Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych (OPZZ) wystosowało pilny apel do Piotra Dudy, przewodniczącego Rady Dialogu Społecznego, zwracając uwagę na naruszenia przepisów ustawy o związkach zawodowych. Organizacja domaga się podjęcia natychmiastowych działań, aby przeciwdziałać coraz częstszym naruszeniom przepisów o ochronie praw związkowych przez pracodawców, w tym podmioty publiczne oraz spółki Skarbu Państwa.
Związkowcy podkreślają, że ich prawa są jasno określone w ustawie o związkach zawodowych.
Zgodnie z art. 25 ust. 5 ustawy o związkach zawodowych:
„Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jego funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy.”
Analogicznie, art. 25 ust. 6 przewiduje, że:
„Inna niż pracownik osoba wykonująca pracę zarobkową ma prawo do zwolnienia od pracy zawodowej na czas niezbędny do wykonania doraźnej czynności wynikającej z jej funkcji związkowej poza zakładem pracy, jeżeli czynność ta nie może być wykonana w czasie wolnym od pracy. Osoba ta zachowuje prawo do wynagrodzenia, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.”
Podobne rozwiązania przewiduje art. 31 ust. 3 i 4, które dotyczą czynności pełnionych w zakładzie pracy.
Naruszenia prawa i ich konsekwencje
Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych zauważa, że w ostatnim czasie pracodawcy – w tym instytucje publiczne oraz spółki Skarbu Państwa – coraz częściej odmawiają zwolnienia działaczy związkowych z obowiązków zawodowych, mimo że czynności te spełniają wszystkie kryteria wynikające z przepisów prawa. Problem ten dotyczy także osób pełniących funkcje doradcze w Radzie Dialogu Społecznego, co utrudnia efektywność dialogu społecznego i osłabia jego znaczenie.
Praktyki te naruszają konstytucyjne prawo do swobodnej działalności związkowej oraz międzynarodowe standardy ochrony praw pracowniczych. OPZZ wskazuje, że niektórzy pracodawcy celowo stosują zawężającą interpretację przepisów, podważając charakter doraźnych czynności związkowych, mimo jednoznacznych interpretacji organów nadzoru oraz orzecznictwa sądowego.
Postulaty OPZZ
OPZZ apeluje do przewodniczącego Rady Dialogu Społecznego o podjęcie działań mających na celu przeciwdziałanie tym naruszeniom. Organizacja postuluje:
- Wystosowanie pisma do organów właścicielskich spółek Skarbu Państwa, przypominającego o obowiązku przestrzegania przepisów ustawy o związkach zawodowych przez pracodawców.
- Zaangażowanie Państwowej Inspekcji Pracy oraz Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w skuteczniejszą egzekucję prawa w tym zakresie.
- Rozważenie działań legislacyjnych lub interpretacyjnych w celu wzmocnienia ochrony prawnej działaczy związkowych.
Zdaniem związkowców tylko stanowcza reakcja władz i instytucji nadzorujących może skutecznie przeciwdziałać naruszeniom prawa oraz wzmocnić pozycję związków zawodowych w Polsce.
Źródło: https://www.opzz.org.pl/aktualnosci/kraj/2025/ii/opzz-apeluje-o-interwencje-w-sprawie-naruszen-praw-zwiazkowcow
