwestie wymagają rzetelnego wyjaśnienia, niezależnie od przyszłych ustaleń dotyczących poglądów zamachowca.
Tragedia nie może być paliwem dla politycznej propagandy
Wypowiedź Marcina Kierwińskiego o możliwej fascynacji sprawcy skrajnie prawicowymi ideologiami pozostaje ważnym elementem publicznie przedstawionych wstępnych ustaleń.
Nie można jej przemilczać, ale nie można również przedstawiać jako ostatecznego dowodu na związki zamachowca z organizacjami nacjonalistycznymi.
Tak samo nie można bez dowodów uznawać go za lewicowego ekstremistę, ukraińskiego bojownika czy sympatyka konkretnej partii.
Różnica polega na tym, że część internetowych oskarżeń oparto na materiałach, których fałszywe pochodzenie zostało już potwierdzone.
Sfabrykowane fotografie nie są opinią polityczną. Są fałszowaniem rzeczywistości.
W demokratycznym państwie każdy ma prawo krytykować rząd, ministra, policję czy działania służb. Nikt jednak nie powinien wykorzystywać wymyślonych dowodów do oskarżania innych o związki z masowym mordercą.
Szczególna odpowiedzialność spoczywa na politykach, dziennikarzach i osobach publicznych. Ich słowa mają znacznie większy zasięg niż komentarze przypadkowych internautów.
Kraków potrzebuje dziś prawdy o przyczynach tragedii, odpowiedzialności sprawcy i ewentualnych zaniedbaniach państwa.
Polska potrzebuje natomiast debaty o bezpieczeństwie, która nie będzie zakładnikiem partyjnych interesów i internetowych manipulacji.
Bo kiedy sześć osób traci życie, a w sieci rozpoczyna się rywalizacja o to, komu politycznie przypisać mordercę, przegrywa przede wszystkim prawda.
I właśnie dlatego ustalenie faktów musi być ważniejsze niż polityczne zwycięstwo w internetowym sporze.
