Czy naukowcy wykryli ciemną materię? Sensacyjny sygnał z centrum Galaktyki

1 gru 2025

Badacze z Uniwersytetu Tokijskiego ogłosili, że w danych z Kosmicznego Teleskopu Fermi znaleźli sygnał, który może być pierwszym w historii bezpośrednim śladem ciemnej materii. Wyniki opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Journal of Cosmology and Astroparticle Physics, a informacja natychmiast zelektryzowała środowisko naukowe na całym świecie.

Ciemna materia to substancja, której nie potrafimy zobaczyć ani zarejestrować żadnym zmysłem, bo nie emituje ani nie odbija światła. Istnieje tylko dzięki efektom grawitacyjnym i odpowiada za około 85 procent całej materii we Wszechświecie. Choć ma dominujący udział w kosmosie, nigdy nie udało się jej bezpośrednio wykryć. Dlatego ewentualny sygnał, który wskazywałby na jej obecność, byłby wydarzeniem bez precedensu w historii nauki.

Zespół prof. Tomonoriego Totaniego twierdzi, że w centrum Drogi Mlecznej zaobserwowano aureolę wysokoenergetycznego promieniowania gamma o energii około 20 gigaelektronowoltów. To bardzo ważna wskazówka, ponieważ właśnie takie sygnały, według teorii fizycznej, powinna generować anihilacja cząstek WIMP, czyli hipotetycznych słabo oddziałujących masywnych cząstek, które od lat są głównym kandydatem na ciemną materię. Zgodnie z obliczeniami ich masa musiałaby wynosić około pięciuset mas protonów, co wskazywałoby na istnienie zupełnie nowej cząstki nieobecnej w Modelu Standardowym.

Totani wyjaśnia, że kształt i intensywność tego promieniowania odpowiadają wzorom przewidywanym przez modele halo ciemnej materii w galaktykach. To ważne, bo aby ogłosić tak przełomowe odkrycie, należy wykazać, że sygnału nie da się przypisać żadnemu innemu znanemu zjawisku. Japońscy badacze przeanalizowali więc możliwości związane z supernowymi, pulsarami i gwiazdami neutronowymi, jednak żadne z nich nie pasowało do rejestrowanego wzoru emisji.

Mimo to społeczność naukowa pozostaje ostrożna. Astrofizyk Kinwah Wu z University College London przypomina, że nadzwyczajne twierdzenia wymagają nadzwyczajnych dowodów i jego zdaniem konieczna jest niezależna weryfikacja wyników. Podkreśla, że choć sygnał jest niezwykle intrygujący, równie dobrze może mieć nieznane jeszcze pochodzenie astrofizyczne, dlatego potrzeba dodatkowych obserwacji i analiz.

Sam Totani również podkreśla, że to dopiero pierwszy krok. Jego zespół zwraca uwagę na konieczność poszukiwania podobnych sygnałów w galaktykach karłowatych krążących wokół Drogi Mlecznej. To miejsca znacznie spokojniejsze pod względem promieniowania tła. Jeśli w takich galaktykach pojawią się identyczne sygnatury gamma, byłby to jeden z najmocniejszych dowodów na istnienie ciemnej materii w historii fizyki.

Poszukiwania ciemnej materii trwają od lat 30. XX wieku, kiedy Fritz Zwicky po raz pierwszy zauważył, że galaktyki poruszają się tak, jakby były trzymane w ryzach przez „brakującą masę”. Od tamtej pory wiemy, że bez ciemnej materii galaktyki nie mogłyby się utrzymać. Jeśli wyniki japońskich badaczy potwierdzą się w kolejnych analizach, oznaczałoby to jedno z największych odkryć współczesnej kosmologii, które zmieniłoby nasz sposób rozumienia budowy Wszechświata. Jeśli jednak okażą się błędne, to i tak przesuwają granicę wiedzy i wskazują, gdzie nauka powinna szukać dalej.

Źródła: Journal of Cosmology and Astroparticle Physics (JCAP), NASA Fermi Gamma-ray Space Telescope, University of Tokyo.

Najnowsze

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo wyraźnie hamuje: produkcja budowlano-montażowa spadła we wrześniu o 9 proc., a zadłużenie firm przekroczyło 6,2 mld zł. Mimo wzrostu PKB sektor zmaga się z niedoborem zamówień, rosnącymi kosztami i problemami płynnościowymi, szczególnie dotkliwymi dla podwykonawców. Jednocześnie mieszkania drożeją i pozostają niedostępne dla wielu pracujących Polaków, a budownictwo społeczne stanowi marginalną część rynku. Wielkie inwestycje mogą pomóc branży, lecz potrzebne są stabilne zamówienia, mieszkania dostępne cenowo i rozwój odpowiadający realnym potrzebom społeczeństwa.

