Państwa i struktury międzynarodowe wspierające Ukrainę w jej wojnie z Rosją usiłują wywierać presję na kraje zajmujące wobec tego konfliktu neutralną pozycję po to by przyłączyły się do antyrosyjskiego bloku. Jak na razie nieskutecznie.
Państwa te mają z reguły ukształtowane relacje – głównie ekonomiczne, lecz także militarne – z Rosją i, jak zauważa szewc Fabisiak – zdają sobie sprawę z tego, że ta wojna kiedyś się zakończy i w dbałości o swoje własne interesy nie mają zamiaru psuć sobie stosunków z Moskwą po to by później mozolnie je naprawiać. Takich krajów jest nie mało, wystarczy przejrzeć sobie listę państw, które w ONZ wstrzymały się w głosowaniu nad rezolucją potępiającą rosyjską agresję. Jak zauważa szewc Fabisiak, trudno jest prowadzić osobne rozmowy z tak wieloma krajami dlatego też nacisk położony jest na kraje zajmujące znaczącą pozycję na arenie międzynarodowej.
I takim właśnie krajem są Indie. Władze tego państwa konsekwentnie zajmują neutralną pozycję wobec konfliktu na Ukrainie opowiadając się za jego pokojowym a nie militarnym rozwiązaniem. W maju ubiegłego roku tj. zaledwie w trzy miesiące od rozpoczęcia wojny premier Indii Narendra Modi mówił po spotkaniu z niemieckim kanclerzem Olafem Scholzem, iż Indie bezzwłocznie wezwały do przerwania ognia podkreślając, że dialog jest jedyną drogą prowadzącą do rozwiązania konfliktu. Dodał też, że nie wierzy w to aby którakolwiek ze stron mogła w tej wojnie odnieść zwycięstwo, natomiast cierpią na tym wszyscy i dlatego też opowiada się za pokojem. Słowa te powtórzył w czerwcu deklarując jednocześnie, że Indie są przygotowane do rozwiązania konfliktu w miarę swoich możliwości.
Do zmiany swojego stanowiska Indie namawiane są przez Unię Europejską głównie za pośrednictwem RFN. Nie dalej jak w ubiegły czwartek do New Delhi przybył niemiecki minister gospodarki Robert Habeck usiłując przekonać Indie do odejścia od neutralnego stanowiska. – Nie możecie pozostawać neutralni, gdy dzieje się niesprawiedliwość – mówił Habeck dodając, że „jeżeli nie widzicie różnicy pomiędzy agresorem i ofiarą, to znaczy, że nie reagujecie na rzeczywistą sytuację”. Jak by dla równowagi do tak po raz pierwszy użytych wobec Indii tak ostrych sformułowań niemiecki minister dużo mówił o perspektywach rozwoju wzajemnych stosunków gospodarczych oraz namawiał indyjskich specjalistów o wysokich kwalifikacjach do podejmowania pracy w Niemczech. Szewc Fabisiak wraca uwagę na to, że tego typu próby były podejmowane już wcześniej jak choćby podczas wspomnianego ubiegłorocznego spotkania szefów rządów obydwu państw. Również wówczas Scholz wspomniał o kontynuacji rozszerzenia wzajemnej współpracy w odniesieniu do kwestii globalnych. W bardziej lapidarny sposób ujął to sekretarz stanu w niemieckim MSZ Tobias Lindner stwierdzając, że żadnego z największych problemów współczesnego świata nie da się rozwiązać bez udziału Indii.
Stosunek Niemiec wobec Indii współbrzmi z pozycją Unii Europejskiej. Podczas zorganizowanej w kwietniu 2022 r. w New Delhi konferencji ds. bezpieczeństwa przywódcy krajów członkowskich UE sugerowali, że Indie powinny zrewidować swoje stanowisko wobec wojny i dołączyć w tej materii do zachodniej wspólnoty. Szefowa Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen twierdziła, że „cokolwiek wydarzy się na Ukrainie będzie miało też wpływ na Azję”. Apelowała też do Indii o udzielenie wsparcia dla skierowanych przeciwko Rosji sankcji utrzymując, iż sankcje te stwarzają dźwignię do osiągnięcia rozwiązania dyplomatycznego, co w konsekwencji doprowadzi do trwałego pokoju. W tej argumentacji szewc Fabisiak nie dostrzega nadmiaru logiki natomiast odbiera to jako dosyć rozpaczliwą próbę przekonywania do swoich racji. Indie nie tylko nie przyłączyły się do zachodnich sankcji, lecz utrzymują kontakty gospodarcze z Rosją importując stamtąd paliwa i uzbrojenie. Indyjski analityk Swasti Rao twierdzi wręcz, że Indie są zależne od dostaw rosyjskiej broni ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa na swoich granicach. W tym kontekście nie może dziwić to, że minister obrony Indii w samych superlatywach wyrażał się o rozmowach ze swoim rosyjskim partnerem.
Na Indie starają się też wywierać presję Stany Zjednoczone, lecz czynią to w bardziej delikatny sposób niż minister Habeck. Jak się wyraził sekretarz stanu Antony Blinken, USA życzyłyby sobie aby Indie stały się ich partnerem z własnego wyboru. Aby do takiego wyboru doprowadzić podczas wizyty w Indiach szefowa resortu finansów Janet Yellen w sposób typowy dla ekonomistów starała się argumentować, że zakończenie rosyjskiej ofensywy na Ukrainie będzie miało pozytywny wpływ na gospodarkę światową. Bardziej konkretny był Joe Biden przestrzegając premiera Indii przed zwiększaniem zakupów ropy w Rosji twierdząc, że zależność od rosyjskich nośników energii może niekorzystnie wpływać na światową pozycję Indii. W odpowiedzi indyjski minister spraw zagranicznych Subrahmanyam Jaishankar zaznaczył, że Indie importują z Rosji znacznie mniej energii niż Europa. Z kolei podczas wizyty w Moskwie oświadczył, że Rosja jest sprawdzonym partnerem Indii, stosunki z nią są dla jego kraju korzystne w związku z czym polityka Indii wobec Moskwy pozostanie niezmienna.
Natomiast zachodnią potęgą niewywierającą nacisków na Indie jest Wielka Brytania. Przyznał to oficjalnie wysoki indyjski urzędnik Harsh Vardhan Shringla po spotkaniu premierów obydwu krajów. Zdaniem szewca Fabisiaka, takie podejście ze strony Londynu jest zrozumiałe, gdyż byłej metropolii byłoby niezręcznie zajmować krytyczne stanowisko wobec swej byłej kolonii.
Bez względu na naciski czy tylko sugestie Indie nie mają zamiaru korygować swojej polityki wobec Rosji i konfliktu na Ukrainie. Mówił o tym wyraźnie minister Jaishankar podkreślając, że pomimo presji ze strony UE i USA Indie będą prowadzić swoją własną politykę zagraniczną. Podsumowując, szewc Fabisiak przypomina, że Indie od zawsze prowadziły samodzielną politykę międzynarodową, unikając uzależnienia od jakiegokolwiek mocarstwa, co wyraźnie odróżnia je od dobrze znanych proamerykańskich i antyrosyjskich państw.
