Firmy wciąż jeszcze szukają ludzi

Końcówka roku powinna przynieść lepsze niż w trzecim kwartale perspektywy dla poszukiwaczy nowej pracy. W ostatnim kwartale 2020 r. najłatwiej o nią będzie w południowo-zachodnim regionie kraju.
To właśnie w takich województwach jak dolnośląskie i opolskie, przedsiębiorstwa będą poszukiwać najwięcej rąk do roboty. Chociaż prognozy rekrutacyjne wyrażane przez pracodawców są tam najbardziej optymistyczne ze wszystkich regionów Polski, to zapotrzebowanie na nowych pracowników będzie o połowę mniejsze niż rok temu. A najmniejsze w ogóle szanse znalezienia nowej pracy są we wschodniej i północno-zachodniej części kraju.
Duży spadek zapotrzebowania na nowych pracowników to oczywiście zła wiadomość. Za to dobrą wiadomością dla osób planujących zmianę kariery jest informacja, że we wszystkich regionach Polski firmy, które zamierzają rekrutować nowych pracowników, przeważają nad tymi, które chcą zmniejszać personel (przynajmniej w okresie od października do grudnia bieżącego roku) – wskazuje międzynarodowa agencja zatrudnienia ManpowerGroup. Przygotowywany przez nią Barometr Perspektyw Zatrudnienia to kwartalne badanie, które mierzy intencje pracodawców co do zwiększenia lub zmniejszenia zatrudnienia w najbliższym kwartale. Badanie jest przeprowadzane od ponad 55 lat, obecnie ponad 38 000 pracodawców w 43 krajach. Raport dla IV kwartału 2020 r. został opracowany na podstawie wywiadów indywidualnych przeprowadzonych od 17 do 31 lipca 2020 r.
Tak zwana prognoza netto zatrudnienia dla Polski (różnica między odsetkiem firm planujących powiększać zespoły, a tymi, które chcą je redukować) jest najkorzystniejsza także w południowo-zachodniej części kraju i wynosi tam plus 7 proc. Nieco mniejsze szanse czekają na poszukujących pracy w województwach łódzkim, mazowieckim, kujawsko-pomorskim, warmińsko-mazurskim, pomorskim, małopolskim i śląskim ( plus 6 proc. ).
Najmniej nowych pracowników będą rekrutować przedsiębiorstwa zlokalizowane w województwach lubelskim, podkarpackim, świętokrzyskim, podlaskim, wielkopolskim, zachodniopomorskim i lubuskim. Tam prognoza netto zatrudnienia wynosi + 3 proc. – Po dłuższym okresie negatywnego wpływu pandemii na zatrudnienie w wielu branżach, od początku września widzimy znaczące ożywienie. Po zakończonym sezonie urlopowym firmy mierzą się często z szybką potrzebą realizacji swoich zamówień, co łączy się z potrzebą pozyskania dodatkowych pracowników. Regiony, w których prognoza zatrudnienia jest najwyższa charakteryzują się dużym nasyceniem firm, a co za tym idzie większymi potrzebami personalnymi. Teraz te województwa reagują dynamicznie i wykazują gotowość do uzupełnienia stanów osobowych – mówi ekspertka Luiza Luranc z Manpower.
O wzroście liczby pracowników mówią zwłaszcza firmy produkcyjne, logistyczne i centra biznesowe, ale i handlowe, szczególnie w intensywnie rozwijającej się w czasie pandemii branży e-commerce. Ożywienie widać nawet w branży motoryzacyjnej skoncentrowanej, która była jedną z najbardziej dotkniętych kryzysem w Polsce.
Przedsiębiorstwa poszukują najczęściej osób do prac prostych, ale jednocześnie na polskim rynku nadal są dobre perspektywy zatrudnienia dla specjalistów. Nowych pracowników poszukują generalnie wszelkie firmy działające w obszarze obsługi klienta. Szczególnie pożądane są osoby znające języki obce.
Pandemia przyczyniła się do wzrostu popularności pracy zdalnej, którą cześć firm obiera jako docelową formę współpracy. Takie podejście otwiera szerokie, zupełnie nowe możliwości dla kandydatów, ponieważ miejsce zamieszkania przestaje być ograniczeniem. – Dodatkowo zachęca do zatrudnienia pracowników z niepełnosprawnościami, dla których świadczenie pracy w biurze było sporym wyzwaniem – dodaje ekspertka Manpower.
W stosunku do okresu od lipca do września, w ostatnim kwartale tego roku zapotrzebowanie na pracowników najbardziej wzrośnie w regionie centralnym Polski. Tam prognoza rekrutacyjna firm poprawiła się o 19 punktów procentowych. Więcej ofert pracy będzie też na północy i południu (wzrost o 16 pp.). Jedynym regionem, gdzie firmy będą poszukiwać mniejszej liczby pracowników jest jak zwykle wschód, czyli tzw. Polska B, zaniedbywana przez rząd Prawa i Sprawiedliwości. Tam zapotrzebowanie na pracowników spadnie o 3 punkty procentowe – ale jednak wciąż będzie występować, bo według Manpower, w każdej części Polski więcej firm planuje na razie zatrudniać, niż zwalniać.

