Naukowcy stworzyli urządzenie, które pozwala osobom bez węchu „czuć” zapachy

1 gru 2025

Badacze z Francji, Niemiec i Grecji opracowali prototyp urządzenia, które może pomóc osobom po całkowitej utracie węchu ponownie rozpoznawać zapachy. Zamiast przywracać naturalny węch, nowe rozwiązanie uczy mózg reagować na delikatne impulsy elektryczne wewnątrz nosa i kojarzyć je z konkretnymi substancjami zapachowymi. Wyniki badań opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Science Advances.

Prace prowadził międzynarodowy zespół pod kierunkiem dr Haliny B. Stanley i prof. Moustafy Bensafiego z francuskiego CNRS (Krajowe Centrum Badań Naukowych). W eksperymentach brały udział również laboratoria z Uniwersytetu Arystotelesa w Salonikach w Grecji oraz Uniwersyteckiego Szpitala w Dreźnie w Niemczech. Łącznie przetestowano 65 osób, w tym 52 pacjentów z całkowitą lub częściową utratą węchu.

Urządzenie składa się z dwóch części. Pierwsza to elektroniczny „nos”, stworzony przez firmę Aryballe, który potrafi analizować cząsteczki zapachowe w powietrzu. Druga część to niewielki klips umieszczany na przegrodzie nosa. Wysyła on krótki impuls elektryczny do nerwu trójdzielnego, który naturalnie odpowiada za odczuwanie dotyku, mrowienia i chłodu wewnątrz nosa. Mózg uczy się, że określony impuls oznacza konkretny zapach.

W badaniu uczestnicy nie „wąchali” w tradycyjny sposób. Zamiast tego ich mózg interpretował bodźce elektryczne dostarczane w miejsce sygnałów węchowych, których ich organizm nie jest już w stanie wysłać. Tę metodę nazywa się „substytucją sensoryczną”, czyli przekazywaniem informacji jednego zmysłu za pośrednictwem innego.

Testy pokazały, że wszyscy uczestnicy – zarówno osoby zdrowe, jak i ci z całkowitą anosmią – potrafili zauważyć, kiedy urządzenie wykryło zapach. Większość była też w stanie odróżnić dwa różne wzorce impulsów. Co ważne, osoby z utratą węchu osiągały podobne wyniki jak uczestnicy z prawidłowym zmysłem węchu, co sugeruje, że nerw trójdzielny może stać się alternatywnym kanałem przekazywania informacji o zapachach.

Prace wciąż są na wczesnym etapie. Naukowcy chcą rozszerzyć liczbę „sztucznych zapachów”, które urządzenie potrafi rozróżnić, oraz zmniejszyć cały system do rozmiarów niewielkiego, wygodnego urządzenia, które można nosić codziennie. Projekt finansowany jest przez program badawczy Horizon 2020 Unii Europejskiej.

Choć technologia nie przywraca naturalnego zmysłu węchu, może stać się pierwszą praktyczną metodą pozwalającą osobom z anosmią na wykrywanie najważniejszych zapachów, takich jak dym, gaz czy zepsute jedzenie. Dla wielu pacjentów byłby to ogromny krok naprzód – zwłaszcza że obecnie nie istnieje żaden implant ani proteza, która mogłaby węch faktycznie przywrócić.


https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adu7926

Najnowsze

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo wyraźnie hamuje: produkcja budowlano-montażowa spadła we wrześniu o 9 proc., a zadłużenie firm przekroczyło 6,2 mld zł. Mimo wzrostu PKB sektor zmaga się z niedoborem zamówień, rosnącymi kosztami i problemami płynnościowymi, szczególnie dotkliwymi dla podwykonawców. Jednocześnie mieszkania drożeją i pozostają niedostępne dla wielu pracujących Polaków, a budownictwo społeczne stanowi marginalną część rynku. Wielkie inwestycje mogą pomóc branży, lecz potrzebne są stabilne zamówienia, mieszkania dostępne cenowo i rozwój odpowiadający realnym potrzebom społeczeństwa.

