Drugi etat polskich kobiet. Kto naprawdę dźwiga ciężar codziennego życia rodziny?

21 lis 2026

W Polsce dzień pracy wielu kobiet nie kończy się wraz z wyjściem z biura, fabryki czy sklepu. W domu czeka kolejna zmiana: gotowanie, pranie, sprzątanie, opieka nad dziećmi, a coraz częściej również pomoc starzejącym się rodzicom. Najnowsze badania Szkoły Głównej Handlowej pokazują, że mimo przemian społecznych codzienne obowiązki nadal są dzielone nierówno. Według 73 proc. badanych pranie wykonują głównie kobiety, a 55 proc. wskazuje je jako osoby zwykle lub zawsze zajmujące się chorym dzieckiem. Kto ponosi rzeczywisty koszt funkcjonowania polskich rodzin? I dlaczego tak duża część niezbędnej pracy pozostaje poza systemem wynagrodzeń?

Polska rodzina ma problem, o którym zbyt rzadko rozmawiamy

Kiedy mówimy o pracy, najczęściej myślimy o zatrudnieniu, wynagrodzeniu, godzinach spędzonych w firmie i składkach emerytalnych.

Jednak każdego dnia w milionach gospodarstw domowych wykonywana jest również praca, za którą nikt nie wystawia rachunku.

Ktoś musi przygotować posiłek, zrobić zakupy, wyprać ubrania, posprzątać mieszkanie, zaprowadzić dziecko do przedszkola, pomóc mu w nauce albo zostać z nim w domu podczas choroby.

Ktoś musi także zatroszczyć się o starszych rodziców, którzy nie radzą sobie już samodzielnie.

Bez tych czynności codzienne życie rodzin byłoby znacznie trudniejsze. Ich wykonywanie wymaga czasu, zaangażowania, często również rezygnacji z własnego odpoczynku lub aktywności zawodowej.

Problem polega na tym, że ciężar tej pracy nie jest rozłożony równomiernie.

Potwierdzają to wyniki badania „GGP-PL: Generacje i Rodziny”, przeprowadzonego przez Szkołę Główną Handlową w Warszawie.

W pierwszej fali drugiej edycji badania, zrealizowanej od września 2025 do czerwca 2026 roku, uczestniczyły 9543 osoby z całej Polski.

Raport zatytułowany „Rodzina, relacje i warunki życia w Polsce” pokazuje, jak naprawdę wygląda podział obowiązków w polskich rodzinach.

Wyniki powinny zainteresować nie tylko socjologów i demografów, ale przede wszystkim polityków odpowiedzialnych za rynek pracy, system emerytalny i politykę społeczną.

Pranie, gotowanie, sprzątanie. Równość kończy się na domowych obowiązkach?

Jednym z najbardziej wymownych fragmentów raportu jest analiza podziału prac domowych.

Badacze zapytali osoby pozostające w związkach heteroseksualnych i mieszkające wspólnie, kto wykonuje poszczególne obowiązki.

Wyniki pokazują, że codzienne czynności nadal częściej pozostają odpowiedzialnością kobiet.

Aż 73 proc. respondentów wskazało, że praniem zajmuje się zwykle lub zawsze kobieta.

W przypadku przygotowywania posiłków odsetek ten wyniósł 58 proc., a odkurzania – 53 proc.

Zupełnie inaczej wygląda sytuacja przy drobnych naprawach.

Tutaj zdecydowanie dominują mężczyźni.

Aż 80 proc. badanych wskazało, że drobnymi naprawami zajmuje się zwykle lub zawsze mężczyzna.

Na pierwszy rzut oka może to wyglądać na tradycyjny podział obowiązków, w którym partnerzy wzajemnie się uzupełniają.

Problem pojawia się jednak przy uwzględnieniu częstotliwości wykonywania tych czynności.

Pranie, gotowanie czy sprzątanie wymagają regularnego zaangażowania. Część z nich trzeba wykonywać codziennie.

Drobne naprawy zdarzają się natomiast znacznie rzadziej.

Dlatego prosty podział na „kobiece” i „męskie” zadania nie mówi jeszcze wszystkiego o rzeczywistym obciążeniu domowników.

