Spotkanie w Anchorage, zapowiadane jako historyczna próba przełomu, skończyło się triumfem Putina i kompromitacją Ameryki. Zbrodniarz z Kremla przyjechał na Alaskę, by pokazać światu, że Rosja nie tylko nie jest izolowana, ale że to on ustawia agendę globalnej polityki. Trump zaś ograniczył się do pustych formułek o „produktywnych rozmowach”, które nie przyniosły ani zawieszenia broni, ani choćby cienia planu pokojowego. Generalnie bez większego zaskoczenia.
Zamiast szczerej rozmowy „w cztery oczy”, jak pierwotnie planowano, obrady rozszerzono do wąskiego grona, z Ławrowem i Uszakowem po stronie rosyjskiej oraz Rubio i Witkoffem po stronie amerykańskiej. Putin zadbał o to, by przy stole usiedli doświadczeni gracze, którzy pilnują przekazu i blokują niewygodne pytania. Konferencja prasowa trwała kilka minut, była bez pytań od mediów i zakończyła się w atmosferze konsternacji. Kreml całkowicie kontrolował narrację – Putin mówił dłużej, jako pierwszy, i to jego obraz zdominował przekaz z Anchorage.
W treści wystąpień różnica była jeszcze bardziej widoczna. Putin przedstawił pełną narrację. Mówił o historycznej wspólnocie Rosji i Ukrainy, o „braterskich narodach”, o dyskryminacji rosyjskojęzycznych mieszkańców. Nawiązał nawet do sojuszu USA–ZSRR w II wojnie światowej i do „geograficznej bliskości” Alaski i Rosji, budując obraz naturalnych partnerów. Przesunął ciężar dyskusji z pola walki na wielką geopolitykę. Uznał, że podstawową przyczyną wojny jest ekspansja NATO i jasno określił, czego chce Rosja – neutralnej Ukrainy, zakazu baz NATO, trwałych gwarancji bezpieczeństwa, które ograniczą Zachód na wschodniej flance. To była klasyczna rosyjska doktryna „geopolityki przetrwania”. Nie chodzi o chwilowe rozejmy, tylko o nową architekturę bezpieczeństwa w Europie.
Trump wypadł na tym tle blado i defensywnie. Powtarzał w kółko, że rozmowa była „produktywna” i że „w wielu kwestiach” strony się zgodziły, ale natychmiast dodał, że nie osiągnięto żadnego porozumienia. Jeszcze niedawno groził, że jeśli Putin nie zgodzi się na zawieszenie broni, to spotkanie nie ma sensu i będą „bardzo poważne konsekwencje”. Teraz wycofał się z tych zapowiedzi bez słowa, jakby nigdy nie padły. Zredukował się do roli przekaźnika – obiecał, że tylko poinformuje Zełenskiego i NATO o przebiegu rozmów. W praktyce amerykański prezydent ustawił się w roli pośrednika, a nie inicjatora, jak sam siebie wcześniej przedstawiał.
Wizerunkowo to Putin odniósł zwycięstwo. Z perspektywy Rosji był to przełom – po latach izolacji rosyjski prezydent stał na amerykańskiej ziemi, przyjmowany z honorami wojskowymi, przemawiał jako pierwszy i rozdawał karty. Zaoferował kontynuację rozmów i rzucił półoficjalne zaproszenie: „następnym razem w Moskwie”. Trump – zamiast odrzucić zaproszenie – zażartował, że ‘może za to zebrać cięgi’. Nie padło wprost ‘tak’, ale brak sprzeciwu sprawił, że cała scena mogła zostać odebrana jako przyzwolenie i sygnał, że wizyta w Moskwie pozostaje możliwa. Kreml zyskał w ten sposób obraz amerykańskiego prezydenta, który daje się wciągnąć do gry na rosyjskich zasadach.
Podsumowanie szczytu jest jednoznaczne –Ukraina pozostała w zawieszeniu, wojna trwa, a jedyny namacalny efekt to wzmocniona pozycja Putina. Rosja pokazała, że potrafi przetrwać, narzucać własną narrację i zmuszać Amerykę do reagowania. Trump miał być liderem, który wymusi przełom, ale znów stał się statystą w spektaklu reżyserowanym przez Kreml.
Być może właśnie o to w tym wszystkim chodzi. Trump nie musi niczego osiągać tu i teraz. Wystarczy, że pozwoli Ukrainie wykrwawiać się do momentu, w którym Kijów będzie zmuszony przyjąć wszystkie warunki Moskwy. Wtedy Trump wkroczy na scenę i ogłosi „pokój”, sprzedając cudze zwycięstwo jako swój sukces. W praktyce oznaczałoby to, że triumf Putina zostaje zapakowany w amerykańską narrację i oklaskiwany w Waszyngtonie jako wielka dyplomatyczna wygrana Trumpa.
