Ginęli za wolność i sprawiedliwość

18 sie 2022

85 lat temu rozpoczął się Wielki Strajk Chłopski. Domagano się w nim zakończenia rządów dyktatury sanacyjnej, uwolnienia działaczy ludowych oraz „opłacalności produkcji rolniczej i godziwego wynagrodzenia za pracę. Sprawiedliwego podziału dóbr społecznych. Prawa, chleba i pracy dla wszystkich”, co ogłosiło Stronnictwo Ludowe w swoim wezwaniu do strajku. W czasie strajku zginęły dziesiątki osób, a tysiące aresztowano.

Historykom okresu ten fakt jest znany, czego nie można powiedzieć o jego obecności w edukacji szkolnej. W tym roku zrobię coś, co pewnie zrealizowałbym, gdybym żył w tamtych czasach, czyli oddam głos jednemu z uczestników strajku w czasie tragicznych wypadków w Kasince Małej. Tak zdarzenia w których zginęło 9 osób opisuje Marcin Stożek:

„W podniesionym nastroju, niemniej jednak spokojnie, przeszło 6 dni strajku. Chłopi nie jeździli do miasta, nie czynili zakupów, nie sprzedawali nic, poprzednio jeszcze zaopatrzywszy się w zapałki, sól i naftę. Powiadomiono po cichu, że w siódmym dniu strajku chłopskiego robotnicy rozpoczną strajk generalny, a wówczas reżim sanacyjny nie wytrzyma i runie.

Wieczorem szóstego dnia strajku zwołano zebranie, celem pod niesienia gotowości. Uchwalono wzmocnić straże, nie wypuszczać ze wsi żadnych furmanek, bezwzględnie wstrzymać dostawę mleka itd. Rozstawiono pikiety, jedną na granicy [miasta] Mszany, drugą koło mostu pod kościołem.

Nazajutrz około 8-ej rano patrol lotnej policji w hełmach nadjechał autem od strony Mszany, a napotkawszy placówkę, rozgromił ją. Członkowie straży strajkowej Andrzej Drabik i Jakub Kozak zostali pobici pałkami gumowymi.

Na odgłos samochodu straż strajkowa, która pikietowała kolo mostu przy kościele, schowała się poza sterty drzewa. Pozostały członek straży Józef Żądło został podstępnie zwabiony przez policję do zatrzymanego samochodu, gdzie otrzymał sporą porcję pałek, zanim wyrwał się z rąk posterunkowych. Po tym incydencie straż strajkowa wycofała się w stronę górnej części wsi.

Wiadomość o tym rozniosła się w lot po całej wiosce. Z pobliskich osiedli pozlatywali się chłopi i postanowili nie ustąpić. Ruszono w stronę mostu przy kościele. Nie uszli daleko. Rozległ się warkot motoru. Nadjechał samochód. Policja, z oznakami dużego zdenerwowania, wysypała się z auta. Powyciągano pałki gumowe. Padł rozkaz: W imieniu prawa, rozejść się! i palki poszły w ruch. Pierwsi z brzegu: Jan Jakubiak i Wojciech Jakubiak otrzymali uderzenia w głowę. Tłum się zakołysał.

Pódź s…! – krzyknął do nadbiegającego policjanta Józef Szczypka, kowal, mężczyzna silnej budowy, z wyciągniętym nad głową grubym sękatym kijem. (…) Po paru chwilach na zakręcie koło szosy ukazał się silny oddział policji w stalowych hełmach, zbliżający się miarowym krokiem w stronę zebranych chłopów.

Chłopi zaczęli się cofać, dając gwizdaniem na palcach sygnał do przysyłania pomocy z osiedli, położonych na wzgórzach. Powstał ruch nie do opisania. Kto żyw ruszał na pomoc ustępującej gromadzie. Policja osadziła się w olszynkach kolo drogi, naprzeciw osiedla Michalaka. Druga jej część skierowała się na przełaj przez pola, by okrążyć gromadę chłopów. Ci zaś, wycofując się dalej, przeszli na drugi brzeg rzeki.

Policja po wyczekaniu, nie napastowana przez nikogo, zaczęła powoli odmarsz. I tak się złożyło, że w odwrocie zetknęła się z gromadą kobiet. W tłumie ktoś krzyknął: Policja bije kobiety! Wówczas chłopi ruszyli bezładnie za policją. Prezes Widzisz, widząc nowe niebezpieczeństwo, wsiadł na konia i nawoływał do pozostania na miejscu. We wrzawie i chaosie nikt go nie słuchał. A tymczasem chłopi zbliżali się do policji. Wówczas Widzisz pocwałował naprzód, wyminął tłum i znalazł się w pewnym momencie pomiędzy rozwiniętym szykiem bojowym policji, a roznamiętnionymi chłopami, chcąc się dogadać z przedstawicielami władz bezpieczeństwa.

Tłum na widok wymierzonych w swoim kierunku luf trochę się uspokoił. W tym jednak momencie padł rozkaz komendanta policji do bicia chłopów, a w ślad za rozkazem czterech posterunkowych, stojących najbliżej tłumu, ruszyło z pałkami do akcji. Chłopi przybrali postawę obronną.

Strzelać! – padł rozkaz komendanta. Padły strzały… Prezes Koła Ludowego Widzisz runął z konia ciężko ranny, Franciszek Jakubiak (kawaler, ponad lat 30, który powrócił z robót we Francji), gdy podbiegł do oddziału policji, uderzony kolbą w głowę, padł od ziemię. Rany boskie! – krzyknął Józef Ciężak, ugodzony kulą w pierś. Padł prezes Kola Młodzieży Wiejskiej Znicz”, 18-letni Władysław Kucharczyk. Widzisz po otrzymaniu rany podniósł się i usiłował wycofać się z pola ostrzału, lecz został ponownie raniony. Gdy podniósł się mimo to, został jeszcze raz postrzelony…”

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Kibolsko- sejmolska

Kibolsko- sejmolska

Polska polityka przejmuje zachowania z subkultury stadionów piłkarskich. Ale nie ze stadionów inteligentnej siatkówki, żywiołowej koszykówki, czy bojowej piłki ręcznej. Naśladuje kulturę piłki kopanej. I to w najgorzej jej wersji. Jeżeli popatrzymy na Salę Plenarną...