Gospodarka 48 godzin

Depresja bankiera

Bankierzy z pesymizmem patrzą na rynek pracy. Widzą, że w bankach ciągle rośnie nacisk na wyniki, a wynagrodzenia stoją w miejscu. Gorzej niż przed rokiem oceniają także swoje szanse na rynku pracy. 30 proc. z nich ocenia, że prawdopodobieństwo utraty pracy w ciągu kolejnego roku jest wysokie lub bardzo wysokie. Takie właśnie są wyniki badania „Jak się pracuje w bankach?”, przeprowadzonego w połowie tego roku przez Bankier.pl. Tak więc obawy bankierów o miejsce pracy nie znikają. I słusznie, bo banki nadal tną zatrudnienie. To długoterminowy trend, który widać w danych Komisji Nadzoru Finansowego. Potwierdzają to również sami zainteresowani. 39 proc. respondentów w badaniu Bankiera pl. wskazało, że w 12 miesiącach poprzedzających sondaż w ich dziale miały miejsce „trwałe redukcje stanowisk pracy”. O subiektywnym poczuciu zagrożenia utratą pracy świadczą odpowiedzi na pytanie, gdzie respondenci mieli wskazać prawdopodobieństwo zwolnienia w najbliższych 12 miesiącach. 10 proc. ocenia je jako bardzo wysokie, zaś 20 proc. wskazało na „wysoki poziom zagrożenia”. Grupa spokojnych o zatrudnienie była najmniej liczna od 2016 r. i wynosiła zaledwie 12 proc. Pochodną oceny sytuacji na rynku pracy były odpowiedzi na pytanie o szacowany czas poszukiwania nowego miejsca pracy. 14 proc. badanych wskazało, że znalezienie pracy zajmie im ponad sześć miesięcy (to najwyższy, kiedykolwiek zauważony odsetek takich wskazań wśród bankierów). Natomiast 21 proc. (to także najwyższy wynik) wybrało odpowiedź „4-6 miesięcy”. Zaledwie co dziesiąty respondent spodziewa się, że poszukiwania nowego zatrudnienia zajmą mu mniej niż miesiąc.

Realna koniunktura
Wskaźnik koniunktury PMI dla przemysłu w Polsce, podawany przez Markit, w sierpniu tego roku wyniósł 50,6 pkt. W kryzysie gospodarczym spowodowanym pandemią jest to dosyć dobry wynik, wskazujący na lekki optymizm przedsiębiorców i rozwój gospodarczy (bo wynosi powyżej 50 pkt). Tym niemniej jest on niższy od wskaźnika PMI w lipcu 2020 r., który wynosił 2,8 pkt. Ten spadek koniunktury wynikał m.in. z niewielkiej liczby nowych zamówień i wolniejszego tempa wzrostu produkcji, a także z powodu ogólnego osłabienia nastrojów, spowodowanego tym, że działania rządu nie doprowadziły do skutecznego zwalczania pandemii koronawirusa, która – wbrew oczekiwaniom rozbudzanym przez rząd PiS – nie stała się mniej groźna i wcale nie osłabła podczas letnich miesięcy. Spadek wskaźnika PMI w sierpniu wydawał się nieuchronny, bo w lipcu odnotował on najwyższą wartość od dwóch lat (aż 52,8) – choć wynikało to głównie z optymistycznych wypowiedzi prominentów PiS, którzy chcieli w ten sposób poprawić szanse wyborcze Andrzeja Dudy. Nie wynikał natomiast z rzeczywistego stanu naszej gospodarki. Można więc powiedzieć, że sierpień przyniósł weryfikację tego nieuzasadnionego optymizmu – i powrót do bardziej realnych ocen dotyczących koniunktury w gospodarce. A prawda jest taka, że warunki gospodarcze dla funkcjonowania polskiego przemysłu stopniowo się poprawiają, lecz wciąż w powolnym tempie.

Pandemia zmienia sposób zatrudnienia

Firmy powoli zaczynają znowu szukać pracowników – ale już nie będzie tak, jak pod koniec ubiegłego roku.

Lockdown zmusił tysiące polskich przedsiębiorstw do cięcia kosztów. Przełożyło się to nie tylko na ograniczenie nakładów inwestycyjnych czy wstrzymanie podwyżek, ale również zamrożenie procesów rekrutacji.
Według ankiety przeprowadzonej przez Francusko-Polską Izbę Gospodarczą, 45 proc. zapytanych firm zastopowało przyjmowanie nowych pracowników i współpracowników.

Nie wszystkie przedsiębiorstwa musiały zdecydować się jednak na wstrzymanie rekrutacji. Okazało się, że są branże, w których skokowo wzrosło zapotrzebowanie na nowych pracowników bądź takie, w których udało się utrzymać tempo rozwoju. Za przykład może służyć oczywiście sektor e-commerce, który w czasie izolacji odnotował rekordowe wzrosty, sięgające nawet 26 proc. rok do roku czy branża opieki nad ludźmi starszymi, wciąż ze znaczną liczbą wakatów.

Niezależnie od branży, firmy szybko musiały dostosować się do nowych warunków i otworzyć się na tryb rekrutacji online. Jeszcze do niedawna zdalne pozyskiwanie pracowników i współpracowników było traktowane raczej jako nowinka. Dziś stało się codziennością tysięcy przedsiębiorstw w Polsce – przez co spotkania w biurach i uściski dłoni zostały zastąpione przez rozmowy telefoniczne oraz wideokonferencje. A czasu na wdrożenie nowych zasad było niewiele. Tym niemniej, z powodzeniem udaje się przeprowadzać zdalne spotkania rekrutacyjne także wśród osób w wieku 50+.

