Związki zawodowe, demokracja i Ukraina znalazły się w centrum Europejskiego Spotkania Związków Zawodowych, które odbyło się w dniach 10–11 grudnia 2025 roku w Warszawie. Gospodarzem wydarzenia była Federacja Związków Zawodowych Metalowców i Hutników OPZZ. W spotkaniu wzięły udział delegacje z Polski, Ukrainy, Francji i Belgii oraz przedstawiciele Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych (ETUC).
Celem obrad było wypracowanie wspólnych strategii odpowiedzi na zagrożenia dla demokracji w Europie. Uczestnicy skupili się także na walce z korupcją oraz na wspieraniu przejrzystości i dobrych rządów. Szczególne miejsce zajęła dyskusja o wsparciu Ukrainy w procesie akcesji do Unii Europejskiej. Informacje o spotkaniu opublikowało Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych.
Związki zawodowe a obrona demokracji w Europie
Pierwszy dzień spotkania poświęcono analizie zagrożeń dla demokracji. Związki zawodowe przedstawiono jako ważnych uczestników życia publicznego, którzy reagują nie tylko na problemy socjalne, ale także na kryzysy polityczne.
Obrady otworzył przewodniczący OPZZ Piotr Ostrowski. Następnie głos zabrali przedstawiciele zagranicznych central związkowych. Delegacje z Francji (CFDT) i Belgii (CSC) omówiły wzrost skrajnej prawicy oraz działania podejmowane w obronie porządku demokratycznego.
Uczestnicy podkreślali, że związki zawodowe coraz częściej stają się jedną z barier chroniących instytucje państwa prawa. Wskazywali też na rosnącą odpowiedzialność ruchu pracowniczego w warunkach silnej polaryzacji politycznej.
Jednym z kluczowych punktów programu był Okrągły Stół prowadzony przez Magdalenę Chojnowską. W debacie uczestniczyli Krzysztof Izdebski z Fundacji im. Stefana Batorego oraz Dorota Obidniak z wydziału międzynarodowego ZNP i wiceprzewodnicząca Europejskiego Komitetu Związków Zawodowych Oświaty i Nauki (ETUCE).
Dyskusja skupiła się na praktycznych narzędziach wzmacniania przejrzystości. Uczestnicy mówili o etyce związkowej, mechanizmach antykorupcyjnych oraz wykorzystaniu prawa i technologii do kontroli instytucji publicznych.
Ukraina, związki zawodowe i proces akcesji do UE
Drugi dzień obrad poświęcono Ukrainie i jej drodze do Unii Europejskiej. Spotkanie odbywało się pod hasłem „Ukraina, proces akcesyjny i wspólny apel”.
Przedstawiciele ukraińskich związków zawodowych KVPU i FPU zaprezentowali aktualny stan przygotowań do integracji z UE. Głos zabrali także reprezentanci ETUC. Dużą uwagę poświęcono prawom socjalnym, standardom pracy i zasadom demokratycznym.
Delegacje z Polski, Belgii i Francji wskazywały, że silne i niezależne związki zawodowe odgrywają kluczową rolę w procesie reform. Ich zdaniem to jeden z warunków skutecznej integracji Ukrainy z Unią Europejską.
Wspólny apel europejskich związków zawodowych
Ważnym elementem spotkania był warsztat strategiczny poświęcony przygotowaniu Wspólnego Apelu (Joint Plea). Dokument ma wesprzeć akcesję Ukrainy do UE oraz promować dobre rządy, przejrzystość i poszanowanie praw pracowniczych.
Europejska Konfederacja Związków Zawodowych skieruje apel do rządu Ukrainy wraz ze swoimi afiliacjami. W inicjatywę zaangażują się przede wszystkim związki z Francji, Belgii i Polski. Przewidziano także współpracę z proukraińskimi europosłami.
Uczestnicy uzgodnili, że prace nad dokumentem potrwają w kolejnych tygodniach. Celem jest wspólne stanowisko europejskiego ruchu związkowego wobec wyzwań dla demokracji i przyszłości Ukrainy w Unii Europejskiej.
