Niedziela na Głównym

3 gru 2023

O ile Solidarność w 1980 roku domagała się wolnych sobót w trosce o pracowników, o tyle post-Solidarność na fali transformacji wprowadziła niedziele handlowe w trosce o właścicieli sklepów i sieci handlowych. I właścicieli nowo powstających galerii handlowych. Zrobiono to poniekąd również w trosce o pracowników, bo razem z PRL-em odszedł ośmiogodzinny dzień pracy, a wrócił dwunastogodzinny. To znaczy, formalnie obowiązuje dzień ośmiogodzinny, ale w zasadzie tylko w urzędach i instytucjach publicznych. Prawie wszyscy pracowali więc na jednym, dwóch lub trzech „etatach” przez cały tydzień, łącznie z „wolnymi” sobotami. Na średnie i większe zakupy brakowało czasu, a był to przecież czas przed powstaniem sklepów internetowych i aplikacji zakupowych.

Niedziela z dnia wolnego stała się dniem odwiedzania świętych miejsc – tych kościelnych i tych w świątyniach kapitalizmu, czyli centrach handlowych. Galerie handlowe pożyczyły nazwę od galerii artystycznych: taki tani (choć nie zawsze) snobizm. Część pracowników może jednak mieć wrażenie, że nazwa pochodzi od galer, których motorem napędowym, czy raczej źródłem napędu, byli galernicy, niewolnicy i skazańcy. Nędznicy po prostu.

Ta nędza najbardziej dobitnie ukazuje się właśnie w niedziele i święta handlowe. Oczywiście, nie tylko „nędznicy” pracują w niedziele. W niedziele służą służby. W nagrodę mają dodatki i poczucie misji. Poza tym służby mają w niedzielę dyżury. Na dyżurach czasem nie dzieje się nic. Kawa, zwykle z termosu, bułka z torebki i okienka. Windowsy, znaczy się. W niedzielę tradycyjnie pracują (służą) również pracownicy sektora kultury i konsumpcji. W sumie kulturę też bardziej teraz konsumujemy, niż jej doświadczamy. Tylko aktorzy mają szczęście i wolne poniedziałki. Mogą na przykład iść do kina lub na zakupy. Oczywiście, o ile czegoś wtedy nie kręcą lub nie mają innej fuchy.

Według wszelkich statystyk Polacy pracują najwięcej w Europie. No, prawie najwięcej i zdecydowanie więcej, niż wynosi średnia europejska. Trzeba też wziąć pod uwagę, że wielu pracuje dłużej, niż mówi. Przynajmniej w Polsce.

Polska Organizacja Handlu i Dystrybucji (POHiD) szacuje, że pomimo zakazu połowa pracowników handlu i tak pracuje w niedziele niehandlowe. POHiD jednak to lobbystyczne ramię branży. Zakaz miał (jakoby) chronić prawa pracowników, ale namnożyło się tyle wyjątków, że przynajmniej w dużych miastach nie ma w niedziele problemów z zakupami. Ludziom z mniejszych miejscowości, gdzie nie ma nawet sklepu z płazem, zostaje poszukiwanie stacji benzynowych. Niedzielny wzrost obrotów na stacjach spowodowany został przeniesieniem części zakupów i kupujących. Jak przyznaje POHiD, może to wpływać negatywnie na pracowników stacji. Lepiej się czują, o ironio, w niedziele handlowe. Co prawda, wtedy też pracują, ale jakby nieco mniej. Największą ironią zaś jest to, że z zakazu handlu wyłączone są placówki oferujące (dodatkowo) usługi pocztowe. A wszystkie poczty w niedziele są zamknięte.

Inna organizacja, jeszcze bardziej lobbystyczna: Polska Rada Centrów Handlowych (PRCH), od lat domaga się powrotu do handlu w niedziele. PRCH podkreśla, że niedziela jest dla handlu dniem o największych obrotach w tygodniu, a zniesienie zakazu mogłoby przynieść wzrost zatrudnienia i wpływów podatkowych. Oczywiście, zatrudnieni dodatkowo w niedziele też mieliby szansę na zrobienie zakupów. Choć chyba tylko w swoim sklepie.

Ekonomiści PKO BP oszacowali, że każda niedziela niehandlowa obniża miesięczny wolumen sprzedaży detalicznej o 1,1%. Wychodziłoby na to, że ruch w niedzielę jest jakby mniejszy niż w inne dni, bo w przeciwnym razie wolumen sprzedaży spadłby więcej, może nawet o ponad 3%.