Jak wynika z raportu opracowanego na zlecenie portalu Pracuj.pl, niemalże co drugi pracownik w Polsce byłby bardziej skłonny wysłać CV do firmy, która umożliwia w pełni zdalny proces rekrutacji. Polacy najbardziej pozytywnie oceniają możliwość udziału w rozmowie rekrutacyjnej za pośrednictwem połączenia wideo.

Nie wszyscy kandydaci zdają sobie jednak sprawę z tego, że przygotowując się do rekrutacji w trybie online, powinni pamiętać o odpowiednim wyposażeniu technicznym. W przypadku wideorozmowy, dostęp do komputera z mikrofonem, kamerką oraz stałym łączem internetowym jest niezbędny.

Należy też zadbać o odpowiednie, spokojne miejsce do rozmowy, gdzie żaden z domowników nie będzie nam przeszkadzał. Do tego niezwykle istotne jest dostosowanie się do dress code. Ubierzmy i zachowujmy się tak, jak w przypadku spotkania w biurze, pamiętając o tym, że zależy nam na tym, by wypaść jak najlepiej – a przecież dobre wrażenie to połowa sukcesu.
W czasie zdalnej rozmowy rekrutacyjnej, podobnie jak podczas spotkania bezpośredniego, kandydat jest oceniany przez rekrutera pod różnymi kątami. Warto więc pamiętać o stworzeniu wrażenia otwartości i naturalności. To niełatwe – ale możliwe do wypracowania i przydatne. Dziś jest już bowiem pewne, że rekrutacja zdalna pozostanie na dłużej.

Gospodarka 48 godzin

Ministerstwo ds. reelekcji A.Dudy
Ministerstwo Finansów opóźnia przekazywanie informacji, mówiących o tym, jak pandemia koronawirusa wpłynęła na wpływy z podatku VAT. Prawdopodobnie mamy do czynienia z dużym załamaniem wpływów podatkowych, ale resort finansów zamierza podać te dane dopiero po drugiej turze wyborów. Chodzi o to, że ich opublikowanie przed wyborami zmniejszyłoby szanse Andrzeja Dudy na reelekcję – a przecież, wedle oficjalnej propagandy partyjno-rządowej, Polska znakomicie radzi sobie z kryzysem.

Nie pracuj w wakacje
Wakacyjny rynek pracy wygląda tak, że najwięcej ofert pracy jest na wschodzie Polski, a najmniej na południu oraz – o dziwo – w centrum. Redukcje etatów zapowiadają pracodawcy z pozostałych czterech regionów, gdzie plany rekrutacyjne są najniższe od 2008 roku. Generalnie, okres wakacyjny nie oznacza korzystnych warunków do poszukiwania nowej pracy, ponieważ ofert w całym kraju jest i będzie dużo mniej niż w ostatnich latach – co oznacza spadek liczby zatrudnionych. Ciekawe, że nie ma większego zapotrzebowania na pracę sezonową nad polskim morzem. Takie wyniki przynosi analiza przygotowana przez ManpowerGroup. Jeśli ktoś nie musi, niech więc nie traci czasu na szukanie roboty w lipcu i sierpniu lecz wypocznie i nabierze zdrowia, zanim jesienią koronawirus uderzy w nas z wzmożoną siłą – chyba, że chce się wybrać pod naszą wschodnią granicę. Dodatnia prognoza letniego zatrudnienia w regionie wschodnim wynika przede wszystkim z prężnie rozwijającej się tam branży przetwórstwa spożywczego, która mimo pandemii, notuje duże zapotrzebowanie na ręce do pracy. Producenci ze wschodnich województw Polski często zaś borykają się z brakiem kadr. Polska wschodnia to również obszar rolniczy, gdzie w sezonie letnim właściciele gospodarstw poszukują pracowników do pomocy przy zbiorach. Również przedsiębiorstwa z Dolnego Śląska i województwa opolskiego będą poszukiwać nowych pracowników, jednak już nie w takiej skali, jak to miało miejsce przed rozwojem koronawirusa. W tych regionach, gdzie wciąż szuka się pracowników, największe braki kadrowe, jak podaje ManpowerGroup, odczuwają obecnie właściciele magazynów, firm produkcyjnych, kurierskich i logistycznych, potrzebni są również niewykwalifikowani i wykwalifikowani pracownicy fizyczni, osoby do obsługi wózków widłowych z uprawnieniami. Pracodawcy poszukują również specjalistów IT i osób o specjalnościach technicznych. Mimo pandemii, nie maleje zapotrzebowanie na pracowników ze znajomością języków obcych. W cenie jest szczególnie niemiecki, francuski, hiszpański, włoski. Kandydaci, którzy biegle posługują się jednym z nich, a także językiem angielskim, w dalszym ciągu mogą liczyć na atrakcyjne oferty pracy. To zasługa dobrze rozwiniętego i dalej rozwijającego się sektora usług biznesowych w Polsce. Natomiast cięcia etatów zapowiadane na południu, wynikają z decyzji umiejscowionych tam firm produkcyjnych, szczególnie tych z branży motoryzacyjnej, które najbardziej odczuły skutki kryzysu. Brak ciągłości w utrzymaniu łańcucha dostaw, opóźnienia w transporcie komponentów spowodowały zatrzymanie produkcji, a co za tym idzie spadek obrotów i redukcję miejsc pracy. Oprócz tego producenci aut walczą ze zmniejszonym popytem na ich produkty Tak więc, najbliższy kwartał będzie trudnym okresem na rynku pracy. Sytuacja jest wciąż nieprzewidywalna i nie wiadomo, jaki będzie finalny wpływ pandemii na polską gospodarkę.