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

19 listopada 2026 roku w Shenzhen odbyło się pierwsze formalne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych, zorganizowane podczas szczytu APEC. Wydarzenie podkreśliło rosnącą rolę Chin jako mediatora i gospodarza rozmów o bezpieczeństwie globalnym. Xi Jinping wezwał do wzajemnego szacunku, pokojowego współistnienia, współpracy oraz stałego dialogu, ostrzegając przed konfliktem mocarstw i pułapką Tukidydesa. Przywódcy zapowiedzieli rozmowy o kontroli zbrojeń nuklearnych, bezpieczeństwie energetycznym i negocjacyjnym rozwiązywaniu konfliktów, w tym wojny w Ukrainie. Spotkanie może stworzyć podstawy regularnej komunikacji oraz bardziej wielobiegunowego porządku międzynarodowego, z udziałem Europy.

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

19 listopada w Shenzhen Xi Jinping spotkał się z Donaldem Trumpem podczas wizyty prezydenta USA w Chinach na spotkaniu APEC. Przywódcy podkreślili potrzebę budowania konstruktywnych i stabilnych strategicznie relacji, opartych na wzajemnym szacunku, równości i sprawiedliwości. Uznali za konieczne wdrażanie wcześniejszych porozumień, utrzymywanie intensywnej komunikacji, rozszerzanie współpracy oraz konstruktywne zarządzanie rozbieżnościami, szczególnie w kwestiach Tajwanu, handlu i gospodarki. Wskazali postępy we współpracy przeciw narkotykom, oszustwom i nielegalnej migracji, a także potrzebę koordynacji w zakresie bezpieczeństwa sztucznej inteligencji. Trump zadeklarował brak poparcia dla niepodległości Tajwanu, a obie strony zapowiedziały wspólny plan dalszego rozwoju relacji.

Xi Jinping przewodniczył spotkaniu przywódców Chin, Rosji i USA

Xi Jinping przewodniczył spotkaniu przywódców Chin, Rosji i USA

19 listopada w Shenzhen odbyło się pierwsze w historii trójstronne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych: Xi Jinpinga, Władimira Putina i Donalda Trumpa. Rozmowy dotyczyły utrzymania pokoju, stabilności strategicznej oraz najważniejszych kryzysów międzynarodowych. Xi wskazał cztery zasady współpracy: wzajemny szacunek, pokojowe współistnienie, obopólnie korzystną współpracę oraz stały dialog i konsultacje. Przywódcy podkreślili odpowiedzialność swoich państw za zapobieganie wojnie nuklearnej, ochronę porządku międzynarodowego i rozwiązywanie sporów drogą dyplomacji. Spotkanie uznano za konstruktywne i owocne, a jego rezultatem była wspólna deklaracja pokojowa.

Deklaracja pokojowa przywódców Chin, Rosji i USA

Deklaracja pokojowa przywódców Chin, Rosji i USA

19 listopada w Shenzhen przywódcy Chin, Rosji i USA spotkali się, aby omówić sytuację międzynarodową oraz wzmocnienie strategicznej stabilności. Zadeklarowali współpracę na rzecz reformy ONZ, bezpieczeństwa energetycznego, poszanowania suwerenności i immunitetu państwowego. Potwierdzili także konieczność dialogu nuklearnego, uznając, że wojny atomowej nie można wygrać ani prowadzić.

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył w Shenzhen 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC, wzywając do budowy otwartej, inkluzywnej i innowacyjnej wspólnoty Azji i Pacyfiku. Podkreślił potrzebę wzajemnego wsparcia, wolnego handlu, współpracy naukowo-technicznej oraz sprawiedliwego podziału korzyści rozwoju. Zaproponował wzmocnienie czterech filarów współpracy: handlu i gospodarki, wzajemnych połączeń, innowacji oraz zrównoważonego rozwoju. Chiny przeznaczą 20 mln dolarów na projekty APEC i utworzą nowe centra oraz instytucje współpracy. Uczestnicy wysoko ocenili chińskie przewodnictwo, a Xi wezwał do przekuwania konsensusu w konkretne, trwałe rezultaty.

Sprawdź również

Roboty już tańczą, wkrótce pójdą do pracy ?

Roboty już tańczą, wkrótce pójdą do pracy ?

Chińskie roboty humanoidalne stały się gwiazdami Web Summit 2026 w Lizbonie. Tańczyły, występowały na scenie i prezentowały umiejętności, które jeszcze niedawno wydawały się fantastyką naukową. Za widowiskowymi pokazami kryje się jednak znacznie poważniejsza...