W obronie pomnika

31 mar 2021

Mieszkańcy Czechowic-Dziedzic, wspierani przez posła Lewicy Przemysława Koperskiego, nie chcą, by IPN wymusił usunięcie z miasta pomnika Braterstwa Broni. Chcą, by pozostał jako świadectwo historii.

Pomnik znajduje się przy Rondzie Solidarności, niedaleko dworca kolejowego i historycznej ulicy. To dwie figury żołnierzy – Ludowego Wojska Polskiego i Armii Czerwonej. W obecnym stanie przedstawia sobą widok raczej rozpaczliwy – wandale zostawili na nim plamy czerwonej farby i hasła „Precz z komuną” oraz „Katyń”. Pierwotny napis dawno przepadł. Gdyby doszło do zapowiadanego demontażu, którego IPN domaga się od dwóch lat (a miejscowa prawica jeszcze dłużej), pomnik prawdopodobnie poszedłby w rozsypkę.

Jeszcze podczas marcowej sesji rady miejskiej burmistrz Czechowic-Dziedzic, bezpartyjny samorządowiec Marian Błachut zapowiadał, że pomnik zostanie zdemontowany przed Wielkanocą. Był wyłoniony wykonawca, który miał podjąć się odcięcia figur od podstawy, a następnie przewiezienia pomnika na teren Przedsiębiorstwa Inżynierii Miejskiej. Usunięcia obiektu domagał się wojewoda śląski, uzbrojony w decyzję IPN.

Pomnik nie oburza

W obronie pomnika wystąpiła jednak część mieszkańców miasta, których dwie figury żołnierzy w centrum miasta nie oburzają ani nie gorszą. W opublikowanej w internecie petycji sugerują, by oficjalnie zmienić nazwę monumentu na Pomnik Poległym na Frontach II Wojny Światowej, co sprawi, że zostałby on wykluczony spod dekomunizacyjnych przepisów.
– Pomnik upamiętnia dwóch anonimowych żołnierzy w mundurach polskim i rosyjskim, a więc dwóch armii, które w 1945 r. wyzwalały teren naszego miasta spod hitlerowskiego terroru, a których żołnierze licznie spoczywają w bezimiennych, często zapomnianych mogiłach – czytamy dalej w petycji. Podniesiono w niej również, że pomnik jest dziełem Stanisława Marcinówa, ucznia Xawerego Dunikowskiego, i posiada znaczną wartość artystyczną, a pozostając w przestrzeni miejskiej przez 67 lat stał się nie tyle symbolem ideologii komunistycznej, co świadkiem odbudowy i rozwoju Czechowic-Dziedzic po wojnie.

Prawicowa mania

W obronę pomnika zaangażował się poseł Lewicy z Bielska-Białej, Przemysław Koperski. – Co za manię z tym burzeniem pomników ma prawa strona sceny politycznej. Może zamiast niszczyć, stawiajcie swoje? – zapytał polityk na Facebooku, informując o apelu do wojewody, jaki wystosował w odpowiedzi na prośby mieszkańców, zwracających się do niego z prośbą o podjęcie próby ratowania obiektu. Poprzez zmianę nazwy, korektę symboliki i objęcie pomnika, jako wyjątkowej w mieście monumentalistycznej rzeźby, ochroną konserwatorską.

29 marca poinformowano, że przeniesienie pomnika zostało na razie wstrzymane, by radni mieli w ogóle szansę ustosunkować się do petycji mieszkańców, a konserwator zabytków – ocenić zasadność wniosku o ochronę. Samorządowcy z Czechowic-Dziedzic są jednak sceptyczni. Decyzja wojewody śląskiego o usunięciu pomnika nie została wszak odwołana…

Patriotycznie już jest

Czy Czechowicom-Dziedzicom brakuje patriotycznych miejsc pamięci czy pomników prawicowych bohaterów? Wręcz przeciwnie. Kilka lat temu w mieście odbudowano pomnik wolności – obelisk z figurami legionisty i powstańca śląskiego, przypominający o udziale miejscowych w powstaniach śląskich. Stoi, pięknie utrzymany, przed nowym gmachem komendy policji. Z kolei rynek przed siedzibą władz miasta nazwano Placem Jana Pawła II (rzecz jasna jest tutaj też pomnik papieża). A może prawica tak walczy z Braterstwem Broni, bo nie uhonorowano żołnierzy wyklętych? Ależ skąd. Rondo nazwane ich imieniem jest kilkaset metrów dalej.

