Quo vadis Walio?

11 gru 2022

Sposób, w jaki obecnie rządzona jest Walia, jest nieefektywny i nie do utrzymania – napisano w opublikowanym raporcie. Jako jedną z trzech opcji do dalszego zbadania wskazano niepodległość.

Raport sporządziła Niezależna Komisja ds. Konstytucyjnej Przyszłości Walii, powołana w zeszłym roku w ramach porozumienia zawartego między rządzącą w Walii, ale niemającą bezwzględnej większości tamtejszą gałęzią Partii Pracy a niepodległościową partią Plaid Cymru.

Komisja podkreśla, że ​​Zjednoczone Królestwo jest praktycznie jedynym krajem, który nie posiada spisanej konstytucji i wyszczególnia, że ​​„niepisana konstytucja” zakłada „suwerenność” Westminsteru, co nakłada znaczne ograniczenia na mieszkańców Walii i wybranych przez nich przedstawicieli w określaniu sposobu w jaki chcieliby być rządzeni.

Pozostanie w statusie quo nie poprawi sytuacji

W swoim sprawozdaniu Komisja argumentuje, że utrzymaie obecnego stanu rzeczy nie zapewni Walii stabilności i dobrobytu, gdyż jak widać pomimo licznych inwestycji walijska gospodarka wciąż pozostaje w tyle do reszty Zjednocznego Krolestwa, co wskazuje na problem strukturalny, którym należy się zająć.

Komisja stwierdziła także po wysłuchaniu opinii ekspertów konstytucyjnych, partii politycznych, organizacji charytatywnych i grup społecznych, że obecny poziom dewolucji ma „istotne problemy” i nie spełnia swoich założeń. Wskazała na brak równowagi kompetencyjnej pomiędzy rządami brytyjskim a walijskim oraz na kruchość ich relacji. 

Trzy opcje dla Walii

W raporcie wskazano trzy opcje zmian, które zostaną zbadane bardziej szczegółowo w następnej fazie pracy komisji. 

Pierwsza to „umocnienie dewolucji”, aby zmienić relację prawną między parlamentem walijskim a brytyjskim „w celu ochrony przed jednostronnymi zmianami” wprowadzanymi przez rząd w Londynie. Mogłaby ona obejmować także zwiększenie kompetencji władz Walii, w tym w zakresie wymiaru sprawiedliwości, świadczeń społecznych, zatrudnienia, mediów i kolei.

Opcja druga to „struktura federalna”, co obejmowałaby utworzenie regionalnych rządów w Anglii, a także zmianę relacji między rządem brytyjskim a władzami Walii, Szkocji i Irlandii Północnej poprzez określenie tego w spisanej konstytucji. 

Natomiast opcja trzecia to niepodległość, oznaczająca, że Walia stałaby się suwerennym krajem, mogącym przystąpić do organizacji międzynarodowych, takich jak ONZ.

Opcji jest wiele, ale i tak decyzja należy do rządu brytyjskiego

W raporcie stwierdzono, że każda opcja „rodzi fundamentalne pytania”, a komisja będzie „poszukiwać bardziej szczegółowych i kompleksowych dowodów, abyśmy mogli przedyskutować te opcje ze społeczeństwem”. Ostateczny raport ma zostać opublikowany w przyszłym roku, ale oczekuje się, że komisja nie wskaże żadnej z tych trzech opcji jako zalecanej. Każda istotna zmiany pozycji Walii w Zjednoczonym Królestwie musiałaby mieć poparcie rządu brytyjskiego.

Plaid Cymru (centrolewicowa partia polityczna w Walii popierającą idee niepodległościowe) określiła raport jako „przełomowy” ze względu za uznanie, że niepodległość „jest wiarygodną i realną drogą naprzód”. Walijscy konserwatyści, będący największą partią opozycyjną, skrytykowali go jako „stratę czasu i środków”.

W badaniu przeprowadzonym w czerwcu 2022 roku przez portal Statista 25 proc. osób z grupy 1020 respondentow opowiadało się za niepodległością Walii wobec 50 proc., które w ewentualnym przyszłym referendum głosowałoby przeciwko uniezależnieniu.

ALF/PAP

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również