42 proc. młodych Polaków dobrze ocenia swoją sytuację finansową. Negatywnie patrzy na nią 18 proc.
35% Polaków w wieku 18-35 lat uważa swoją sytuację finansową za przeciętną, czyli na co dzień funkcjonuje bez większych problemów, ale okresowo doświadcza trudności. Drugą grupę stanowią osoby, które postrzegają własne finanse jako stabilne i niewymagające wyrzeczeń – 33%. W sumie 42% badanych pozytywnie ocenia swoją kondycję finansową, ale wśród nich tylko 9% – bardzo dobrze. Z kolei łączny odsetek negatywnych opinii to 18%. Obejmuje on 12% wskazań ciągłego braku pieniędzy i 6% deklaracji poważnych kłopotów.
Z raportu pt. „Kondycja finansowa młodych dorosłych Polaków”, autorstwa platformy analityczno-badawczej UCE RESEARCH, opartego na specjalnym badaniu opinii publicznej wynika, że 35% osób w wieku 18-35 lat ocenia swoją sytuację finansową jako przeciętną, wskazując, że czasem pojawiają się trudności. To największa grupa młodych pełnoletnich rodaków. Jak komentuje Adrian Parol, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny, jeden z konsultantów merytorycznych raportu uważa, że to jeden z najważniejszych wyników całego badania. Jest sygnałem, że jedna trzecia młodych dorosłych radzi sobie z codziennymi wydatkami, ale nie ma komfortu finansowego. Oznacza to, że ich stabilność pozostaje względna i podatna na zmiany ekonomiczne.
– Widać, że budżety największej części młodych Polaków są wrażliwe na zmienne wydatkowe i nieprzewidziane koszty. Nie jest to sytuacja kryzysowa, lecz raczej stan równowagi bliski granicy płynności finansowej. W praktyce oznacza to, że wielu badanych funkcjonuje w warunkach stabilności warunkowej, dopóki nie pojawią się dodatkowe obciążenia – tłumaczy Łukasz Goszczyński, radca prawny i doradca restrukturyzacyjny z kancelarii GKPG, drugi z konsultantów merytorycznych raportu.
Następną pod względem liczebności grupę stanowią osoby deklarujące raczej dobrą sytuację finansową – 33%. Respondenci ci postrzegają swoje finanse jako stabilne i niewymagające większych wyrzeczeń. Jedynie 9% badanych ocenia własną kondycję finansową jako bardzo dobrą. Razem to 42%. To oznacza, że ponad cztery na dziesięć osób ocenia swoją sytuację pozytywnie. Jednak tylko niespełna co jedenasty respondent deklaruje, że nie ma żadnych problemów.
Z perspektywy ekonomii gospodarstw domowych oznacza to wyraźną przewagę oceny ostrożnej nad komfortową. Raczej dobra sytuacja finansowa, choć może na pierwszy rzut oka wydawać się pozytywna, nie przekłada się na istotną zdolność do budowy oszczędności lub inwestowania nadwyżek dochodu. Niski udział skrajnie pozytywnych deklaracji sugeruje, że pełna swoboda finansowa i wysoki poziom dobrobytu dotyczą jedynie wąskiej grupy młodych Polaków, co rodzi pytania o równość szans w dostępie do możliwości inwestycyjnych. W efekcie nawet bardzo dobra sytuacja nie musi oznaczać wysokiej jakości życia ekonomicznego, lecz raczej brak bieżących trudności – zauważa Łukasz Goszczyński. Z kolei negatywnie ocenia swoją sytuację finansową 18% badanych, co może wydawać się zaskakujące w kontekście ogólnych, pozytywnych wskaźników gospodarczych. Ponadto 12% respondentów wskazuje, że często brakuje im pieniędzy, co może wpływać na ich codzienne decyzje finansowe oraz dobrostan psychiczny. Do tego 6% deklaruje poważne problemy, co może prowadzić do długofalowych konsekwencji i utrudniać im planowanie przyszłości. Według analityków z UCE RESEARCH, oznacza to, że niemal co piąty respondent doświadcza wyraźnych trudności ekonomicznych. Jest to odsetek istotny społecznie, świadczący o tym, że mimo relatywnie dobrej sytuacji znacznej części młodych dorosłych, problemy finansowe pozostają realnym wyzwaniem dla części tej grupy, podkreślając potrzebę dodatkowych działań na rzecz edukacji ekonomicznej i wsparcia finansowego.