Jak odpływają cudzoziemcy?

Szacuje się, że w ciągu dwóch pierwszych miesięcy trwania pandemii COVID-19, tj marca i kwietnia 2020 r. liczba cudzoziemców przebywających w Polsce zmniejszyła się o 223 tys., czyli o 10,1 proc. stanu z końca lutego – ocenia Główny Urząd Statystyczny.
W tym szacunku wykorzystano dane o wielkości populacji cudzoziemców przebywających w Polsce, czasowo bądź stale, według stanu w dniu 31.12.2019 r., ustalone na podstawie informacji o obywatelstwie zawartych we wszelkich rejestrach administracyjnych. Ustalona wstępnie liczba cudzoziemców wynosiła 2 106 101, w tym 1 351 418 osób (64,2%) to obywatele Ukrainy. W populacji cudzoziemców 1 208 545 osób (57,4%) posiadało numer PESEL.
Tylu było ich u nas w grudniu – a w pierwszych miesiącach bieżącego roku ta liczba jeszcze wzrosła. Szacuje się że na koniec lutego 2020 r. w Polsce przebywało 2 213 594 cudzoziemców, z czego 1 390 978 to obywatele Ukrainy. Potem nastąpił exodus. Na podstawie informacji ze Straży Granicznej można stwierdzić, że w marcu i kwietniu 2020 r. z Polski wyjechało 938 014 cudzoziemców, a przyjechało 714 834 – co wskazuje na spadek o ponad 223 tys. osób.
Najszybciej opuszczały nas nacje wschodnie. Ukraina: ubyło 160042, Białoruś: ubyło 33987, Rosja – 9517. W sumie oznacza to, że liczba cudzoziemców w Polsce na koniec kwietnia 2020 r. w porównaniu z końcem lutego 2020 r. zmniejszyła się o wspomniane 223 tys. , czyli tj. o 10,1%. Natomiast populacja obywateli Ukrainy zmniejszyła się o 11,5%. Największy spadek odnotowano wśród obywateli Białorusi (32.2%) oraz Rosji (25.7%). Towarzyszył temu oczywiście spadek rzeszy zatrudnionych w Polsce obcokrajowców. Najszybciej zmniejszało się zatrudnienie obywateli Mołdawii, potem Ukrainy, Gruzji oraz Białorusi.
Jeszcze do 13 marca ruch ludności nasilał się i więcej cudzoziemców przyjeżdżało do Polski, niż z niej wyjeżdżała. Natomiast po tej dacie widać wzrost liczby cudzoziemców wyjeżdżających z Polski, szczególnie szybko rosnący od 16 marca. Liczba ta jest większa niż spadek w danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, co może wskazywać na dość oczywisty fakt, że wyjechały także osoby, które były zatrudnione na umowach śmieciowych, w ogóle bez umowy, oraz przebywały u nas bez formalnego pozwolenia na pobyt.
10 najliczniejszych populacji cudzoziemców w Polsce
Ukraina 1 351 418
Białoruś 105 404
Niemcy 77 073
Mołdawia 37 338
Rosja 37 030
Indie 33 107
Gruzja 27 917
Wietnam 27 386
Turcja 25 049
Chiny 23 838

Gospodarka 48 godzin

Ruszyły redukcje

W marcu tego roku zatrudnienie w przedsiębiorstwach zatrudniających 10 pracowników i więcej spadło o około 34 tysiące osób. To oczywiście efekty kryzysu gospodarczego, spowodowanego przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, który po wystąpieniu epidemii koronawirusa zaczął decyzjami administracyjnymi wyłączać z ruchu kolejne segmenty polskiej gospodarki. Tak dużych miesięcznych spadków zatrudnienia w tej grupie przedsiębiorstw nie było od stycznia 2003 r. Jednakże w wyniku wcześniejszego zwiększania aktywności gospodarczej, w całym pierwszym kwartale zatrudnienie w firmach zatrudniających 10 osób i więcej wzrosło o 18 tys. osób.

Nowe, nie gotowe
Według danych Eurostatu, Polacy dosyć chętnie sięgają po mieszkania z rynku pierwotnego. W 2019 r. udział takich transakcji wyniósł w Polsce 46,7 proc. Mieszkania nowe wprawdzie są droższe od używanych, czyli z rynku wtórnego, ale oprócz oczywistej różnicy polegającej na możliwości wykończenia ich według własnych oczekiwań, zapewniają większe bezpieczeństwo prawne. Mieszkania z rynku wtórnego, przy ciągle nie uregulowanej kwestii reprywatyzacji w Polsce, mogą być bowiem obarczone roszczeniami przedstawicieli dawnych właścicieli. Problem jednak w tym, że ponieważ w ostatnich kwartałach popyt na rynku nieruchomości przewyższał wyraźnie podaż, stałym zjawiskiem na rodzimym rynku nieruchomości był deficyt gotowych mieszkań. Na koniec 2019 r. ponad połowę oferty nowych lokali na polskim rynku, stanowiły te, które zostaną oddane do użytkowania dopiero w 2021 r. lub jeszcze później. To nie jest dogodne dla nabywców, bo najlepiej, jeśli mieszkanie, które chcemy kupić, jest już gotowe, przynajmniej w stanie surowym. Daje to możliwość wprowadzenia się do nich w relatywnie krótkim czasie, co ma ogromne znaczenie dla osób, które muszą ponosić koszty związane z zakupem nowej nieruchomości oraz utrzymywaniem dotychczasowej. To ważne np. dla rodzin, które ze względu na pojawienie się kolejnego dziecka czy zmianę pracy potrzebują szybkiej zmiany mieszkania. Jednakże w ubiegłym roku już wybudowane mieszkania stanowiły zaledwie 9 proc. dostępnej oferty deweloperskiej. Nieco lepiej było w spółdzielczości mieszkaniowej, ale dziś, w dogorywającej formule spółdzielczej w zasadzie już nie buduje się mieszkań. Podobnie jak i w budownictwie komunalnym, skutecznie zniszczonym przez rządy Prawa i Sprawiedliwości. Epidemia koronawirusa zmniejszy popyt na mieszkania – ale oczywiście nie sprawi, że te, które mają zostać oddane w 2021 r. zostaną zbudowane szybciej. W bieżącym roku też będzie trzeba zatem kupować na rynku pierwotnym przeważnie te mieszkania, które dopiero są w planach.

