Prawdziwe oblicza prawicy?

7 paź 2026

Gdy radykalne hasła spotykają się z realną walką o władzę

Najpierw Unia Europejska ma być źródłem niemal wszystkich problemów. Potem, gdy rośnie poparcie i pojawia się perspektywa realnego rządzenia, hasła stają się ostrożniejsze. W Niemczech część polityków AfD proponuje dziś pozostawienie euro i wspólnego rynku. W Polsce Sławomir Mentzen w 2019 roku mówił o „piątce Konfederacji”, w której znalazło się hasło „nie chcemy Unii Europejskiej”. W kampanii prezydenckiej 2025 Polexitu wśród jego głównych postulatów już nie było. Czy to dojrzewanie polityczne, czy dowód, że radykalne hasła są przede wszystkim narzędziem zdobywania poparcia?

AfD powstała przeciw euro. Teraz euro może zostać

Alternatywa dla Niemiec powstała w 2013 roku przede wszystkim jako ruch sprzeciwu wobec polityki ratowania strefy euro.

Dotychczasowy program AfD pozostaje bardzo daleko od dzisiejszego modelu integracji europejskiej. Oficjalny dokument partii przewiduje, że jeśli proponowane przez nią reformy Unii nie będą możliwe, Niemcy powinny wystąpić z UE albo doprowadzić do zastąpienia obecnej Unii nową wspólnotą gospodarczą.

Teraz pojawił się jednak nowy dokument strategiczny.

Według Reutersa i „Süddeutsche Zeitung” grupa polityków AfD proponuje odejście od dotychczasowego twardego kursu wobec euro. Dokument zakłada zachowanie wspólnej waluty i jednolitego rynku oraz próbę przebudowania Unii w luźniejszy związek suwerennych państw. Jeśli negocjacje takiej reformy zakończyłyby się niepowodzeniem, nadal przewidywane byłoby referendum dotyczące członkostwa Niemiec w UE. Nie jest to więc nagłe przejście AfD na pozycje euroentuzjastyczne, lecz wyraźna zmiana taktyki części ugrupowania.

Zmienia się zatem przede wszystkim metoda.

Nie: wyjść i rozbić.

Raczej: pozostać, zdobyć większe wpływy i przebudować Unię od środka.

Kiedy zbliża się władza, rewolucja robi się mniej wygodna

Ta zmiana nie zachodzi w politycznej próżni.

Reuters podaje, że AfD chce w kolejnych latach przełamać izolację i wejść do rządu federalnego. Obecnie inne główne niemieckie partie nadal odrzucają współpracę z ugrupowaniem.

To tworzy prosty problem polityczny.

Partia protestu może obiecywać wywrócenie całego systemu. Partia aspirująca do rządzenia musi natomiast przekonać ludzi, którzy chcą zmiany, ale niekoniecznie chcą gospodarczej i instytucjonalnej rewolucji.

Przedsiębiorca korzystający ze wspólnego rynku może krytykować Brukselę, ale jednocześnie nie chcieć likwidacji swobodnego przepływu towarów.

Pracownik może sprzeciwiać się części polityki UE, ale nie chcieć utrudnień w pracy za granicą.

Eksporter może głosować na prawicę, ale niekoniecznie marzyć o rozmontowaniu rynku, na którym sprzedaje swoje towary.

Radykalne hasła zaczynają wtedy zderzać się z interesami własnych wyborców.

W Polsce mieliśmy „piątkę Mentzena”

Polska prawica dostarcza podobnego materiału do analizy.

W 2019 roku Sławomir Mentzen podczas wystąpienia dotyczącego strategii wyborczej mówił o badaniach, grupach fokusowych i sprawdzaniu, jaki przekaz trafia do wyborców.

W tym kontekście pojawiła się słynna „piątka Konfederacji”:

„Nie chcemy Żydów, homoseksualistów, aborcji, podatków i Unii Europejskiej”.

Relacjonujące wystąpienie media zwracały uwagę, że Mentzen przedstawiał te hasła w kontekście skuteczności politycznego przekazu i mobilizowania

Najnowsze

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo wyraźnie hamuje: produkcja budowlano-montażowa spadła we wrześniu o 9 proc., a zadłużenie firm przekroczyło 6,2 mld zł. Mimo wzrostu PKB sektor zmaga się z niedoborem zamówień, rosnącymi kosztami i problemami płynnościowymi, szczególnie dotkliwymi dla podwykonawców. Jednocześnie mieszkania drożeją i pozostają niedostępne dla wielu pracujących Polaków, a budownictwo społeczne stanowi marginalną część rynku. Wielkie inwestycje mogą pomóc branży, lecz potrzebne są stabilne zamówienia, mieszkania dostępne cenowo i rozwój odpowiadający realnym potrzebom społeczeństwa.