Wydawać by się mogło, że kupujemy to, czego potrzebujemy, i oczywiście trochę tego, czego nie potrzebujemy. W dodatku coraz więcej handlu obywa się za pośrednictwem sklepów internetowych, a to również może obniżać wolumen sprzedaży. I jakoś radzimy sobie w większość niedziel, w które handlować w zasadzie nie wolno.
Jak natomiast wskazuje raport Instytutu Obywatelskiego, zakaz handlu nie zatrzymał trendu likwidacji małych sklepów spożywczych – jakby ktoś naiwnie liczył, że taki zakaz może go powstrzymać. Może ów trend powstrzymałoby realne wspieranie spółdzielczości i sklepów spółdzielczych, ale jak wiemy od operatorów sieci telefonicznych, nie ma takiego numeru.

Podnoszony przez związki zawodowe postulat dodatkowego wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta słabo się przebija, bo wykracza poza branżę handlową. Podnoszenie płac w branży nie spotyka się z gwałtowną reakcją kandydatów na sprzedawców. Owszem, incydentalnie pojawią się informacje o rzucaniu pracy przez nauczycieli na przykład na rzecz sklepu z kwiatkiem czy owadem. Ale podjąć tam pracę i wytrzymać rok albo pięć to zupełnie inne wyzwanie, tym bardziej że mediana wynagrodzeń od lat nie nadąża za średnią krajową, a (prawie) wszyscy pracownicy branży handlowej mają wynagrodzenia z dolnej połówki mediany. Może więc nie warto się zmuszać do zakupów w niedziele, zmuszając innych do pracy. Może lepiej wykorzystać ten dzień dla siebie i rodziny, a zakupy robić w soboty i w Internecie. Bo Internet nigdy nie śpi. Co więcej, kupując w Internecie, można też zwrócić uwagę na etyczną warstwę produkcji i handlu. Zwłaszcza zamawiając w niedzielę.

aristoskr.wordpress.com

Najnowsze

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Globalna awaria Microsoftu. Europa nie może być cyfrowym zakładnikiem amerykańskich korporacji

Globalna awaria Microsoftu. Europa nie może być cyfrowym zakładnikiem amerykańskich korporacji

Globalna awaria Microsoft 365 zakłóciła działanie Outlooka, Teamsa i innych usług w 74 krajach, dotykając firm, szkół, urzędów oraz placówek medycznych. Microsoft nie wykrył cyberataku ani utraty danych, lecz incydent ujawnił ryzyko uzależnienia od kilku dostawców. Europa powinna rozwijać własne chmury, otwarte oprogramowanie, redundancję i cyfrową suwerenność.

Wiceprzewodniczący ChRL wziął udział w szczycie przywódców COP31 w Antalyi

Wiceprzewodniczący ChRL wziął udział w szczycie przywódców COP31 w Antalyi

Wiceprzewodniczący Chin Han Zheng, reprezentując Xi Jinpinga na szczycie COP31 w Antalyi, przedstawił chińskie stanowisko wobec narastających skutków zmian klimatu. Wezwał do pełnego wdrażania porozumienia paryskiego, większej odpowiedzialności państw rozwiniętych oraz realizacji krajowych celów redukcji emisji. Opowiedział się za przyspieszeniem zielonej transformacji, swobodnym przepływem technologii i rozwojem niskoemisyjnym. Podkreślił także znaczenie adaptacji, systemów wczesnego ostrzegania i odporności na klęski. Chiny zapowiedziały dalszą współpracę z krajami rozwijającymi się, w tym projekty transferu technologii i budowania potencjału.

Budownictwo hamuje.

Budownictwo hamuje.

W III kwartale 2026 r. materiały budowlane oraz produkty do domu i ogrodu podrożały o 4 proc. rok do roku, mimo spadku produkcji budowlanej o 4,7 proc. Najbardziej wzrosły ceny izolacji termicznych, dachów i rynien. Producenci zmagają się z wysokimi kosztami energii, emisji CO₂ oraz presją tańszego importu, szczególnie płytek.

Xi Jinping wygłosił przemówienie z okazji 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena

Xi Jinping wygłosił przemówienie z okazji 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena

12 listopada w Pekinie odbyły się obchody 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena. Xi Jinping określił go jako wielkiego patriotę, bohatera narodowego i pioniera chińskiej rewolucji demokratycznej. Wezwał Chińczyków do kontynuowania jego dziedzictwa poprzez patriotyzm, służbę społeczeństwu, rozwój marksizmu dostosowanego do chińskich realiów oraz odważne podejmowanie wyzwań. Podkreślił znaczenie jedności narodowej, współpracy wszystkich grup społecznych i globalnej wizji rozwoju. Xi uznał także pełne zjednoczenie Chin, w tym rozwiązanie kwestii Tajwanu, za historyczną misję oraz wspólne dążenie całego narodu.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...