Najnowsze

Drugi etat polskich kobiet. Kto naprawdę dźwiga ciężar codziennego życia rodziny?

Drugi etat polskich kobiet. Kto naprawdę dźwiga ciężar codziennego życia rodziny?

Polska równość kończy się często na progu domu. Badanie SGH pokazuje, że kobiety nadal wykonują większość powtarzalnych obowiązków: pranie wskazuje 73 proc. badanych, opiekę nad chorym dzieckiem 55 proc., a ubieranie dzieci 59 proc. Mężczyźni chętnie dzielą zabawę, lecz codzienna, wyczerpująca logistyka pozostaje głównie po stronie kobiet. Do tego dochodzi opieka nad seniorami, ograniczająca ich aktywność zawodową i przyszłe emerytury. Niewidzialna praca ma realną cenę. Państwo nie może dłużej udawać, że rodzina, zwłaszcza kobieta, zastąpi cały system opieki.

Trump, Putin i Xi w Chinach. Nowa Jałta czy szansa na pokój?

Trump, Putin i Xi w Chinach. Nowa Jałta czy szansa na pokój?

Spotkania w Shenzhen i Berlinie otworzyły nowe możliwości dialogu o bezpieczeństwie międzynarodowym i wojnie w Ukrainie. Trójstronna deklaracja Chin, USA i Rosji dotyczyła głównie ONZ, energetyki oraz ograniczania ryzyka nuklearnego, nie zaś podziału Europy. Europa i Ukraina domagają się udziału w negocjacjach, a przyszłość inicjatywy zależy od konkretnych działań.

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo wyraźnie hamuje: produkcja budowlano-montażowa spadła we wrześniu o 9 proc., a zadłużenie firm przekroczyło 6,2 mld zł. Mimo wzrostu PKB sektor zmaga się z niedoborem zamówień, rosnącymi kosztami i problemami płynnościowymi, szczególnie dotkliwymi dla podwykonawców. Jednocześnie mieszkania drożeją i pozostają niedostępne dla wielu pracujących Polaków, a budownictwo społeczne stanowi marginalną część rynku. Wielkie inwestycje mogą pomóc branży, lecz potrzebne są stabilne zamówienia, mieszkania dostępne cenowo i rozwój odpowiadający realnym potrzebom społeczeństwa.

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

19 listopada 2026 roku w Shenzhen odbyło się pierwsze formalne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych, zorganizowane podczas szczytu APEC. Wydarzenie podkreśliło rosnącą rolę Chin jako mediatora i gospodarza rozmów o bezpieczeństwie globalnym. Xi Jinping wezwał do wzajemnego szacunku, pokojowego współistnienia, współpracy oraz stałego dialogu, ostrzegając przed konfliktem mocarstw i pułapką Tukidydesa. Przywódcy zapowiedzieli rozmowy o kontroli zbrojeń nuklearnych, bezpieczeństwie energetycznym i negocjacyjnym rozwiązywaniu konfliktów, w tym wojny w Ukrainie. Spotkanie może stworzyć podstawy regularnej komunikacji oraz bardziej wielobiegunowego porządku międzynarodowego, z udziałem Europy.

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

19 listopada w Shenzhen Xi Jinping spotkał się z Donaldem Trumpem podczas wizyty prezydenta USA w Chinach na spotkaniu APEC. Przywódcy podkreślili potrzebę budowania konstruktywnych i stabilnych strategicznie relacji, opartych na wzajemnym szacunku, równości i sprawiedliwości. Uznali za konieczne wdrażanie wcześniejszych porozumień, utrzymywanie intensywnej komunikacji, rozszerzanie współpracy oraz konstruktywne zarządzanie rozbieżnościami, szczególnie w kwestiach Tajwanu, handlu i gospodarki. Wskazali postępy we współpracy przeciw narkotykom, oszustwom i nielegalnej migracji, a także potrzebę koordynacji w zakresie bezpieczeństwa sztucznej inteligencji. Trump zadeklarował brak poparcia dla niepodległości Tajwanu, a obie strony zapowiedziały wspólny plan dalszego rozwoju relacji.

Sprawdź również