Wielka Polska jako religijny wampir

8 sie 2023

„Wielka Polska” Rafała Ziemkiewicza wydana nakładem „Fabryki Słów” jest publicystycznym pamfletem na współczesną Europę lewicowo-liberalną.

Ziemkiewicz jej nie lubi, nie cierpi tak, jak jego ideologiczni przyjaciele, „promocji LGBTQ”, praw kobiet, panoszenia się „lewackich ideologii”, idei federacyjnego lub tym bardziej scentralizowanego państwa europejskiego w miejsce „Europy narodów”, dominacji Niemiec w strukturach Unii Europejskiej („Stary Bismarck na nowo”) i tak dalej. To kanon publicystyczny, który możemy znaleźć w dowolnym tytule prasowym czy portalu prawicowym, nacjonalistycznym czy konserwatywnym, w tekstach Zdzisława Legutko, Zdzisława Krasnodębskiego, Bronisława Wildsteina i wielu innych.

Poza tymi zasadniczymi zarzutami pod adresem współczesnej Europy unijnej, Ziemkiewicz skrzętnie wyszukuje też jej specyficzne detale, konkretne schorzenia, wady, absurdy, nonsensy. Nie jest to bardzo trudne zadanie, ponieważ Unia Europejska jako twór ludzki niewątpliwie obarczony jest niejedną wadą i potrafi to dostrzec nawet taki euroentuzjasta jak piszący te słowa. Ziemkiewicz jest publicystą, obserwatorem i analitykiem, który te wady skrzętnie odnotowuje, wytyka, piętnuje. Czyni to sprawnie i ta warstwa jego publicystyki, i poprzedniej, i tej tworzącej zawartość „Wielkiej Polski”, jest prawdziwie interesująca, a fragmentami nawet pouczająca w lekturze. Słowem – tam gdzie celem autora jest diagnoza istniejącego stanu rzeczy, tam naprawdę (choć nie całkowicie bynajmniej) miewa on sporo racji. Schody zaczynają się tam, gdzie po diagnozach przychodzi czas na budowanie wizji Europy lepszej niż ta „lewacka”, „federastyczna”, niemiecka.

Wtedy okazuje się, że w szufladzie „konserwatywnych” (cudzysłów jest tu uzasadniony, ponieważ to co po prawej stronie określa się jako konserwatyzm, z klasycznym konserwatyzmem ma zazwyczaj niewiele wspólnego), prawicowych ideologów jest niewiele poza anty unijnymi epitetami, anty unijnymi resentymenty i szydzeniem z „lewacko-liberalnych ideologów”. Na czym miałaby polegać realna, konkretna przewaga prawicowych i konserwatywnych projektów, jakimi sposobami miałby one uczynić życie Europejczyków?  Na czym miałby polegać ten „Nowy, Wspaniały Świat” prawicy i konserwatystów? W czym miałby być lepszy od obecnego, tak, obarczonego wadami? Naprawdę trudno dociec. Z tytułu najnowszej książki Ziemkiewicza i z reprodukcji, która zdobi jej okładkę (podniesienie dzwonu Zygmunta z obrazu Jana Matejko – czas szczytu chwały I Rzeczypospolitej) wynika, że „projekt” Ziemkiewicza polega na wizji reaktywacji „Wielkiej Polski”. Co prawda endeckie pojęcie „Wielka Polska” nikły ma związek z wielonarodową I Rzeczpospolitą w apogeum jej świetności, ale niech tam…  Za punkt wyjścia swoich wizji przyjął Ziemkiewicz książkę amerykańskiego futurologa George’a Friedmana „Następne sto lat. Prognoza na XXI wiek”. Ma z niej jakoby wynikać, że Friedman widzi przyszłość Polski w roli przyszłego „mocarstwa nad Wisłą”. Jednak czytelnik, którego wizja ta zaintryguje, próżno będzie szukał u Ziemkiewicza przywołania szczegółowych argumentów,  sformułowanych przez Friedmana dla uzasadnienia swojej prognozy. Wywód Ziemkiewicza i tu rozpływa się w ogólnikach, a w miejsce przytaczania jego argumentacji autor odwołuje się do Romana Dmowskiego i kardynała Wyszyńskiego, czyli zamiast w przestrzeni zakreślanej przez futurologię,  wchodzimy do muzeum przysypanego naftaliną. A oto próbka tego, jak źródła swojej optymistycznej wizji  postrzega Ziemkiewicz. Używa on oto metafory wampira. „Wymierająca, starzejąca się zachodnia Europa za cenę różnych funduszy, z których większość i tak do niej wróciła, wyssała nas z krwi i podtrzymała w ten sposób swą kondycję, niczym stary wampir-hrabia, który obdarzył łaskami jurnego parobka, by mu regularnie upuszczać krwi, wykorzystując naiwny zachwyt obdarowanego (…) Jak wie każdy, kto czytał fantastykę (…), ofiara wampira sama staje się wampirem i zmuszona jest wysysać krew z innych. Chcąc nie chcąc takim właśnie wampirem stajemy się dla Ukrainy i innych wschodnich sąsiadów”. 

Wizja to może efektowna, ale zdecydowanie mało realna. Jeśli do tego dodać tezę, w której Wildstein uważa, że polski sukces polityczny i cywilizacyjny przełoży się na ożywienie wiary Polaków i wzrost szacunku dla wartości chrześcijańskich, to jesteśmy w pełnoskalowym science-fiction, w fantastyce, czyli w gatunkach literackich, które Ziemkiewicz uprawiał niegdyś jako prozaik. Jak na dłoni widać bowiem, że wzrost cywilizacyjny Polski w ostatnim trzydziestoleciu doprowadził do radykalnego krachu religijności w Polsce, zwłaszcza w najmłodszym pokoleniu.

