W Chinach odkryto czteroskrzydłego kuzyna welociraptora

8 cze 2026

Naukowcy opisali nowy gatunek opierzonego dinozaura z północno-zachodnich Chin. Jian changmaensis żył około 120 milionów lat temu w dzisiejszej prowincji Gansu, prawdopodobnie szybował między drzewami i polował na wczesne ptaki.

Odkrycie ogłoszono 4 czerwca w „Annals of Carnegie Museum”. Jian należał do mikroraptorów, czyli niewielkich dromeozaurów spokrewnionych z welociraptorem. Nie był jednak filmowym, łuskowatym drapieżnikiem z „Jurassic Park”, tylko lekkim, opierzonym zwierzęciem z długimi piórami na przednich i tylnych kończynach.

Skamieniałość znaleziono w formacji Xiagou w basenie Changma. To miejsce od lat jest znane paleontologom, bo dostarczyło ponad stu skamieniałości ptaków z wczesnej kredy. Jian jest tam pierwszym opisanym dinozaurem niebędącym ptakiem.

Materiał kopalny nie jest kompletny. Badacze dysponują lewą obręczą barkową i częścią przedniej kończyny. To wystarczyło, by rozpoznać nowy gatunek i powiązać go z mikroraptorami. Z kości ramienia naukowcy szacują, że zwierzę mogło mieć rozpiętość kończyn około 1,2 metra, mniej więcej tyle, co współczesna płomykówka.

Jian raczej nie latał aktywnie jak dzisiejsze ptaki. Naukowcy podejrzewają, że poruszał się podobnie do latającej wiewiórki: wykorzystywał pióra do szybowania między drzewami. W takim środowisku mógł polować na małe ptaki, zwłaszcza że w Changma znaleziono skupiska połamanych ptasich kości przypominające wypluwki współczesnych sów.

Nazwa zwierzęcia też prowadzi do Chin. „Jian” nawiązuje do skrzydlatego stworzenia z chińskiej mitologii, a „changmaensis” do basenu Changma, gdzie odkryto skamieniałość. Przy badaniach pracowali naukowcy z Gansu Geological Museum, Carnegie Museum of Natural History, Field Museum w Chicago, Gansu Agricultural University i Chińskiej Akademii Nauk.

Dla paleontologów z Gansu najciekawsze jest nie samo „czteroskrzydłe” wyobrażenie zwierzęcia, lecz miejsce odkrycia. Większość dobrze znanych mikroraptorów pochodziła dotąd z północno-wschodnich Chin. Jian przesuwa tę mapę dalej na zachód i dopisuje drapieżnego dinozaura do stanowiska, które przez lata kojarzono przede wszystkim z ptakami.

Replika skamieniałości ma zostać pokazana 13 czerwca podczas DinoFest w Carnegie Museum of Natural History w Pittsburghu. Oryginalne kości pozostają skromne: bark, ramię i kilka elementów kończyny. Z nich naukowcy odtworzyli zwierzę, które 120 milionów lat temu mogło czaić się nad ptakami w koronach drzew.


Ilustracja: Lewis LaRosa, kolor: Jão Canola / Field Museum

Najnowsze

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Globalna awaria Microsoftu. Europa nie może być cyfrowym zakładnikiem amerykańskich korporacji

Globalna awaria Microsoftu. Europa nie może być cyfrowym zakładnikiem amerykańskich korporacji

Globalna awaria Microsoft 365 zakłóciła działanie Outlooka, Teamsa i innych usług w 74 krajach, dotykając firm, szkół, urzędów oraz placówek medycznych. Microsoft nie wykrył cyberataku ani utraty danych, lecz incydent ujawnił ryzyko uzależnienia od kilku dostawców. Europa powinna rozwijać własne chmury, otwarte oprogramowanie, redundancję i cyfrową suwerenność.

Wiceprzewodniczący ChRL wziął udział w szczycie przywódców COP31 w Antalyi

Wiceprzewodniczący ChRL wziął udział w szczycie przywódców COP31 w Antalyi

Wiceprzewodniczący Chin Han Zheng, reprezentując Xi Jinpinga na szczycie COP31 w Antalyi, przedstawił chińskie stanowisko wobec narastających skutków zmian klimatu. Wezwał do pełnego wdrażania porozumienia paryskiego, większej odpowiedzialności państw rozwiniętych oraz realizacji krajowych celów redukcji emisji. Opowiedział się za przyspieszeniem zielonej transformacji, swobodnym przepływem technologii i rozwojem niskoemisyjnym. Podkreślił także znaczenie adaptacji, systemów wczesnego ostrzegania i odporności na klęski. Chiny zapowiedziały dalszą współpracę z krajami rozwijającymi się, w tym projekty transferu technologii i budowania potencjału.

Budownictwo hamuje.

Budownictwo hamuje.

W III kwartale 2026 r. materiały budowlane oraz produkty do domu i ogrodu podrożały o 4 proc. rok do roku, mimo spadku produkcji budowlanej o 4,7 proc. Najbardziej wzrosły ceny izolacji termicznych, dachów i rynien. Producenci zmagają się z wysokimi kosztami energii, emisji CO₂ oraz presją tańszego importu, szczególnie płytek.

Xi Jinping wygłosił przemówienie z okazji 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena

Xi Jinping wygłosił przemówienie z okazji 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena

12 listopada w Pekinie odbyły się obchody 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena. Xi Jinping określił go jako wielkiego patriotę, bohatera narodowego i pioniera chińskiej rewolucji demokratycznej. Wezwał Chińczyków do kontynuowania jego dziedzictwa poprzez patriotyzm, służbę społeczeństwu, rozwój marksizmu dostosowanego do chińskich realiów oraz odważne podejmowanie wyzwań. Podkreślił znaczenie jedności narodowej, współpracy wszystkich grup społecznych i globalnej wizji rozwoju. Xi uznał także pełne zjednoczenie Chin, w tym rozwiązanie kwestii Tajwanu, za historyczną misję oraz wspólne dążenie całego narodu.

Sprawdź również

Roboty już tańczą, wkrótce pójdą do pracy ?

Roboty już tańczą, wkrótce pójdą do pracy ?

Chińskie roboty humanoidalne stały się gwiazdami Web Summit 2026 w Lizbonie. Tańczyły, występowały na scenie i prezentowały umiejętności, które jeszcze niedawno wydawały się fantastyką naukową. Za widowiskowymi pokazami kryje się jednak znacznie poważniejsza...