Cień wielkiej góry

17 lis 2021

Wyznam z całą szczerością, że książka ta wciągnęła mnie mechanizmem obcości i zaprzeczenia, egzotyzmem, czymś z gruntu mi obcym. Nie rozumiem tej fascynacji, która każe dorosłym ludziom zadawać sobie ekstremalny trud wspinania się po jakichś górach czy skałach. Nie rozumiem, bo jawi mi się to jako niezmierzone źródło nudy.

Nie jest mi obcy wysiłek fizyczny, ale wolę fascynującą lekturę w fotelu, z filiżanką herbaty lub kawy. „Nie rozumiem” – może to nietrafne w tym przypadku słowo? Może trafniejsze byłoby użycie zwrotu „nie przyswajam”.
Czego ci ludzie szukają w tych górach? Konfrontacji z naturą? Sprawdzenia granic swoich możliwości i swojej odporności? Przekroczenia granic?
Ale przecież to eksperyment w warunkach – jakkolwiek by to paradoksalnie nie zabrzmiało – sztucznych, niczym nie przypominających codzienności życia człowieka w warunkach zwykłej egzystencji. Himalaiści, alpiniści czy taternicy mówią, że nabyta podczas wspinaczek odporność przekłada się na życie. Nie wierzę im.
Wiele faktów wskazuje na to, że ci skalni herosi, w zwykłym życiu radzą sobie średnio, że bez wspinania przeżywają pustkę i nałogowy głód. Niejeden tydzień z życia zwykłego człowieka nie-himalaisty dostarcza bardziej hardkorowych doświadczeń niż pół roku wspinaczki.
Poza tym nie mogę oprzeć się wrażeniu (wrażeniu – podkreślam dobitnie), że u podstaw tej wspinaczkowej pasji leży skrajny egoizm, narcyzm, nakierowanie się na siebie, wsobność. Kazać bliskim, żonom, kochankom, dzieciom etc. znosić to. W imię nasycenia swego widzimisię kazać im żyć całymi miesiącami w samotności, deprywacji, niepewności, lęku. Himalaiści i im podobni powinni być objęci zakazem zawierania małżeństw, ale przede wszystkim sami powinni mieć tyle rozsądku, by wyrzec się stałych rodzinnych związków. Uważam tak bez względu na to, czy ich żony, rodziny to akceptują czy nie. Ich mężowie-himalaiści nie powinni stawiać ich przed takim dylematami.
Takie i nie tylko takie odczucia i myśli towarzyszyły mi podczas lektury książki Katarzyny Zdanowicz, do niedawna prezenterki TVN 24. Zdanowicz przeprowadziła i spisała dziewięć rozmów z „penelopami”, żonami sławnych himalaistów: Ewą Kurtyką, Katarzyną Wielicką, Izabelą Hajzer, Elżbietą Pawlikowską, Elżbietą Dąsal, Anielą Łukaszewską, Anną Solską Mackiewicz, Aleksandrą Leksińską, Agnieszką Korpal. I wciągnęła mnie ta lektura, mimo to wszystko, o czym wyżej napisałem, mimo wspomnianych idiosynkrazji. Mimo? A może właśnie dlatego? Bo tylko inność jest ciekawa? – że sparafrazuję Józefa Mackiewicza.
Ale na pewno także dzięki umiejętnościom dziennikarsko-wywiadowczym Katarzyny Zdanowicz, która potrafiła nakłonić swoje rozmówczynie do intymnych często wyznań i nadać ich narracjom atrakcyjny w lekturze kształt.
„Dziewięć niezwykłych kobiet – czytamy w nocie na okładce książki – Dziewięć opowieści o czekaniu, lękach, dumie, a nierzadko rozpaczy. Kiedy oni zdobywają najwyższe szczyty świata, są bohaterami mediów, one w domach walczą z codziennością. Jak dużo są w stanie poświęcić w związkach, żeby partner mógł realizować swoją ekstremalną pasję? W imię czego żony i partnerki himalaistów żyją w cieniu wielkiej góry?” No właśnie, w imię czego?
Katarzyna Zdanowicz – „Zawsze mówi, że wróci”, Wydawnictwo Czerwone i Czarne, Warszawa 2021, str. 291, ISBN 978-83-66219-4-8

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Wielkie granie w innej siedzibie

Wielkie granie w innej siedzibie

Szalone Dni Muzyki znalazły swój dom. Nowe otwarcie spodobało się publiczności. Można się było nieco obawiać, jak tegoroczne Szalone Dni Muzyki odnajdą się i zaklimatyzują w zupełnie nowym miejscu. A przede wszystkim: jak tę zmianę powita publiczność, przyzwyczajona...

MOŻESZ TAK. I TAK TEŻ MOŻESZ!

MOŻESZ TAK. I TAK TEŻ MOŻESZ!

14. Festiwal Kultury bez Barier | 13–18 października 2026 175 wydarzeń. Ponad 20 miast. Spektakle, filmy, koncerty, wystawy, spacery i warsztaty. Od 13 do 18 października po raz czternasty Festiwal Kultury bez Barier pokazuje, że nie ma jednego właściwego sposobu na...