Populiści najbardziej boją się rządzenia

13 lis 2022

W słynnej bajce o tym, jak to fałszywe straszenie wilkiem z lasu usypia czujność i rodzi zobojętnienie, zawarty jest dość oczywisty morał polityczny. Morał, którego jednak nie chcą słuchać demokratyczni heroldzi, popełniający wiecznie te samo fałszywe straszenie „wilkiem”. Tym wilkiem jest koniec demokracji. Za każdym razem, gdy do głosu dochodzą siły populistyczne, czy to prawicowe, czy lewicowe, czy nawet centrowe, mamy do czynienia z końcem demokracji. 

W Polsce koniec demokracji był przy głosowaniu na Stana Tymińskiego, na Andrzeja Leppera, na pierwszy PiS i na PiS obecny. Od siedmiu lat koniec demokracji mamy co wybory. Teraz to już na pewno są wybory, w których stawką jest demokracja. Jak oni, populiści, wygrają, to już koniec. Koniec demokracji. Demokracja więc kończy co wybory, by nagle, cudownie w trakcie rządów tychże populistów, zmartwychwstać tuż przed kolejnymi wyborami, które, oczywiście, jeśli nasi przegrają, to też będzie koniec demokracji. Na świecie, koniec demokracji był w USA za Trumpa, Brazylii za Bolsonaro, miał być we Francji za Le Pen. Teraz jest, zdaje się, we Włoszech i miał być znowu w USA, gdyby czerwona fala Republikanów zmiotła Demokratów.

Pomińmy fakt, że straszenie końcem demokracji przez demokratów w przypadku przegrania demokratycznych wyborów jest samo w sobie podważeniem idei demokracji, która zakłada przecież także przegrywanie wyborów. Ważniejsze, iż trudno nie zauważyć, że ta taktyka jest mało skuteczna. Jest ona nieskuteczna przede wszystkim dlatego, że opiera się na pewnym fałszu. Tym fałszem jest przyjęcie założenia, że, po pierwsze, demokracja nie może się zmieniać i jest wykuta w skale. Po drugie, że populiści są antydemokratami. I niczym faszyści chcą demokrację zlikwidować. Tymczasem jest inaczej. Populiści, jeśli wygrywają, to właśnie dzięki demokracji. To demokracja daje im możliwość głoszenia populistycznych haseł, w złym tego słowa znaczeniu. To demokracja daje im obietnicę kolejnego zwycięstwa, gdy, co zazwyczaj ma miejsce, przegrają. Bo zwykle, nawet jeśli rządzą, to w końcu przegrywają.

Oczywiście, że demokrację rozumieją inaczej. Oczywiście reguły demokratyczne zmieniają pod siebie, pisząc na nowo ordynację wyborczą, ustalając na nowo granice okręgów. Ale przecież to samo, swego czasu, robili tzw. nie-populiści. Ordynacja wyborcza jest i zawsze była określonym aktem politycznym, który zawsze faworyzował którąś ze stron. Dziwnym trafem, gdy populiści chcą zmieniać demokrację, to ma być jej końcem. Gdy chcą to robić nie-populiści, to jest po prostu reforma wyborcza. Tymczasem populiści wiedzą, że na demokracji żerują i to ona jest ich żywicielką. Nawet Trump, kwestionując wyniki wyborów kwestionował je w oparciu o to, że wyniki zostały sfałszowane. Czyi wierzył w demokrację, tylko zarzucał wyborczą nieuczciwość. Nie, nie chciał jej likwidacji. On jej, w swoim mniemaniu, bronił.  Ba, nawet teraz, gdy Sąd Najwyższy w USA ma się ponoć zająć sprawą, czy w razie wątpliwości co do uczciwości wyborów, prezydenta nie powinien wybierać stanowy parlament, jest jednak odwołanie się do demokratycznego ciała, jakim jest legislatura stanowa.

Dlatego nawoływania o końcu demokracji w stosunku do partii, polityków i ich wyborców, dla których akurat demokratyczna wizja jest także jedynym uniwersum politycznym, jakie sobie mogą wyobrazić, jest nieskuteczna. To, co, paradoksalnie, może spowodować klęskę populistów, to właśnie oddanie im demokratycznych rządów. Nagle bowiem okazuje się, że nie tylko demokrację nie tak łatwo im wysadzić. Ale że cała rzeczywistości społeczno-polityczna jest niemal „niezarządzalna”, przynajmniej wedle populistycznych recept. I zawiedziony lud szybko odwraca od nich oczy, o ile tylko nie są w stanie zrealizować swoich obietnic. A zwykle przecież nie są.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...

Żółty Październik

Żółty Październik

W lipcu 1949 roku wiceprzewodniczący Komunistycznej Partii Chin Liu Shaogi odwiedził Moskwę. Stalin potraktował go jak wasala. Pokazał mu mapę Europy i Azji. Potem pouczył, że nowa Chińska Republika Ludowa nie będzie wtrącać do spraw Europy Środkowo-Wschodniej. Nie...