Podłe nastroje
Jak podał Główny Urząd Statystyczny, bieżący wskaźnik tzw. ufności konsumenckiej osiągnął w kwietniu poziom minus 36,4 pkt. To najmniej od 2004 r. Spodziewamy się zatem, że będzie się nam żyło coraz gorzej I trudniej.

Więcej chce zatrudniać niż zwalniać

Czy w Polsce przestaje istnieć rynek pracownika? Na razie chyba jeszcze nie.

Jak wykazują badania, obecnie w naszym kraju jest najmniejsze od dwóch lat zapotrzebowanie na nowych pracowników.
Cały czas jednak więcej przedsiębiorstw chce zatrudniać niż zwalniać.

Prognoza na plus

W pierwszym kwartale bieżącego roku 6 proc. polskich pracodawców będzie poszukiwać nowych pracowników, podczas gdy 3 proc. planuje redukować zespoły – wynika z raportu agencji zatrudnienia ManpowerGroup na temat planów rekrutacyjnych firm. Tak więc, tych co chcą zatrudniać jest dwa razy więcej niż tych, którzy planują zwolnienia.
Najłatwiej o nową pracę będzie w budownictwie, produkcji przemysłowej oraz w energetyce, gazownictwie i wodociągach. Najtrudniej – w restauracjach i hotelarstwie. Generalnie, szanse na znalezienie nowej pracy będą w Polsce mniejsze, niż w dwóch poprzednich latach.
Rynek pracy zapowiada się jako dość stabilny. Od stycznia do marca 2020 roku aż 86 proc. polskich firm nie przewiduje zmian personalnych. Razem z tymi 9 proc. przewidującymi ruch kadrowy daje to 95 proc, gdyż 5 proc. przedsiębiorstw jesienią ubiegłego roku nie znało jeszcze planów personalnych na najbliższe miesiące.
Prognoza netto zatrudnienia dla Polski, czyli różnica między pracodawcami planującymi wzrost i spadek zatrudnienia wynosi +7 proc. To wynik niższy o 2 punkty procentowe w stosunku do poprzedniego kwartału oraz o 5 punktów procentowych w porównaniu do pierwszego kwartału minionego roku.

Budowlanka wciąż szuka ludzi

– Choć na tle ostatnich dwóch lat najnowsze plany rekrutacyjne firm nie wyglądają tak optymistycznie, to pracownicy nie powinni obawiać się o utratę posady. Mimo że przedsiębiorstw, które będą powiększać swoje zespoły, jest mniej niż przed rokiem, to jednocześnie mniej firm chce też redukować liczbę pracowników. Znacznie wzrósł natomiast odsetek organizacji, które chcą zachować obecną liczbę zatrudnionych. Takie dane to zapowiedź stabilizacji rynku pracy nad Wisłą – ocenia Iwona Janas, dyrektorka generalna ManpowerGroup w Polsce.
Jak mówi, pracownicy, którzy myślą o zmianie zawodowej powinni uzbroić się w cierpliwość, ponieważ w związku z mniejszą liczbą ofert zatrudnienia, proces poszukiwania i zmiany pracy może się wydłużyć. Po bardzo intensywnych poszukiwaniach pracowników, wiele firm zapełniło wreszcie swoje wakaty, a w najbliższych miesiącach czeka ich mniejsza rywalizacja o kadry. Zmianę może jednak przynieść otwarcie niemieckich granic dla pracowników spoza Unii i migracja obywateli Ukrainy za naszą zachodnią granicę.
W ramach raportu przeanalizowano prognozy zatrudnienia przedsiębiorstw z 10 sektorów polskiego rynku. Najlepsze perspektywy czekają na osoby poszukujące pracy w branży budowlanej, ponieważ tam najwięcej firm będzie poszukiwać nowych pracowników (prognoza wynosi +16 proc.).
Ze znalezieniem nowego zatrudnienia nie powinny mieć trudności także osoby zainteresowane pracą w produkcji przemysłowej (+11 proc.). Mniejsze szanse mają kandydaci szukający pracy w energetyce, gazownictwie i wodociągach (+8 proc.), w handlu, transporcie, logistyce, komunikacji (+7 proc.).
Mniej ofert pracy będzie w rolnictwie, leśnictwie i rybołówstwie (+4 proc.), zaś najmniej: w restauracjach i hotelarstwie (+2 proc.).

