Dwie strony monety

29 wrz 2025

Polskie finanse publiczne mają dwie strony, jak polski (jeden) złoty: z jednej strony deficyt, którego nikt nie chce łatać, a z drugiej rosnące rozwarstwienie majątkowe społeczeństwa.

Co ciekawe, mimo że – jak wskazuje analiza Money.pl – siła nabywcza Polaków w ostatnim okresie globalnie rosła, powiększa się grupa i zakres tzw. ubóstwa relatywnego (określanego przez GUS na podstawie przeciętnych miesięcznych wydatków polskich gospodarstw domowych; gospodarstwa, w których wydatki wynoszą mniej niż 50% tych przeciętnych, są uznawana za żyjące w ubóstwie relatywnym). W roku 2024 ubóstwo to zwiększało się już drugi rok z rzędu – i to najbardziej we współczesnej historii – sięgając 13,3% ogółu gospodarstw domowych.

Po 2024 roku, kiedy rekordowo rosła siła nabywcza, przychodzi okres sporego jej spowolnienia, a w przyszłym roku może nawet zahamowania. Mimo to nastroje społeczne się poprawiają, bazując zapewne na dotychczasowych doświadczeniach. Spada inflacja, ale rejestruje się już znaczące spowolnienie wzrostu płac, a dodatkowo pojawiają się symptomy delikatnie zwiększającej się stopy bezrobocia. W przyszłym roku przewiduje się dalszy spadek inflacji i dalsze spowolnienie wzrostu płac. Wzrostu bezrobocia się nie przewiduje, może ono jednak wzrosnąć pomimo braku przewidywań.

Wszystko to razem będzie pogłębiać deficyt finansów publicznych. Naciski na oszczędności budżetowe mogą się zwiększyć, tyle że nie bardzo jest na czym oszczędzać. Skoro udało się ograniczyć świadczenia dla obcokrajowców, to kto wie, czy premier nie pójdzie za ciosem i nie ograniczy świadczeń dla swojokrajowców. A 80% budżetu to już wydatki sztywne, czyli zobowiązania ustawowe. I skąd wziąć pieniądze na dodatkowe wydatki na wojsko?

Co prawda, pojawiają się inne pomysły równoważenia budżetu, ale wymagają współdziałania rządu, prezydenta i szefa NBP. A ponieważ kadencja szefa NBP kończy się w roku 2028, a prezydent ledwie zaczął swoją, współpracę taką można by nawiązać dopiero w następnej (już nie tak odległej) kadencji Sejmu. Chodzi o wykorzystanie rezerw walutowych NBP do spłaty zadłużenia budżetu. Jednym z autorów tego pomysłu jest prof. Grzegorz Kołodko, były minister finansów z czasów rządów SLD. Kołodko sugeruje, że skoro rezerwy walutowe szacuje się na 1 bilion złotych, to bez żadnej szkody można na przykład jedną trzecią wykorzystać na spłatę zadłużenia lub sfinansować zakupy wojskowe.

Innym rozwiązaniem byłyby nadzwyczajne podatki obronne, tyle że musiałyby to być podatki majątkowe, a te nie cieszą się popularnością wśród klasy politycznej (choć nie tylko jej członkowie byliby płatnikami tego podatku).

Oczywiście kwestia rezerw walutowych nie byłaby aż tak istotna, gdybyśmy weszli do strefy euro, bo wtedy spadłoby znacząco ryzyko finansowe. O tym rozwiązaniu jednak politycy też już nie wspominają.

Wygląda na to, że podstawową teorią polityczno-ekonomiczną naszej klasy politycznej jest tradycyjne polskie „jakoś to będzie”. Aż na obu stronach złotówki zobaczymy symboliczne „zero”.


Źródło: aristoskr.wordpress.com

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Kibolsko- sejmolska

Kibolsko- sejmolska

Polska polityka przejmuje zachowania z subkultury stadionów piłkarskich. Ale nie ze stadionów inteligentnej siatkówki, żywiołowej koszykówki, czy bojowej piłki ręcznej. Naśladuje kulturę piłki kopanej. I to w najgorzej jej wersji. Jeżeli popatrzymy na Salę Plenarną...