Oddajcie Lecha Kaczyńskiego

19 cze 2022

W Polsce dość łatwo zostaje się bohaterem zbiorowej świadomości, ale jest jeden warunek: najpierw trzeba stracić życie. O zmarłych źle nie należy mówić, a nawet jak ktoś ten kulturowy zakaz złamie, to staramy się taktowanie tego nie zauważać. Dlatego wszystkie autorytety moralne, które mogłyby nas łączyć, już nie żyją.

Co więcej, nieżyjącego bezkarnie można pokrywać brązem, by znieruchomiały w formie autorytetu moralnego, dobrze prezentował się na pomniku. Taki zabieg cały czas stosowany jest wobec Lecha Kaczyńskiego. Dziesiątki pomników i upamiętnień, specjalne konferencje, jubileusze i akademie. Przeważnie sztuczne i wynikające z chęci lokalnych działaczy, by godnie zaprezentować się przed wizytą Jarosława Kaczyńskiego. 

Mówi się, że żyjemy tak długo, jak długo ktoś o nas pamięta. Dążenie prezesa PiS, by zachować pamięć o tragicznie zmarłym bracie, wydaje mi się więc zrozumiałe. Ale dlaczego robić krzywdę jego wizerunkowi i skromności? Podczas rocznicowej mszy w dzień urodzin braci Kaczyńskich w katedrze na Wawelu, w której uczestniczyli, oprócz prezesa PiS, m.in. Beata Szydło, Ryszard Terlecki, Piotr Gliński i Barbara Nowak były prezydent stał się odbiciem całej mistyczno-rojalistyczno – sanacyjnej mitologii, na jaką stać obóz władzy. 

Homilię wygłaszał abp Marek Jędraszewski. – Śp. pan profesor Lech Kaczyński, prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, od 12 lat spoczywający na Wawelu – coraz bardziej jasno widzimy to wszyscy: w swej służbie narodowi i państwu, w swym oddaniu prawdzie, w swej trosce o własną wolność i o wolność Polski i Polaków: „królom był równy” – mówił hierarcha, nawiązując do słów marszałka Piłsudskiego, który podczas pogrzebu Juliusza Słowackiego nakazał „nieść jego trumnę do krypty królewskiej, bo królom był równy”.

W ten sposób przygotowano kilka pieczeni: przypisano do Lecha Kaczyńskiego ultrakonserwatywnego arcybiskupa, który poprzez ustanowienie nieżyjącego prezydenta królem – zdobył certyfikat najwierniejszego z wiernych. Odniesienie do słów Piłsudskiego – bezcenne, bo zarazem uwzniośla i dodaje precyzyjny adres polityczny Lechowi Kaczyńskiemu. A Słowacki? To gorzki romantyzm zmieszany z tragedią. Wszystko to razem równowarte jest tonom brązu, które w urodziny spłynęły na postać prezydenta. Po co?

Badania socjologiczne wskazują, że zapotrzebowanie na pozytywnego bohatera polskiej sceny politycznej jest bardzo duże. Podobnie, jak na pozytywnie postrzegane prawdziwe elity społeczne. Ich nieobecność jest dojmująca. „Brak elity politycznej, funkcjonującej w ramach popieranej opcji politycznej przyczynia się w istotny sposób do spadku lojalności wobec niej, do rozważania poparcia dla innych i tym samym do braku kontroli elektoratu prowadzącego do nieprzewidywalności jego decyzji” – piszą autorzy jakościowego badania IBRiS przeprowadzonego w styczniu – „Kryzys elit politycznych”, opartego o pogłębione wywiady. Trzeba więc elity budować za wszelką cenę, by wyborcy mieli punkt odniesienia. Tyle że polscy politycy nie potrafią, a czasem pewnie nie chcą tego robić we właściwy sposób. Ofiarą bywają najczęściej umarli.

Bo bohater, jak wynika z badań IBRiS, powinien być „rycerzem bez skazy”, wiernym swoim ideałom niezależnym władcą. Jego priorytetem powinno być dobro społeczne, musi mieć też kręgosłup moralny i szacunek dla innych poglądów.

I jeszcze jedno: jak twierdzą badani „miarą elitarności polityka jest szacunek ze strony innych, również reprezentujących odmienne poglądy polityczne”. I gdyby się zastanowić, to Lech Kaczyński wiele z tych kwalifikacji na autorytet posiadał, mimo ścisłego związku braterskiego i politycznego z prezesem PiS. Ale po katastrofie smoleńskiej nastąpiło wielkie zacieranie śladów owej niezależności, kultury osobistej, czy szacunku dla innych poglądów. Zrobiono wszystko, by Lech Kaczyński nie mógł pozostać powszechnie szanowanym, nieźle ocenianym prezydentem. PiS zabił wszelką sympatię do niego, która tliła się przecież w innych partiach politycznych. Bo chcieli mieć króla, krzyżowca i Słowackiego zarazem. Nie wyszło.

Autorka jest publicystką Rzeczypospolitej.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...

Żółty Październik

Żółty Październik

W lipcu 1949 roku wiceprzewodniczący Komunistycznej Partii Chin Liu Shaogi odwiedził Moskwę. Stalin potraktował go jak wasala. Pokazał mu mapę Europy i Azji. Potem pouczył, że nowa Chińska Republika Ludowa nie będzie wtrącać do spraw Europy Środkowo-Wschodniej. Nie...