Idźcie do wodociągów

Biorąc pod uwagę dane sprzed roku, obecne plany rekrutacyjne są mniej optymistyczne w 8 z 10 branż gospodarki. Perspektywy znalezienia nowej pracy pogorszyły się najbardziej w transporcie, logistyce i komunikacji (prognoza jest teraz niższa o 11 pp.), w produkcji przemysłowej (10 pp.) a także w kopalniach i przemyśle wydobywczym (8 pp.). Z kolei zmiana na plus czeka na kandydatów w energetyce, gazownictwie i wodociągach (prognoza wyższa o 6 pp.) oraz w budownictwie (1 pp.). W porównaniu z ostatnim kwartałem ubiegłego roku prognozy pogorszyły się w 7 z 10 sektorów. Największa zmiana widoczna jest dla kopalni i przemysłu wydobywczego, gdzie plany rekrutacyjne firm pogorszyły się o 5 punktów procentowych. W produkcji przemysłowej oraz w energetyce, gazownictwie i wodociągach prognoza jest niższa o 4 punkty procentowe.
Lepsze niż w ubiegłym kwartale perspektywy znalezienia nowej pracy czekają na osoby zainteresowanie zatrudnieniem w budownictwie (prognoza wyższa o 3 pp.), w rolnictwie, leśnictwie, rybołówstwie (2 pp.) i finansach oraz usługach dla biznesu (2 pp.).
Barometr perspektyw zatrudnienia ManpowerGroup to badanie, które mierzy intencje pracodawców związane ze zwiększeniem lub zmniejszeniem całkowitego zatrudnienia w ich przedsiębiorstwie w najbliższym kwartale. Badanie jest przeprowadzane od ponad 55 lat, aktualnie wśród 58 000 pracodawców w 43 krajach. Raport dla pierwszego kwartału 2020 r. został opracowany na podstawie wywiadów indywidualnych przeprowadzonych od 16 do 29 października 2019 r.
Raport uwzględnia również prognozy zatrudnienia dla 26 krajów regionu EMEA (czyli Europy, Bliskiego Wschodu i Afryki). W pierwszym kwartale 2020 roku o nową pracę będzie najłatwiej w Grecji (prognoza aż +25 proc.) i w Rumunii (+14 proc.).
Polska z wynikiem +7 proc. znajduje się na ósmym miejscu, ex aequo z Bułgarią, Francją i Słowenią. Rok temu w tej klasyfikacji polski rynek pracy był piąty a w poprzednim kwartale szósty w regionie. Gorzej od nas wypadają dwa wielkie europejskie rynki pracy: przedsiębiorcy w Wielkiej Brytanii sformułowali prognozę najniższą od ponad siedmiu lat (+2 proc.) a w Niemczech od ponad trzech (+4 proc.).
Najmniejsze szanse na godziwą zmianę zatrudnienia mają mieszkańcy Włoch i Hiszpanii, gdzie prognoza wynosi zaledwie +1 proc. Stanowczo nie są więc to państwa, do których warto się wybrać w poszukiwaniu dobrej pracy.

Jak się kończy zabawa z płacą minimalną

Zwolnienia z pracy, protesty zarówno pracowników jak i pracodawców, próby omijania przepisów. Takie są skutki eksperymentu południowokoreańskiego prezydenta z drastycznym podniesieniem najniższej płacy.

Na świecie trudno znaleźć lepszy przykład sukcesu gospodarczego niż Korea Południowa.
Nieprzerwany od 20 lat wzrost PKB łączy się z niskim zadłużeniem publicznym i utrzymującą się od ponad dekady wysoką nadwyżką na rachunku obrotów bieżących.

Przedwyborcza obietnica

Co więcej, Seul może pochwalić się globalnymi championami w przemyśle motoryzacyjnym czy elektronice użytkowej, a także niezwykle wysokimi wydatkami na badania i rozwój, które znacznie zwiększają szanse długotrwałego utrzymania dobrej koniunktury.
Jednak nawet tak silna i latami dobrze zarządzana gospodarka nie jest odporna na fatalne decyzje polityczne. Jedną z nich była kampanijna obietnica o podniesieniu pensji minimalnej.
Ubiegający się o fotel prezydenta Moon Jae-in szedł po władzę, zapewniając, że najniższe wynagrodzenie wzrośnie o ok. 55 proc w zaledwie trzy lata. Podobne tempo podwyżek obiecują rządzący w Polsce.
Po impeachmencie i skazaniu na wieloletnie więzienie byłej prezydent Korei Park Geun-hye w 2017 r. Moon miał szeroko otwarte drzwi do Błękitnego Domu.

Po 10 tys dla każdego

Lewicowy kandydat popełnił niestety kardynalny błąd i wbrew zdrowemu rozsądkowi, a nawet chłodnej kalkulacji politycznej, obiecał dokonać niemożliwego. Chciał podnieść do 2020 r. godzinowe wynagrodzenie minimalne z 6,47 tys. do 10 tys. wonów, czyli do równowartości niespełna 9 dolarów amerykańskich (poziom znacznie wyższy niż w USA).
Według szacunków obejmujących oczekiwany wzrost płacy w całej gospodarce minimalna wypłata stanowiłaby ok. 70 proc. mediany i 60 proc. średniego wynagrodzenia, czyli najwięcej w OECD.
Na nic się zdały protesty Federacji Mikroprzedsiębiorców, których 92 proc. ankietowanych członków w połowie 2017 r. sprzeciwiało się tak drastycznej podwyżce wynagrodzeń. Głosy rozsądku i opamiętania napływały jednak nie tylko z kraju, ale i z zagranicy.
Krótko po decyzji o podniesieniu najniższego wynagrodzenia o 16 proc. na rok 2018 głos zabrał Międzynarodowy Fundusz Walutowy. W listopadzie 2017 r. szef misji MFW dla Korei Tarhan Feyzioglu mówił, że rząd powinien znacznie zmniejszyć tempo podwyżek, gdyż może to negatywnie wpływać na konkurencyjność kraju oraz zatrudnienie.
W kolejnych miesiącach negatywnie na temat decyzji Moona wypowiadała się także Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), sugerując, że zbyt wysokie minimalne wynagrodzenie może zaszkodzić zatrudnieniu, jeżeli wyższe koszty pracy nie będą związane z poprawą produktywności.
Nawet publiczny think-tank Korean Development Institute przygotował opracowanie dotyczące wpływu wzrostu płacy minimalnej na zatrudnienie (Employment Effect of Minimum Wage Increase), w którym krytycznie odnosił się do szybkiego wzrostu wynagrodzeń. Wskazywał, że utrzymanie tempa wzrostu pensji minimalnej spowoduje utratę 96 tys. miejsc pracy w 2019 r. i 144 tys. w 2020 r.