WYKRES 1. Kto wykonuje codzienne obowiązki domowe?

Źródło: GGP-PL 2025–2026, rozdział 20, s. 50–51. Analiza obejmuje ponad 2000 osób w wieku 18–49 lat pozostających w związkach heteroseksualnych i mieszkających wspólnie.

TABELA 1. Podział obowiązków w polskich związkach

ObowiązekNajczęściej wskazywany sposób podziałuOdsetek
PranieZwykle lub zawsze kobieta73%
Przygotowywanie posiłkówZwykle lub zawsze kobieta58%
OdkurzanieZwykle lub zawsze kobieta53%
Drobne naprawyZwykle lub zawsze mężczyzna80%
Organizowanie życia towarzyskiegoPo równo67%
Zarządzanie finansamiPo równo39%

Źródło: GGP-PL 2025–2026, rozdział 20. Wartości dotyczą odpowiedzi respondentów o podziale obowiązków w ich związkach.

Badanie pokazuje również interesującą różnicę w ocenie sprawiedliwości tego podziału.

Mężczyźni oceniają swoje zadowolenie z podziału obowiązków średnio na 8,7 punktu w skali od 0 do 10.

Kobiety przyznają mu średnio 7,8 punktu.

Obie oceny są stosunkowo wysokie, ale różnica jest widoczna.

Można zadać pytanie, czy łatwiej jest być zadowolonym z organizacji domowego życia, kiedy większa część powtarzalnych obowiązków spoczywa na drugiej osobie.

Raport nie pozwala rozstrzygnąć tego jednoznacznie. Dostarcza jednak podstaw do dyskusji o sprawiedliwości podziału nieodpłatnej pracy.

Tata do zabawy, mama do obowiązków? Tak wygląda opieka nad dziećmi

Jeszcze bardziej interesujące wyniki dotyczą wychowywania dzieci.

W ostatnich dekadach coraz częściej mówi się o zaangażowanym ojcostwie. Współczesny ojciec ma nie tylko zapewniać rodzinie utrzymanie, ale również aktywnie uczestniczyć w życiu dziecka.

Badanie SGH pokazuje jednak, że zaangażowanie rodziców bardzo wyraźnie zależy od rodzaju wykonywanej czynności.

Niemal 70 proc. respondentów deklaruje, że partnerzy dzielą się po równo zabawą z dzieckiem.

To pozytywny sygnał.

Jednak gdy przyjrzymy się obowiązkom wymagającym regularności, cierpliwości i dyspozycyjności, obraz jest już inny.

W przypadku ubierania dziecka tylko 30 proc. badanych wskazuje równy podział obowiązków.

Podobnie wygląda opieka nad chorym dzieckiem – dzielenie jej po równo deklaruje około 32 proc. respondentów.

Aż 59 proc. badanych wskazuje, że ubieraniem dziecka zajmuje się zwykle lub zawsze kobieta. W przypadku opieki podczas choroby odsetek ten wynosi 55 proc.

To pokazuje ważną różnicę między uczestnictwem w przyjemnych chwilach rodzicielstwa a przejmowaniem odpowiedzialności za jego codzienne obowiązki.

Wspólna zabawa nie musi oznaczać równego podziału pracy opiekuńczej.

WYKRES 2. Jak rodzice dzielą się opieką nad dziećmi?

Źródło: GGP-PL 2025–2026, rozdział 21, s. 52–53. Analiza obejmuje ponad 2000 osób pozostających w związkach i wychowujących dzieci w wieku do 14 lat. Pytanie o pomoc w pracy domowej dotyczyło dzieci w wieku 6–14 lat.

TABELA 2. Kto wykonuje obowiązki związane z wychowywaniem dzieci?

Rodzaj obowiązkuZwykle lub zawsze kobietaPo równo
Zabawa z dzieckiem22%70%
Kładzenie dziecka spać38%43%
Pomoc w pracy domowej43%44%
Opieka nad chorym dzieckiem55%32%
Ubieranie dziecka59%30%

Źródło: GGP-PL 2025–2026, rozdział 21. Pozostałe odpowiedzi dotyczą między innymi przewagi zaangażowania mężczyzny, samodzielnego wykonywania czynności przez dziecko lub udziału innych osób.

Warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden wynik.

Mężczyźni oceniają zadowolenie z podziału opieki nad dziećmi średnio na 8,9 punktu.

Kobiety – na 8,1 punktu.

Znów obie grupy deklarują stosunkowo wysoką satysfakcję, ale kobiety oceniają sytuację mniej korzystnie.

To ważne, ponieważ obowiązki rodzicielskie nie ograniczają się do czasu poświęcanego dziecku.

Obejmują również planowanie, organizowanie i przewidywanie potrzeb rodziny.

Trzeba pamiętać o wizytach u lekarza, zebraniach szkolnych, zakupach, terminach szczepień, ubraniach, posiłkach i dziesiątkach innych spraw.

W literaturze społecznej taki wysiłek bywa określany jako obciążenie mentalne.

Nie zawsze jest widoczny, a jednak stanowi ważny element funkcjonowania gospodarstwa domowego.

Praca zawodowa się kończy. Domowy etat trwa dalej

Nierówny podział obowiązków staje się szczególnie problematyczny w rodzinach, w których oboje rodzice pracują zawodowo.

Po kilku lub kilkunastu godzinach spędzonych poza domem trzeba jeszcze przygotować posiłki, pomóc dzieciom i wykonać konieczne prace domowe.

Badacze SGH sprawdzili, jak często praca zawodowa utrudnia wykonywanie obowiązków rodzinnych.

Wśród pracujących kobiet mieszkających z przynajmniej jednym dzieckiem poniżej 18. roku życia 48 proc. deklaruje, że co najmniej kilka razy w miesiącu wraca z pracy zbyt zmęczona, by wykonywać konieczne obowiązki domowe.

Wśród pracujących mężczyzn odsetek ten wynosi 41 proc.

Różnica nie jest ogromna. Pokazuje jednak, że przeciążenie obowiązkami dotyczy bardzo dużej części pracujących rodziców, a wśród kobiet jest częstsze.

WYKRES 3. Zmęczenie po pracy a obowiązki domowe

Źródło: GGP-PL 2025–2026, rozdział 22, s. 54–55. Analiza obejmuje 2347 pracujących osób mieszkających z dziećmi poniżej 18. roku życia.

Co to oznacza w praktyce?

Część pracujących rodziców funkcjonuje w warunkach ciągłego konfliktu między obowiązkami zawodowymi a rodzinnymi.

Praca wymaga czasu i energii, których później brakuje w domu.

Z kolei obowiązki domowe mogą ograniczać odpoczynek, regenerację i koncentrację podczas kolejnego dnia pracy.

Ten problem dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Jednak większe obciążenie kobiet powtarzalnymi pracami domowymi może dodatkowo pogłębiać nierówności.

Warto również zauważyć, że trudności w pogodzeniu pracy i rodziny nie zależą wyłącznie od dobrej organizacji czasu.

Znaczenie mają długość dnia pracy, godziny zatrudnienia, możliwość korzystania z opieki instytucjonalnej oraz rzeczywisty udział partnera w obowiązkach.

Dlatego sprowadzanie problemu do stwierdzenia, że rodzice powinni po prostu lepiej planować swój dzień, byłoby znacznym uproszczeniem.

Kto zajmuje się dzieckiem, kiedy rodzice muszą pracować?

Ważnym elementem raportu jest również analiza organizacji opieki nad dziećmi.

Rodziny mogą korzystać z pomocy bliskich, żłobków, przedszkoli i innych instytucji.

Jednak nie wszystkie mają dostęp do podobnego wsparcia.

Z badania wynika, że niemal połowa rodzin wychowujących dzieci do 15. roku życia nie korzysta regularnie ani z formalnej, ani z nieformalnej opieki.

Nie oznacza to, że dzieci pozostają bez opieki. W praktyce obowiązki mogą być wykonywane samodzielnie przez rodziców albo dzieci, stosownie do ich wieku.

Najważniejsza jest jednak inna obserwacja.

Tam, gdzie rodziny korzystają z regularnej pomocy nieformalnej, szczególnie istotną rolę odgrywają babcie i dziadkowie.

