Pompa patriotyczna

27 lis 2022

Zwyczaje i formy zachowania stosowane i wymuszane przez PIS, przypominają mi podobne upodobania rządu legionistów przed II wojną. Werbalny patriotyzm, podsycany nieustannym świętowaniem niepodległości i chwaleniem się prawdziwymi lub wymyślonymi sukcesami politycznymi i gospodarczymi, nie był jednak tak agresywny, jak jest dzisiaj. Chwała opatrzności, że mimo wyczuwalnych starań, daleko mu jeszcze do historycznego wzorca III Rzeszy i osiągnięć jej Ministerstwa Propagandy.

Źródłem słowa patriotyzm jest łacińska „Patria”, czyli ojczyzna. Patriota kocha swój kraj, jest gotów do poświęceń dla jej dobra i do jej obrony. Ale nigdzie nie jest powiedziane, że musi nieustannie przypominać o swojej gotowości, i chwalić się tym, co dla niej już zrobił.

Nie wątpię, że wśród działaczy, członków i zwolenników partii politycznej, noszącej dumną nazwę „Prawo i Sprawiedliwość”, jest wielu ludzi zasługujących na miano patriotów. Kochają swój kraj i starają się pomagać w jego pełnej przeszkód drodze do spokoju, poczucia szczęścia i dobrobytu rodaków. Znaczna ich część gotowa jest też do poświęcenia zdrowia i życia w obronie swego kraju, jeśli zostanie przez kogoś zaatakowany. Aktualny przykład takich zachowań możemy obserwować w sąsiedzkiej Ukrainie.

Patriotyczne kształcenie młodzieży

Patriotyzm możliwie największej liczby obywateli jest więc w każdym społeczeństwie i państwie sprawą ważną, która może mieć decydujące znaczenie w trudnych okresach zagrożenia ekonomicznego i militarnego. Jest więc zrozumiałe, że kształcenie młodzieży „w duchu patriotyzmu” jest potrzebne i w praktyce realizowane w każdym społeczeństwie. Problemem ni jest więc odpowiedź na pytanie, czy to robić, ale jak, kiedy, przez kogo i przy pomocy jakich metod i instrumentów.

PIS – moim zdaniem – jako partia rządząca już drugą kadencję, popełnia dwa kardynalne błędy, wpływające także na kształtowanie patriotyzmu młodzieży. Pierwszym jest masowość występowania oświadczeń, że właśnie PIS i jego przybudówki tworzące Zjednoczoną Prawicę, jest wzorem patriotyzmu, że wszystko robi dla kraju i właściwie nic dla siebie. Rozdźwięk między tymi oświadczeniami a rzeczywistością jest tak duży i wyraźny, że znaczna część szarych, starych i młodych, obywateli tworzących „masę wyborczą”, już to widzi. Część moich donosicielskich wiewiórek z tego grona lekceważy problem, uważając, że to „normalka”, że każda władza w każdym państwie dba głośno, albo po cichu, o własne interesy. Większość jednak zaczyna mieć wątpliwości, czy patriotyczne wyzyskiwanie ojczyzny nie zaszło za daleko i za szeroko, nie stało się aprobowanym zwyczajem radośnie przyjmowanym przez młodsze pokolenie prawicy. Dojrzewa też obawa, że jest to jeden z ważnych powodów zachwiania popularności rządzącego obozu, który może zadecydować o niekorzystnym wyniku przyszłorocznych wyborów.

Hucznie i z pompą

Być może te obawy, łączące się ze specyficznymi upodobaniami do pokazywania się szerokiej publiczności i kokietowania młodzieży, są przyczyną nieustannego organizowania masowych, „narodowych i patriotycznych” imprez. Każde otwarcie nowego odcinka drogi, tunelu, kanału, oddziału szpitalnego, bardziej okazałego budynku, pływalni, uporządkowanego skwerku, organizowane jest hucznie, z pompą, obecnością działaczy wyższego szczebla, przypinaniem odznaczeń i oprawą medialną. W okolicznościowych przemówieniach wielokrotnie powtarza się słowa „patriota i patriotyzm”.

W przekonywaniu młodzieży do partyjnie rozumianego patriotyzmu wykorzystuje się też przykłady personalne, głównie z niedawnej przeszłości. Kościuszko to już prehistoria, o której się prawie nie wspomina. O Piłsudskim już znacznie więcej, chociaż unika się informacji, że jako polityk wyrósł w socjalistycznej organizacji i ideologii. Eksploatuje się maksymalnie przykład „żołnierzy wyklętych”, z reguły ukrywając fakt, że być może wszyscy byli patriotami, ale nie wszyscy i nie zawsze zachowywali się poprawnie w relacjach z „cywilną” ludnością. Głównie dla młodzieży fryzuje się historię, tłumacząc, że w czynnej walce z okupantem w czasie II wojny najlepsze były prawdziwie patriotyczne Narodowe Siły Zbrojne, (czyli NSZ), gorzej wypadała chwiejna ideologicznie Armia Krajowa, a najsłabiej jakaś sterowana z Moskwy Armia Ludowa, liczbowo niewielka przyjaciółka Batalionów Chłopskich. No a po wojnie, w strasznym okresie PRL-u, wprawdzie odbudowano kraj, ale władzę piastowali niepatriotyczni komuniści w rodzaju Gomułki, Gierka i Jaruzelskiego. Najważniejszy prezes ma wprawdzie wątpliwości, co do Gierka, który mógł być zagubionym patriotą, ale chyba podzielił się takim przypuszczeniem tylko z wrodzonej dobroci.