Reasumując: warto poczytać „Wielką Polskę” Ziemkiewicza jako ciekawą utopię, fragmentami niezłą analizę, ale realność wniosków wysnuwanych z  tego przez Ziemkiewicza trzeba między bajki włożyć. Żadnej „Wielkiej Polski” nie będzie. 

Najnowsze

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo w zastoju. Czy to pierwszy sygnał problemów gospodarki?

Polskie budownictwo wyraźnie hamuje: produkcja budowlano-montażowa spadła we wrześniu o 9 proc., a zadłużenie firm przekroczyło 6,2 mld zł. Mimo wzrostu PKB sektor zmaga się z niedoborem zamówień, rosnącymi kosztami i problemami płynnościowymi, szczególnie dotkliwymi dla podwykonawców. Jednocześnie mieszkania drożeją i pozostają niedostępne dla wielu pracujących Polaków, a budownictwo społeczne stanowi marginalną część rynku. Wielkie inwestycje mogą pomóc branży, lecz potrzebne są stabilne zamówienia, mieszkania dostępne cenowo i rozwój odpowiadający realnym potrzebom społeczeństwa.

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

Komentarz: Xi Jinping, Putin i Trump. Historyczne spotkanie w Shenzhen

19 listopada 2026 roku w Shenzhen odbyło się pierwsze formalne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych, zorganizowane podczas szczytu APEC. Wydarzenie podkreśliło rosnącą rolę Chin jako mediatora i gospodarza rozmów o bezpieczeństwie globalnym. Xi Jinping wezwał do wzajemnego szacunku, pokojowego współistnienia, współpracy oraz stałego dialogu, ostrzegając przed konfliktem mocarstw i pułapką Tukidydesa. Przywódcy zapowiedzieli rozmowy o kontroli zbrojeń nuklearnych, bezpieczeństwie energetycznym i negocjacyjnym rozwiązywaniu konfliktów, w tym wojny w Ukrainie. Spotkanie może stworzyć podstawy regularnej komunikacji oraz bardziej wielobiegunowego porządku międzynarodowego, z udziałem Europy.

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

Xi Jinping spotkał się z prezydentem Donaldem Trumpem

19 listopada w Shenzhen Xi Jinping spotkał się z Donaldem Trumpem podczas wizyty prezydenta USA w Chinach na spotkaniu APEC. Przywódcy podkreślili potrzebę budowania konstruktywnych i stabilnych strategicznie relacji, opartych na wzajemnym szacunku, równości i sprawiedliwości. Uznali za konieczne wdrażanie wcześniejszych porozumień, utrzymywanie intensywnej komunikacji, rozszerzanie współpracy oraz konstruktywne zarządzanie rozbieżnościami, szczególnie w kwestiach Tajwanu, handlu i gospodarki. Wskazali postępy we współpracy przeciw narkotykom, oszustwom i nielegalnej migracji, a także potrzebę koordynacji w zakresie bezpieczeństwa sztucznej inteligencji. Trump zadeklarował brak poparcia dla niepodległości Tajwanu, a obie strony zapowiedziały wspólny plan dalszego rozwoju relacji.

Xi Jinping przewodniczył spotkaniu przywódców Chin, Rosji i USA

Xi Jinping przewodniczył spotkaniu przywódców Chin, Rosji i USA

19 listopada w Shenzhen odbyło się pierwsze w historii trójstronne spotkanie przywódców Chin, Rosji i Stanów Zjednoczonych: Xi Jinpinga, Władimira Putina i Donalda Trumpa. Rozmowy dotyczyły utrzymania pokoju, stabilności strategicznej oraz najważniejszych kryzysów międzynarodowych. Xi wskazał cztery zasady współpracy: wzajemny szacunek, pokojowe współistnienie, obopólnie korzystną współpracę oraz stały dialog i konsultacje. Przywódcy podkreślili odpowiedzialność swoich państw za zapobieganie wojnie nuklearnej, ochronę porządku międzynarodowego i rozwiązywanie sporów drogą dyplomacji. Spotkanie uznano za konstruktywne i owocne, a jego rezultatem była wspólna deklaracja pokojowa.

Deklaracja pokojowa przywódców Chin, Rosji i USA

Deklaracja pokojowa przywódców Chin, Rosji i USA

19 listopada w Shenzhen przywódcy Chin, Rosji i USA spotkali się, aby omówić sytuację międzynarodową oraz wzmocnienie strategicznej stabilności. Zadeklarowali współpracę na rzecz reformy ONZ, bezpieczeństwa energetycznego, poszanowania suwerenności i immunitetu państwowego. Potwierdzili także konieczność dialogu nuklearnego, uznając, że wojny atomowej nie można wygrać ani prowadzić.

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC i wygłosił ważne przemówienie

Xi Jinping przewodniczył w Shenzhen 33. Nieformalnemu Spotkaniu Przywódców APEC, wzywając do budowy otwartej, inkluzywnej i innowacyjnej wspólnoty Azji i Pacyfiku. Podkreślił potrzebę wzajemnego wsparcia, wolnego handlu, współpracy naukowo-technicznej oraz sprawiedliwego podziału korzyści rozwoju. Zaproponował wzmocnienie czterech filarów współpracy: handlu i gospodarki, wzajemnych połączeń, innowacji oraz zrównoważonego rozwoju. Chiny przeznaczą 20 mln dolarów na projekty APEC i utworzą nowe centra oraz instytucje współpracy. Uczestnicy wysoko ocenili chińskie przewodnictwo, a Xi wezwał do przekuwania konsensusu w konkretne, trwałe rezultaty.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...