Wśród osób korzystających z takiego wsparcia aż 69 proc. wskazuje własną matkę jako osobę pomagającą w opiece.

To bardzo wymowny wynik.

Polskie rodziny korzystają z ogromnego zasobu pracy opiekuńczej wykonywanej przez starsze pokolenie, szczególnie przez kobiety.

Babcie pomagają rodzicom dzieci w codziennym funkcjonowaniu, często umożliwiając im pogodzenie obowiązków zawodowych z rodzinnymi.

Ta pomoc jest niezwykle cenna.

Nie powinna jednak zastępować dostępnego systemu publicznych usług opiekuńczych.

Rodzina, która nie może liczyć na wsparcie dziadków, nie powinna z tego powodu znajdować się w zdecydowanie trudniejszej sytuacji.

To jeden z ważnych argumentów przemawiających za rozwojem publicznych żłobków, przedszkoli, świetlic i innych form wsparcia.

Drugi etat po pięćdziesiątce. Opieka nad starzejącymi się rodzicami

Opieka nad dziećmi to tylko część problemu.

Polskie społeczeństwo się starzeje, a wraz z tym procesem rośnie znaczenie opieki nad osobami starszymi i niesamodzielnymi.

Badanie SGH pokazuje, że co dziesiąta osoba w wieku 18–60 lat sprawowała osobistą opiekę nad inną osobą dorosłą.

Chodzi o pomoc przy podstawowych czynnościach życiowych, takich jak wstawanie z łóżka, poruszanie się, spożywanie posiłków czy utrzymywanie higieny.

Szczególnie obciążoną grupą są kobiety w wieku około 50–60 lat.

Wśród kobiet w tym wieku osobistą opiekę nad inną dorosłą osobą sprawuje 16 proc. badanych. Wśród mężczyzn – 9 proc.

To niemal dwukrotna różnica.

Warto również zwrócić uwagę na związek między obowiązkami opiekuńczymi a aktywnością zawodową.

Autorzy raportu pokazują, że w grupie osób w wieku około 50–60 lat ci, którzy zajmują się opieką nad innymi dorosłymi, rzadziej pracują zawodowo.

TABELA 3. Opieka nad dorosłymi a aktywność zawodowa osób w wieku około 50–60 lat

GrupaPracujący wśród osób sprawujących opiekęPracujący wśród osób niesprawujących opieki
Kobiety60%75%
Mężczyźni69%78%

Źródło: GGP-PL 2025–2026, rozdział 25, s. 60–61. Badanie pokazuje współwystępowanie opieki i niższej aktywności zawodowej, ale nie przesądza, że opieka jest jedyną przyczyną różnic.

W przypadku kobiet różnica wynosi aż 15 punktów procentowych.

To dane, których nie można lekceważyć.

Osoby ograniczające pracę zawodową z powodu obowiązków rodzinnych mogą tracić bieżące dochody, możliwości rozwoju zawodowego i przyszłe uprawnienia emerytalne.

Zależności te wymagają dalszego zbadania, ale już dziś powinny być ważnym elementem debaty o systemie opieki długoterminowej.

Pojawia się również pytanie o przyszłość.

Co stanie się, kiedy coraz więcej rodzin będzie potrzebowało opieki nad starszymi rodzicami, a jednocześnie coraz mniej osób będzie mogło zrezygnować z części pracy zawodowej?

Czy ciężar opieki nadal będzie przenoszony przede wszystkim na bliskich?

A może państwo zacznie traktować publiczną opiekę długoterminową jako jedną z podstawowych usług społecznych?

Polacy oczekują opieki od rodziny. A gdzie odpowiedzialność państwa?

Raport SGH pokazuje również, jak silnie zakorzenione jest przekonanie, że opieka nad starszymi rodzicami stanowi obowiązek dorosłych dzieci.

Blisko 73 proc. respondentów zgadza się, że dorosłe dzieci powinny opiekować się potrzebującymi rodzicami.

To świadczy o dużym znaczeniu rodzinnej solidarności.

Jednak solidarność międzypokoleniowa nie powinna oznaczać pozostawienia rodzin samych z problemami, których rozwiązanie przekracza ich możliwości.