Zamiast wzrostu – zwolnienia

Na te wszystkie głosy prezydent Moon był głuchy i kontynuował swoją kontrowersyjną politykę gospodarczą stymulującą rozwój m.in. wyższymi płacami. Zderzenie z rzeczywistością przyszło jednak bardzo szybko.
Jeszcze w połowie 2017 r. ogólny poziom zatrudnienia w ujęciu rok do roku rósł w Korei Południowej o 1,5 proc. Po kilku miesiącach tempo wzrostu zatrudnienia obniżyło się do mniej niż 1 proc., a pod koniec 2018 r. wyhamowało do 0,1 proc.
Najbardziej ucierpieli pracownicy, którzy otrzymywali wynagrodzenia minimalne lub bliskie tej wartości (handel, restauracje i hotele). Pomiędzy październikiem 2017 r. a październikiem 2018 r. zatrudnienie w tych branżach spadło z 6,1 miliona do 5,91 mln, czyli o prawie 200 tys. osób (dane Statistics Korea).
Reuters pisał swojej analizie, że strategia gospodarcza rządu, zamiast spowodować wzrost wynagrodzeń, skutkowała mniejszymi wypłatami (krótszy tydzień pracy) i brakiem możliwości dorobienia podczas nadgodzin (ograniczenie kosztów przedsiębiorstw).
Tak negatywnie zmiany na rynku pracy nie mogły zostać zignorowane. Co więc zrobił prezydent Moon?

Przeprosiny i niskie płace

Masowe zwolnienia spowodowały, że tempo wzrostu minimalnego wynagrodzenia zostało zmniejszone, ale stawka na 2019 r. i tak była podniesiona o prawie 11 proc. do 8350 wonów. Jednak już w momencie ogłoszenia tej decyzji (druga połowa 2018 r.) było wiadomo, że sytuacja gospodarcza nie pozwoli na zwiększenie najniższej pensji do 10 tys. wonów w 2020 r.
Prezydent wtedy przeprosił, obiecując przy tym, że 10 tys. zostanie „osiągnięte w najbliższym możliwym czasie”. Ta obietnica jednak także, nie będzie szybko zrealizowana (na pewno nie w trakcie bieżącej kadencji Moona).
Obecnie wiadomo, że w przyszłym roku wzrost minimalnego wynagrodzenia wyniesie tylko 2,9 proc, czyli będzie najwolniejszy w minionej dekadzie i trzeci z najsłabszych w ostatnim 30-leciu.
Jak ocenia Cinkciarz.pl, wydarzenia w Korei Południowej jasno pokazują, że zbyt gwałtowne i niepowiązane z poprawą kwalifikacji pracowników podnoszenie minimalnego wynagrodzenia powoduje wyłącznie problemy. Skutkuje ono zwolnieniami oraz protestami najpierw mikroprzedsiębiorców, a potem zawiedzionych pracowników (dziesiątki tysięcy osób demonstrowały w Korei Południowej w 2018 i 2019 r.) lecz w żaden sposób nie wspomaga wzrostu gospodarczego.
Zresztą, w przeszłości inne kraje również eksperymentowały z gwałtownym wzrostem najniższych płac: Francja w latach 1997-2005 czy Węgry w latach 2000-2002. I w żadnym przypadku nie była to dobra decyzja.

Powtórzymy nieudany eksperyment?

Kampanijne zapowiedzi w Polsce również zakładały gwałtowną podwyżkę minimalnego wynagrodzenia, którego procentowe wzrosty i relacja do mediany czy średniej wypłaty mają być analogiczne do tych obiecywanych przez Moona. Skutki dla naszego kraju mogą być jeszcze gorsze niż dla fundamentalnie silnej Korei Południowej. Dlaczego?
W Polsce ponad 20 proc. zatrudnionych (najwięcej w Unii Europejskiej) nie zarabia więcej niż 110 proc. pensji minimalnej. Silne skupienie się wynagrodzeń blisko najniższej krajowej oznacza drastyczne podwyżki dla dużej grupy osób. Te podwyżki nie są powiązane z poprawą kwalifikacji tych osób, różnicami kosztów życia pomiędzy regionami czy wiekiem – zauważa Cinkciarz.pl.
Brak zależności wynagrodzenia od produktywności i umiejętności będzie oznaczać konieczność zwolnień. Wzrośnie również pokusa do omijania regulacji, jak to miało miejsce w Korei Południowej.
Relatywnie wysokie wynagrodzenie może także oznaczać wzrost bierności zawodowej młodych ludzi, gdyż pracodawcy za narzucone z góry zbyt wysokie koszty pracy będą wymagali wygórowanych kompetencji w relacji do wieku kandydata.
Polska jest więc narażona na znacznie dotkliwsze konsekwencje zbyt szybkiego wzrostu minimalnego wynagrodzenia niż Korea Południowa.

