Najwyższy sąd Stanów Zjednoczonych poparł decyzję administracji Donalda Trumpa o wstrzymaniu wypłat w ramach programu SNAP – federalnego systemu bonów żywnościowych, z którego korzystają dziesiątki milionów Amerykanów. Orzeczenie zapadło w czasie najdłuższego w historii paraliżu budżetowego, który pozostawia miliony rodzin bez wsparcia i pogłębia społeczne nierówności.
Trwający od ponad miesiąca shutdown, czyli częściowe zamknięcie administracji rządowej USA, coraz dotkliwiej uderza w obywateli. W piątek Sąd Najwyższy orzekł, że administracja Donalda Trumpa nie ma obowiązku natychmiastowego wznowienia wypłat z programu pomocy żywnościowej SNAP (Supplemental Nutrition Assistance Program). Program ten jest podstawowym narzędziem walki z ubóstwem w Stanach Zjednoczonych – umożliwia zakup podstawowych artykułów spożywczych około 42 milionom Amerykanów, w tym ponad 13 milionom dzieci.
Decyzja Sądu Najwyższego oznacza, że wstrzymane świadczenia pozostaną zamrożone do czasu rozpatrzenia sprawy w dalszym toku postępowania. Dla milionów gospodarstw domowych oznacza to realne ryzyko braku środków na żywność.
Jeszcze na początku tygodnia sąd federalny niższej instancji nakazał rządowi natychmiastowe uruchomienie funduszy rezerwowych, aby zapewnić wypłaty w listopadzie. Administracja Trumpa miała wówczas przekazać stanom kilka miliardów dolarów, by mogły dalej dystrybuować bony żywnościowe. Był to środek ratunkowy mający zapobiec sytuacji, w której miliony rodzin pozostałyby bez pomocy w obliczu przedłużającego się paraliżu budżetowego.
W piątek jednak sędzia Sądu Najwyższego Ketanji Brown Jackson zawiesiła tę decyzję i przyznała administracji dodatkowy czas na przedstawienie swoich argumentów. Rząd Trumpa utrzymuje, że nie może wypłacać środków bez uchwalenia nowego budżetu, gdyż naruszyłoby to konstytucyjne zasady finansów publicznych.
Orzeczenie – podjęte przez zdominowany przez konserwatystów Sąd Najwyższy – wywołało ostrą reakcję polityczną. Demokraci oskarżają Trumpa o wykorzystywanie shutdownu do szantażu politycznego i uderzanie w najuboższych.
„To wstyd, że administracja woli uciekać się do sądów, zamiast wziąć odpowiedzialność za los amerykańskiego społeczeństwa” – napisała w serwisie X prokurator generalna stanu Nowy Jork Letitia James, jedna z najbardziej konsekwentnych krytyczek byłego prezydenta.
Trwający już 38 dni shutdown jest najdłuższym w historii USA. Z powodu braku uchwalenia ustawy budżetowej tysiące agencji federalnych i urzędów wciąż pozostaje sparaliżowanych. W wielu miejscach nie wypłaca się wynagrodzeń pracownikom sektora publicznego, zamknięte są muzea, parki narodowe i instytucje kultury, a miliony obywateli żyją w niepewności co do wypłat socjalnych.
Spór między republikanami i demokratami o nowy budżet trwa od końca września. Kongres nie zdołał dojść do porozumienia przed terminem 30 września, a negocjacje utknęły w martwym punkcie. Trump – wbrew apelom części własnej partii – nie zamierza ustąpić. Tymczasem skutki politycznego impasu coraz boleśniej odczuwają najbiedniejsi Amerykanie.