Opieka nad osobą niesamodzielną może wymagać wielogodzinnego zaangażowania każdego dnia.

Nie każda rodzina dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi, mieszkaniem dostosowanym do potrzeb seniora czy możliwością rezygnacji z zatrudnienia.

Co więcej, w niewielkich rodzinach odpowiedzialność za pomoc starszym rodzicom może spoczywać na jednej osobie.

Dlatego rozwijanie publicznych usług opiekuńczych powinno być traktowane nie jako zastępowanie rodzin, lecz jako ich realne wspieranie.

Państwo nie powinno zakładać, że każdą lukę w systemie opieki wypełni córka, syn albo babcia, którzy znajdą dodatkowe kilka godzin dziennie.

Taka polityka mogłaby prowadzić do dalszego przeciążania rodzin, szczególnie kobiet wykonujących już znaczną część nieodpłatnej pracy.

Polacy deklarują równość. Ale w domu zaczynają się wyjątki

Jednym z najbardziej zaskakujących ustaleń raportu jest różnica między poglądami dotyczącymi równości kobiet i mężczyzn w życiu publicznym a przekonaniami o ich rolach w rodzinie.

W badaniu analizowano między innymi opinie dotyczące wykształcenia, pracy zawodowej, obowiązków domowych i opieki nad małymi dziećmi.

Wyniki pokazują, że egalitarne poglądy są znacznie bardziej rozpowszechnione w odniesieniu do edukacji i zatrudnienia niż do życia rodzinnego.

Około 73 proc. respondentów uznaje wyższe wykształcenie za równie ważne dla kobiet i mężczyzn.

Podobne podejście do pracy zawodowej deklaruje 71 proc. badanych.

Jednak w przypadku zajmowania się domem i dziećmi postawy równościowe wyraża już tylko 46 proc.

Jeszcze mniej, bo 41 proc., uważa, że kobiety i mężczyźni mogą być równie dobrymi opiekunami małego dziecka.

WYKRES 4. Równość płci – inaczej w pracy, inaczej w domu

Źródło: GGP-PL 2025–2026, rozdział 37, s. 92–93. Analiza obejmuje 9467 respondentów. Wykres przedstawia odsetki odpowiedzi wskazujących równość płci w poszczególnych obszarach.

Te dane pokazują, że zmiany społeczne nie przebiegają jednakowo we wszystkich dziedzinach życia.

Można popierać równe prawa kobiet na rynku pracy, a jednocześnie uważać, że to przede wszystkim one powinny odpowiadać za dom i wychowanie dzieci.

Taka sprzeczność ma konkretne konsekwencje.

Jeżeli kobiety mają być równie aktywne zawodowo jak mężczyźni, ale nadal oczekuje się od nich większego zaangażowania w obowiązki rodzinne, trudno mówić o rzeczywistym równym obciążeniu.

Dlatego równość kobiet i mężczyzn nie może ograniczać się do przepisów o zatrudnieniu.

Musi również dotyczyć sposobu organizacji codziennego życia.

Niewidzialna praca ma swoją cenę

Praca domowa i opiekuńcza często nie jest wynagradzana.

Nie oznacza to jednak, że nie ma wartości ekonomicznej.

Gdyby rodzina musiała kupować na rynku wszystkie usługi, które dziś zapewnia samodzielnie, ponosiłaby dodatkowe koszty.

Sprzątanie, gotowanie, opieka nad dzieckiem czy pomoc osobie niesamodzielnej to przecież czynności wykonywane również odpłatnie przez pracowników różnych zawodów.

Kiedy te same obowiązki realizuje członek rodziny, nadal pozostają one pracą, choć nie wiążą się bezpośrednio z wypłatą wynagrodzenia.

Właśnie dlatego warto rozmawiać o społecznej i ekonomicznej wartości nieodpłatnej pracy opiekuńczej.

Raport SGH nie przedstawia jej całościowej wyceny pieniężnej. Pokazuje jednak nierówności w podziale obowiązków oraz związek opieki z aktywnością zawodową.

To wystarczająco ważne ustalenia, aby postawić pytanie o konsekwencje dla sytuacji ekonomicznej kobiet.