Choć większość respondentów nie deklaruje poważnych kłopotów, wynik na poziomie prawie 20% trudno uznać za marginalny. Oznacza on, że niemal co piąty młody dorosły odczuwa wyraźne trudności materialne. Szczególnie istotne jest to, że blisko 6% badanych określa swoją sytuację jako bardzo złą, wskazując na poważne problemy finansowe. To grupa, która nie mówi już o przejściowych trudnościach, lecz o trwałym poczuciu złej kondycji ekonomicznej. Badanie pokazuje więc, że chociaż dominują oceny umiarkowanie pozytywne lub przeciętne, istnieje również wyraźna grupa respondentów znajdujących się w zdecydowanie gorszym położeniu finansowym – zwraca uwagę Adrian Parol.
Raport pokazuje też, że 5% młodych Polaków nie potrafi ocenić swojej sytuacji finansowej. – Ten niski odsetek wskazuje na wysoką świadomość uczestników badania. W praktyce młodzi Polacy posiadają relatywnie dobrą orientację w swoim budżecie. Odpowiedzi rozkładają się głównie na konkretne kategorie, co sugeruje, że sytuacja materialna jest dla respondentów dobrze rozpoznawalna i mierzalna w codziennym doświadczeniu. Brak istotnej grupy niezdecydowanych może również świadczyć o tym, że subiektywna ocena finansów jest dla tej grupy stosunkowo jednoznaczna i nie budzi dużych wątpliwości interpretacyjnych – analizuje Łukasz Goszczyński.
Patrząc na powyższe wyniki, łącznie 42% badanych ocenia swoją sytuację finansową pozytywnie. Jest to ponad dwukrotnie większa grupa niż respondenci oceniający ją negatywnie – 18%. Zdaniem analityków z UCE RESEARCH, to wskazuje na umiarkowanie pozytywny obraz kondycji finansowej młodych dorosłych. Do tego Adrian Parol dodaje, że najbardziej charakterystyczną cechą tego badania jest brak skrajności. Dominującym doświadczeniem młodych Polaków nie jest ani pełen komfort finansowy, ani głęboki kryzys ekonomiczny.
– Całościowo raport przedstawia obraz młodego pokolenia, którego sytuacja finansowa jest zróżnicowana, ale z wyraźną przewagą średnich ocen. Dominuje poczucie względnej stabilności, jednak rzadko ma ono charakter pełnego komfortu finansowego. To właśnie wydaje się najważniejszym wnioskiem płynącym z przedstawionych danych – zaznacza Adrian Parol.
Widać też wyraźną koncentrację odpowiedzi w środkowej części skali. Aż 68% respondentów wskazało, że ich sytuacja jest raczej dobra lub przeciętna. – Większość badanych jest w stanie finansować bieżącą konsumpcję, ale nie posiada wysokiej zdolności do tworzenia buforu bezpieczeństwa. Taki rozkład sugeruje, że typowy budżet młodego Polaka działa w warunkach równowagi, lecz o niskiej elastyczności. Oznacza to, że system finansowy gospodarstw domowych jest stabilny w normalnych warunkach, ale podatny na wahania dochodów lub kosztów życia – wyjaśnia Łukasz Goszczyński.
Jednocześnie aż 58% badanych osób nie określa swojej sytuacji jako dobrej. Zalicza ją do przeciętnej, złej lub nie potrafi jej jednoznacznie ocenić. Jak podsumowuje Adrian Parol, chociaż pozytywne odpowiedzi przeważają nad negatywnymi, to jednocześnie większość respondentów nie uważa swojej sytuacji za dobrą. Pełna satysfakcja z własnej kondycji finansowej nie jest dominującym doświadczeniem w tej grupie wiekowej. Dla wielu osób wiąże się ona z pewnymi ograniczeniami.
***
Opis metody analitycznej/badawczej
Raport pt. UCERESEARCH.com -„Kondycja finansowa młodych dorosłych Polaków” powstał na kanwie specjalnego badania opinii publicznej, które zostało przeprowadzone metodą CAWI (Computer-Assisted Web Interview), polegającą na realizacji ankiet internetowych wspomaganych komputerowo. Badanie zostało zrealizowane przez platformę analityczno-badawczą UCE RESEARCH na ogólnopolskiej próbie 829 Polaków w wieku 18-35 lat. Respondenci zostali dobrani w sposób kwotowo-losowy (tj. pod względem wieku, płci oraz regionu) z wykorzystaniem panelu badawczego, a udział w badaniu miał charakter anonimowy.