 

Większość chce zatrudniać

Przybywa sygnałów świadczących o delikatnej stagnacji, jaka zaczyna zagrażać polskiej gospodarce.

Ostatni kwartał 2019 roku to więcej ofert pracy w Polsce południowo-zachodniej – w tym regionie firmy będą poszukiwać najwięcej nowych pracowników i tam czeka na nie największa rywalizacja o kadry.
Prognoza netto zatrudnienia wskazywana przez tutejszych pracodawców (różnica pomiędzy odsetkiem firm deklarujących wzrost a spadek zatrudnienia) wynosi +17 proc. i jest to najwyższy wynik od blisko trzech lat – podaje barometr perspektyw zatrudnienia Manpower Group. Optymistyczne plany zatrudnienia deklarują też przedsiębiorstwa z Południa (+14 proc.).
Już nie tak dobrze
– To właśnie na te regiony powinny zwrócić uwagę osoby rozważające zmianę zawodową, ponieważ tam w końcówce roku o nową pracę będzie najłatwiej. Nie są to jednak dobre wieści dla pracodawców, szczególnie tych, którzy na czwarty kwartał roku zaplanowali większą rekrutację. Dla nich pozyskanie nowego pracownika może być nawet trudniejsze niż w roku ubiegłym. Tak duża konkurencja w walce o nowego pracownika może być też zapowiedzią zwiększonej rotacji w firmach i zwiększonych kosztów prowadzenia biznesu – mówi dyr. Dominik Malec z Manpower.
Dobre warunki sprzyjające znalezieniu nowego zatrudnienia będą też w województwach Polski wschodniej (+9 proc.) i północno-zachodniej (+8 proc.) . Nieco mniej optymistyczni są pracodawcy z północnej (+3 proc.) i centralnej (+4 proc.) części kraju.
Wszędzie w Polsce większość firm planuje powiększać, a nie redukować swoje zespoły. Końcówka roku nie będzie jednak aż tak korzystna dla kandydatów jak poprzednie sezony. Dla północy kraju to wynik najsłabszy od ponad dwóch lat, a dla centrum od ponad trzech.
Wykwalifikowani niech się nie boją
Kandydaci, którzy mają kompetencje aktualnie poszukiwane na rynku, będą mogli liczyć na duży wybór ofert pracy, nawet w tych regionach, gdzie firmy mają mniejsze potrzeby personalne. Do tej grupy można zaliczyć specjalistów, inżynierów oraz informatyków, a także wykwalifikowanych pracowników fizycznych na takie stanowiska jak operator maszyn, operator wózka widłowego, technik i spawacz.
– Różnice w prognozach firm wynikają między innymi z przewag innego rodzaju biznesów lokowanych w określonych miejscach. W Polsce południowo-zachodniej i południowej mamy najwięcej firm produkcyjnych, które właśnie w końcówce roku z reguły wchodzą w okres największych potrzeb produkcyjnych i dlatego wciąż będą potrzebować pracowników. Również w tych częściach kraju mamy duże skupienie firm e-commerce, które w czwartym kwartale roku odnotowują największą sprzedaż, a co za tym idzie będą potrzebować dużej liczby nowych pracowników – dodaje Dominik Malec.
Natomiast słabsze prognozy w pozostałych regionach świadczą o delikatnej stagnacji, związanej z gospodarką nie tylko krajową, ale również z niepewnością dotyczącą sytuacji w Europie Zachodniej.

Ich zdaniem, naturalnie za wysoka

Projekt podniesienia płacy minimalnej do 3 tys zł brutto na koniec przyszłego roku wywołał naturalnie dezaprobatę naszych przedsiębiorców.

Płaca minimalna wzrośnie w Polsce do 3 tys. zł brutto na koniec 2020 roku i do 4 tys. zł brutto na koniec 2023 r., zapowiedział prezes Prawa i Sprawiedliwości.
Przedsiębiorcy, ustami prof. Stanisława Gomułki, głównego ekonomisty BCC, wskazują, że niesie to za sobą rozliczne zagrożenia, mogące wystąpić już w 2021 r. Chodzi o sporą grupę osób, bo zatrudnionych w oparciu o minimalne wynagrodzenie za pracę jest w Polsce około 1,4 mln osób. Jak twierdzi ekspert BCC, reakcją przedsiębiorstw byłoby zmniejszenie zatrudnienia osób z niskimi kwalifikacjami, czyli wzrost bezrobocia w tej grupie osób – oraz silniejszy wzrost cen produktów i usług tych przedsiębiorstw, na pokrycie zwiększonych kosztów.
Warto zapytać, jakim cudem przedsiębiorcy, którzy już dziś narzekają na niedobór rąk do pracy, zdołają jeszcze zmniejszyć zatrudnienie? Na to pytanie pan profesor jednak nie odpowiada.
Inną konsekwencją mógłby być wzrost inflacji z obecnych blisko 3 proc. do około 9 proc. Przedsiębiorców warto jednak uspokoić. Przyszły rok to już będzie po wszystkich wyborach, więc nikt, (a zwłaszcza liderzy PiS o ile zachowają władzę) nie będzie się śpieszyć z podnoszeniem płacy minimalnej.