Osoba, która przez wiele lat ogranicza pracę zawodową ze względu na opiekę nad dziećmi albo starszymi rodzicami, może ponosić tego skutki również w przyszłości.

Krótszy staż pracy, niższe dochody i mniejsze możliwości rozwoju zawodowego mogą wpływać na jej bezpieczeństwo finansowe.

Nieodpłatna praca opiekuńcza nie powinna oznaczać ekonomicznej kary dla osoby, która ją wykonuje.

To wyzwanie zarówno dla polityki zatrudnienia, jak i zabezpieczenia społecznego.

Polityka rodzinna musi obejmować coś więcej niż świadczenia pieniężne

Polska debata o wspieraniu rodzin często koncentruje się na transferach finansowych.

Są one ważnym instrumentem polityki społecznej, ale nie zastępują usług, których rodziny potrzebują na co dzień.

Rodzice nie zawsze potrzebują wyłącznie dodatkowych pieniędzy.

Czasami najważniejsza jest dostępność żłobka, przedszkola albo świetlicy, która umożliwi pogodzenie zatrudnienia z obowiązkami rodzinnymi.

Osoba zajmująca się niesamodzielnym rodzicem może potrzebować kilku godzin profesjonalnej pomocy dziennie, opieki wytchnieniowej albo dostępu do placówki dziennego pobytu.

A pracujący rodzic może potrzebować bardziej przewidywalnego czasu pracy.

Dlatego z perspektywy społecznej szczególnie ważne są następujące kierunki działań:

  • Rozbudowa publicznej opieki nad dziećmi – tak aby dostęp do żłobka czy przedszkola nie zależał wyłącznie od miejsca zamieszkania i możliwości finansowych.
  • Rozwój opieki długoterminowej – obejmującej usługi środowiskowe, dzienne placówki wsparcia i pomoc osobom niesamodzielnym.
  • Wsparcie opiekunów rodzinnych – zarówno finansowe, jak i organizacyjne, w tym zapewnienie możliwości odpoczynku.
  • Lepsze godzenie pracy z obowiązkami rodzinnymi – poprzez odpowiednią organizację czasu pracy i ochronę osób korzystających z uprawnień opiekuńczych.
  • Zwiększanie zaangażowania ojców – poprzez rozwiązania wspierające rzeczywisty, a nie wyłącznie deklarowany, równy podział opieki.
  • Ochrona przyszłych świadczeń emerytalnych opiekunów – tak aby wieloletnia opieka nad bliskimi nie oznaczała automatycznie pogorszenia bezpieczeństwa finansowego na starość.

To nie są rozwiązania, których skuteczność została bezpośrednio zmierzona w badaniu GGP-PL.

Są natomiast odpowiedzią na problemy, które raport pozwala lepiej zidentyfikować.

Rodzina nie może zastępować całego systemu opieki społecznej

Nie ulega wątpliwości, że rodzina odgrywa ogromną rolę w zapewnianiu wsparcia dzieciom, osobom starszym i wszystkim potrzebującym pomocy.

Jednak solidarność rodzinna nie powinna być wykorzystywana jako uzasadnienie dla niewystarczającego rozwoju usług publicznych.

W przeciwnym razie koszty niedoborów systemowych ponoszą konkretni ludzie.

Rodzice, którzy muszą ograniczać zatrudnienie, ponieważ nie mają dostępu do opieki nad dzieckiem.

Kobiety, które po pracy zawodowej wykonują większość obowiązków domowych.

Osoby w wieku przedemerytalnym, które rezygnują z części aktywności zawodowej, aby opiekować się starszymi rodzicami.

To nie są wyłącznie prywatne sprawy poszczególnych rodzin.

Ich konsekwencje dotyczą rynku pracy, poziomu dochodów, bezpieczeństwa emerytalnego i jakości życia.

Dlatego polityka opiekuńcza powinna stanowić jeden z fundamentów nowoczesnego państwa społecznego.

Nie chodzi o odebranie rodzinom odpowiedzialności za bliskich.