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

19 listopada 2026 roku w Shenzhen odbyło się pierwsze formalne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych, zorganizowane podczas szczytu APEC. Wydarzenie podkreśliło rosnącą rolę Chin jako mediatora i gospodarza rozmów o bezpieczeństwie globalnym. Xi Jinping wezwał do wzajemnego szacunku, pokojowego współistnienia, współpracy oraz stałego dialogu, ostrzegając przed konfliktem mocarstw i pułapką Tukidydesa. Przywódcy zapowiedzieli rozmowy o kontroli zbrojeń nuklearnych, bezpieczeństwie energetycznym i negocjacyjnym rozwiązywaniu konfliktów, w tym wojny w Ukrainie. Spotkanie może stworzyć podstawy regularnej komunikacji oraz bardziej wielobiegunowego porządku międzynarodowego, z udziałem Europy.

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

19 listopada w Shenzhen Xi Jinping spotkał się z Donaldem Trumpem podczas wizyty prezydenta USA w Chinach na spotkaniu APEC. Przywódcy podkreślili potrzebę budowania konstruktywnych i stabilnych strategicznie relacji, opartych na wzajemnym szacunku, równości i sprawiedliwości. Uznali za konieczne wdrażanie wcześniejszych porozumień, utrzymywanie intensywnej komunikacji, rozszerzanie współpracy oraz konstruktywne zarządzanie rozbieżnościami, szczególnie w kwestiach Tajwanu, handlu i gospodarki. Wskazali postępy we współpracy przeciw narkotykom, oszustwom i nielegalnej migracji, a także potrzebę koordynacji w zakresie bezpieczeństwa sztucznej inteligencji. Trump zadeklarował brak poparcia dla niepodległości Tajwanu, a obie strony zapowiedziały wspólny plan dalszego rozwoju relacji.

Xi Jinping przewodniczył spotkaniu przywódców Chin, Rosji i USA

Xi Jinping przewodniczył spotkaniu przywódców Chin, Rosji i USA

19 listopada w Shenzhen odbyło się pierwsze w historii trójstronne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych: Xi Jinpinga, Władimira Putina i Donalda Trumpa. Rozmowy dotyczyły utrzymania pokoju, stabilności strategicznej oraz najważniejszych kryzysów międzynarodowych. Xi wskazał cztery zasady współpracy: wzajemny szacunek, pokojowe współistnienie, obopólnie korzystną współpracę oraz stały dialog i konsultacje. Przywódcy podkreślili odpowiedzialność swoich państw za zapobieganie wojnie nuklearnej, ochronę porządku międzynarodowego i rozwiązywanie sporów drogą dyplomacji. Spotkanie uznano za konstruktywne i owocne, a jego rezultatem była wspólna deklaracja pokojowa.

Deklaracja pokojowa przywódców Chin, Rosji i USA

Deklaracja pokojowa przywódców Chin, Rosji i USA

19 listopada w Shenzhen przywódcy Chin, Rosji i USA spotkali się, aby omówić sytuację międzynarodową oraz wzmocnienie strategicznej stabilności. Zadeklarowali współpracę na rzecz reformy ONZ, bezpieczeństwa energetycznego, poszanowania suwerenności i immunitetu państwowego. Potwierdzili także konieczność dialogu nuklearnego, uznając, że wojny atomowej nie można wygrać ani prowadzić.

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył w Shenzhen 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC, wzywając do budowy otwartej, inkluzywnej i innowacyjnej wspólnoty Azji i Pacyfiku. Podkreślił potrzebę wzajemnego wsparcia, wolnego handlu, współpracy naukowo-technicznej oraz sprawiedliwego podziału korzyści rozwoju. Zaproponował wzmocnienie czterech filarów współpracy: handlu i gospodarki, wzajemnych połączeń, innowacji oraz zrównoważonego rozwoju. Chiny przeznaczą 20 mln dolarów na projekty APEC i utworzą nowe centra oraz instytucje współpracy. Uczestnicy wysoko ocenili chińskie przewodnictwo, a Xi wezwał do przekuwania konsensusu w konkretne, trwałe rezultaty.

Sprawdź również

Roboty już tańczą, wkrótce pójdą do pracy ?

Roboty już tańczą, wkrótce pójdą do pracy ?

Chińskie roboty humanoidalne stały się gwiazdami Web Summit 2026 w Lizbonie. Tańczyły, występowały na scenie i prezentowały umiejętności, które jeszcze niedawno wydawały się fantastyką naukową. Za widowiskowymi pokazami kryje się jednak znacznie poważniejsza...