Z tego, co opowiadają moje szkolne wiewiórki, (bo mam i takie!) wynika nieco humorystyczny wniosek. Uczą młodzież, że właściwie w rozbiorowej Polsce, a także po II Wojnie Światowej, prawdziwy patriota był zawsze przeciw władzy. Ale teraz jest odwrotnie. Patriota musi kochać aktualną władzę. Tylko władza i jej zwolennicy są patriotami – reszta jest ciemnym ludem, który trzeba oświecić.

Drugim błędem jest naśladowanie wszystkich liczących się historycznie dyktatur, które w etapie dojrzewania przyjmowały tezę, że tylko ich szef i „jego ludzie” mają słuszne poglądy polityczne i gospodarcze. Wszystko, co mówią inni jest głupie, lewackie, niemoralne, sprzeczne z interesem państwa. I – eo ipso – nie są patriotami.

Kochasz rząd – jesteś patriotą

Rozwijany i pogłębiany przez doły partyjne monopol na negatywną ocenę każdej wypowiedzi i każdego pomysłu innych polityków, partii i niezależnych ugrupowań, a także osób niezdecydowanych, ma zawsze dwa następstwa. Doprowadza do utrwalania podziałów w społeczeństwie i do traktowania „niewiernych”, czyli niepodzielających poglądów rządzącej partii, jako ludzi niedorozwiniętych umysłowo. To rodzi nastroje lekceważenia opozycji stopniowo obejmujące także „służby państwa”, których bezstronność jest jednym z warunków istnienia demokracji, Wszelkimi sposobami przekonywany i naciskany policjant, prokurator i słabszy psychicznie sędzia zaczyna wierzyć, że jeśli koś niesie transparent z napisem np. „Niech żyje PiS i Jaruś” – to jest dobrze, nawet jeśli jednocześnie odpala zabronione race, albo coś niszczy. Ale jeśli niesie podobnie wyglądający transparent z napisem np. „Mamy dość Jarusia” albo „Kobieta powinna sama decydować o aborcji” – to jest źle, plakacik trzeba zniszczyć a „nosiciela(lkę)” kilka godzin przetrzymać w chłodzie i na stojąco. Siłowe służby państwa stają się służbami partii i zaczynają traktować oświadczenia jej działaczy, jako „prawdę objawioną”, którą powinni wyznawać i której muszą bronić.

Czas próby

Patriotyczna pompa jest pochodną hurrapatriotyzmu, czyli nieustannego, często krzykliwego podkreślania swego patriotyzmu, miłości do ojczyzny i „poświęcania się” dla dobra Polek i Polaków. Ale jak przychodzi trudny czas próby, to znacznej części tych najbardziej krzykliwych nie widać. Nie teoretyzuję – doświadczyłem tego po wybuchu Warszawskiego Powstania. Widać to było także wcześniej, przez porównanie zachowań w konspiracyjnych harcerskich Szarych Szeregach i na towarzyskich spotkaniach z udziałem ludzi niezaangażowanych w jakąkolwiek działalność niepodległościową. W mojej drużynie Szarych Szeregów rzadko używano słowa „patriotyzm”. Częściej mówiło się o obowiązku. I omawianiu realizacji obowiązków poświęcane były robocze spotkania. Tylko od czasu do czasu, w zastępach organizowano zbiórki podtrzymujące harcerskie tradycje. W mieszkaniach, które uważaliśmy za bezpieczne, pomalowane na czerwono i przykryte drewienkami żarówki imitowały ognisko, poprawiając nastrój. Cichutko nuciliśmy harcerskie piosenki i snuliśmy plany, co będziemy robić po wojnie. Wtedy czasem mówiono o patriotyzmie.

A na okazjonalnych spotkaniach „cywilnych” głównie słychać było ludzi zarabiających spore pieniądze na typowych, okupacyjnych, interesach (handlu walutami, złotem i żywnością) i zapowiadających, jak ukarzą znajomych współpracujących z okupacyjnymi władzami. Bo oni są prawdziwymi patriotami i nawet teraz udaje im się czasem nabić w butelkę niemieckiego oficera, sprzedając mu kopię znanego obrazu udającą oryginał, albo fałszywe dolary. W czasie Powstania spotykałem niektórych z tych panów, przechodząc przez tranzytowe piwnice albo stając w kolejce po wodę. Nie zgłaszali się do walczących oddziałów.

Wracając do teraźniejszości i wspominając te doświadczenia, odradzam działaczom politycznym – a zwłaszcza członkom rządu i aktywistom PIS – zbyt częste chwalenie się patriotyzmem i ocenianie, kto teraz jest, a kto nie jest patriotą, To naprawdę ich ośmiesza i denerwuje ludzi. Niech to za kilkanaście lat oceni historia, chociaż i ona czasem się myli.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...