Chodzi o stworzenie warunków, w których troska o rodzinę nie wymaga nieustannego poświęcania własnego zdrowia, zatrudnienia i bezpieczeństwa finansowego.

Polska potrzebuje sprawiedliwszego podziału pracy – również tej wykonywanej w domu

Wyniki raportu Szkoły Głównej Handlowej pokazują, że polskie rodziny przechodzą przemiany, ale tradycyjny podział wielu codziennych obowiązków nadal pozostaje silny.

Mężczyźni coraz częściej uczestniczą w różnych aspektach życia rodzinnego, jednak nie wszystkie czynności są dzielone po równo.

Szczególnie widoczna jest przewaga zaangażowania kobiet w powtarzalne prace domowe, opiekę nad chorymi dziećmi i pomoc starszym członkom rodziny.

To problem, którego nie da się rozwiązać wyłącznie indywidualnymi apelami o większą sprawiedliwość w związkach.

Potrzebne są również odpowiednie warunki społeczne i instytucjonalne.

Dostępna opieka nad dziećmi, rozwinięte usługi dla seniorów, odpowiednia organizacja zatrudnienia oraz system zabezpieczenia społecznego uwzględniający pracę opiekuńczą.

Bo o rzeczywistej równości kobiet i mężczyzn nie świadczy wyłącznie prawo do wykonywania tej samej pracy zawodowej. Świadczy o niej również to, czy po zakończeniu dnia pracy oboje mają podobne prawo do odpoczynku.

Polska rodzina nie może funkcjonować w oparciu o założenie, że zawsze znajdzie się kobieta, która wykona kolejne obowiązki.

Matka, żona, córka albo babcia.

Ktoś, kto zrezygnuje z odpoczynku, ograniczy zatrudnienie lub podporządkuje własne plany potrzebom innych.

Praca opiekuńcza ma ogromną wartość społeczną. Najwyższy czas, aby była odpowiednio dostrzegana – zarówno w rodzinach, jak i w polityce państwa.

Bo sprawiedliwe społeczeństwo to nie tylko takie, które zapewnia ludziom prawo do pracy.

To również takie, które nie pozostawia ich samych z obowiązkami, bez których codzienne życie nie mogłoby funkcjonować.


Źródła i metodologia

Artykuł powstał na podstawie publikacji:

Monika Mynarska, Irena E. Kotowska, Ewa Gałecka-Burdziak (red.), „Rodzina, relacje i warunki życia w Polsce. Pierwsze wyniki drugiej edycji badania GGP-PL: Generacje i Rodziny”, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, 2026.

DOI: 10.5281/zenodo.22765104.

Wykorzystano przede wszystkim rozdziały 20–26 oraz 37, dotyczące podziału obowiązków domowych, opieki nad dziećmi i dorosłymi, konfliktu między pracą a rodziną oraz postaw wobec równości płci.

Badanie przeprowadzono od września 2025 do czerwca 2026 roku. W pierwszej fali uczestniczyły 9543 osoby. Poszczególne analizy obejmują różne podgrupy respondentów.

Wyniki opierają się przede wszystkim na deklaracjach badanych. Nie stanowią bezpośredniego pomiaru liczby godzin poświęcanych na pracę domową ani finansowej wartości tej pracy. Wykazane zależności nie muszą oznaczać związku przyczynowo-skutkowego.

Opracowanie: Trybuna.Info na podstawie danych GGP-PL 2025–2026.

Najnowsze

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył w Shenzhen 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC, wzywając do budowy otwartej, inkluzywnej i innowacyjnej wspólnoty Azji i Pacyfiku. Podkreślił potrzebę wzajemnego wsparcia, wolnego handlu, współpracy naukowo-technicznej oraz sprawiedliwego podziału korzyści rozwoju. Zaproponował wzmocnienie czterech filarów współpracy: handlu i gospodarki, wzajemnych połączeń, innowacji oraz zrównoważonego rozwoju. Chiny przeznaczą 20 mln dolarów na projekty APEC i utworzą nowe centra oraz instytucje współpracy. Uczestnicy wysoko ocenili chińskie przewodnictwo, a Xi wezwał do przekuwania konsensusu w konkretne, trwałe rezultaty.