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

19 listopada 2026 roku w Shenzhen odbyło się pierwsze formalne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych, zorganizowane podczas szczytu APEC. Wydarzenie podkreśliło rosnącą rolę Chin jako mediatora i gospodarza rozmów o bezpieczeństwie globalnym. Xi Jinping wezwał do wzajemnego szacunku, pokojowego współistnienia, współpracy oraz stałego dialogu, ostrzegając przed konfliktem mocarstw i pułapką Tukidydesa. Przywódcy zapowiedzieli rozmowy o kontroli zbrojeń nuklearnych, bezpieczeństwie energetycznym i negocjacyjnym rozwiązywaniu konfliktów, w tym wojny w Ukrainie. Spotkanie może stworzyć podstawy regularnej komunikacji oraz bardziej wielobiegunowego porządku międzynarodowego, z udziałem Europy.

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

19 listopada w Shenzhen Xi Jinping spotkał się z Donaldem Trumpem podczas wizyty prezydenta USA w Chinach na spotkaniu APEC. Przywódcy podkreślili potrzebę budowania konstruktywnych i stabilnych strategicznie relacji, opartych na wzajemnym szacunku, równości i sprawiedliwości. Uznali za konieczne wdrażanie wcześniejszych porozumień, utrzymywanie intensywnej komunikacji, rozszerzanie współpracy oraz konstruktywne zarządzanie rozbieżnościami, szczególnie w kwestiach Tajwanu, handlu i gospodarki. Wskazali postępy we współpracy przeciw narkotykom, oszustwom i nielegalnej migracji, a także potrzebę koordynacji w zakresie bezpieczeństwa sztucznej inteligencji. Trump zadeklarował brak poparcia dla niepodległości Tajwanu, a obie strony zapowiedziały wspólny plan dalszego rozwoju relacji.

Xi Jinping przewodniczył spotkaniu przywódców Chin, Rosji i USA

Xi Jinping przewodniczył spotkaniu przywódców Chin, Rosji i USA

19 listopada w Shenzhen odbyło się pierwsze w historii trójstronne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych: Xi Jinpinga, Władimira Putina i Donalda Trumpa. Rozmowy dotyczyły utrzymania pokoju, stabilności strategicznej oraz najważniejszych kryzysów międzynarodowych. Xi wskazał cztery zasady współpracy: wzajemny szacunek, pokojowe współistnienie, obopólnie korzystną współpracę oraz stały dialog i konsultacje. Przywódcy podkreślili odpowiedzialność swoich państw za zapobieganie wojnie nuklearnej, ochronę porządku międzynarodowego i rozwiązywanie sporów drogą dyplomacji. Spotkanie uznano za konstruktywne i owocne, a jego rezultatem była wspólna deklaracja pokojowa.

Deklaracja pokojowa przywódców Chin, Rosji i USA

Deklaracja pokojowa przywódców Chin, Rosji i USA

19 listopada w Shenzhen przywódcy Chin, Rosji i USA spotkali się, aby omówić sytuację międzynarodową oraz wzmocnienie strategicznej stabilności. Zadeklarowali współpracę na rzecz reformy ONZ, bezpieczeństwa energetycznego, poszanowania suwerenności i immunitetu państwowego. Potwierdzili także konieczność dialogu nuklearnego, uznając, że wojny atomowej nie można wygrać ani prowadzić.

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył w Shenzhen 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC, wzywając do budowy otwartej, inkluzywnej i innowacyjnej wspólnoty Azji i Pacyfiku. Podkreślił potrzebę wzajemnego wsparcia, wolnego handlu, współpracy naukowo-technicznej oraz sprawiedliwego podziału korzyści rozwoju. Zaproponował wzmocnienie czterech filarów współpracy: handlu i gospodarki, wzajemnych połączeń, innowacji oraz zrównoważonego rozwoju. Chiny przeznaczą 20 mln dolarów na projekty APEC i utworzą nowe centra oraz instytucje współpracy. Uczestnicy wysoko ocenili chińskie przewodnictwo, a Xi wezwał do przekuwania konsensusu w konkretne, trwałe rezultaty.

Sprawdź również