APEC w Shenzhen: więcej niż szczyt przywódców. Długofalowa wizja współpracy Azji i Pacyfiku

APEC w Shenzhen: więcej niż szczyt przywódców. Długofalowa wizja współpracy Azji i Pacyfiku

Szczyt APEC w Shenzhen wyznacza kierunki przyszłej współpracy gospodarczej Azji i Pacyfiku, obejmując liberalizację handlu, cyfryzację, sztuczną inteligencję, bezpieczeństwo łańcuchów dostaw oraz zieloną transformację. Leszek Ślazyk podkreśla, że forum to nie tylko wydarzenie polityczne, lecz długoterminowy mechanizm kształtujący rozwój regionu do 2040 roku.

Trump, Xi i Putin przy jednym stole. Nowa Jałta czy początek nowego porządku świata?

Trump, Xi i Putin przy jednym stole. Nowa Jałta czy początek nowego porządku świata?

Szczyt Trumpa, Xi Jinpinga i Putina w Shenzhen przyniósł deklaracje dotyczące reformy ONZ, energii, bezpieczeństwa nuklearnego i immunitetów, lecz nie zawierał planu zakończenia wojny w Ukrainie. Spotkanie wzmocniło wizerunek Rosji i Chin, budząc obawy Europy przed decyzjami mocarstw bez udziału mniejszych państw. Dla Polski kluczowe pozostają wiarygodność NATO, wsparcie Ukrainy i poszanowanie prawa międzynarodowego.

Chiny zajmują miejsce Rosji w światowej hierarchii. Putin chciał odbudować imperium, ale wzmacnia Pekin?

Chiny zajmują miejsce Rosji w światowej hierarchii. Putin chciał odbudować imperium, ale wzmacnia Pekin?

Rosja, próbując odbudować status światowego mocarstwa poprzez wojnę w Ukrainie, pogłębiła zależność od Chin. Pekin przewyższa Moskwę gospodarczo, technologicznie i handlowo, wzmacnia wpływy w Azji Centralnej oraz konkuruje na rynkach uzbrojenia. Rosja zachowuje znaczenie militarne i nuklearne, lecz traci samodzielność gospodarczą, stając się słabszym partnerem Chin i źródłem zagrożeń dla Polski.

Prezydent chce zablokowania fałszywej strony. A kto obroni zwykłego obywatela po wecie DSA?

Prezydent chce zablokowania fałszywej strony. A kto obroni zwykłego obywatela po wecie DSA?

Fałszywa gala bokserska wykorzystująca wizerunek Karola Nawrockiego uruchomiła reakcję Kancelarii Prezydenta i zgłoszenie do ABW. Ironia jest uderzająca: pięć dni wcześniej prezydent zawetował przepisy wzmacniające walkę z nielegalnymi treściami i oszustwami internetowymi. Choć DSA nadal obowiązuje, zabrakło dodatkowych krajowych narzędzi szybkiej interwencji. Kluczowe pytanie brzmi: czy zwykły obywatel, którego okradziono, oczerniono lub podszyto się pod niego, otrzyma równie skuteczną ochronę? Bez jasnych procedur bezpieczeństwo w sieci pozostanie przywilejem wpływowych.

Młodzi Polacy chcą mieć dzieci, ale nie planują ich teraz. Dlaczego coraz trudniej założyć rodzinę?

Młodzi Polacy chcą mieć dzieci, ale nie planują ich teraz. Dlaczego coraz trudniej założyć rodzinę?

Młodzi Polacy nie odrzucili rodziny — odrzucają życie na krawędzi niepewności. Około 70 proc. bezdzietnych widzi dzieci w idealnym modelu rodziny, lecz tylko 20 proc. planuje rodzicielstwo w ciągu trzech lat. Największymi barierami okazują się brak stabilnego związku, niepewne mieszkanie, osamotnienie i lęk przed przeciążeniem, szczególnie wśród kobiet. Badanie SGH obnaża wygodny mit: dzietności nie podniosą same świadczenia ani moralizatorskie apele. Jeśli państwo chce rodzin, musi najpierw zapewnić mieszkania, stabilną pracę, opiekę i realne bezpieczeństwo.

Sprawdź również