Dania ogłasza przedterminowe wybory

26 lut 2026

Premier Danii Mette Frederiksen ogłosiła rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych, które odbędą się 24 marca. Szefowa rządu zapowiedziała, że centrum jej kampanii stanowić będą kwestie obrony i bezpieczeństwa, w czasie gdy relacje z Waszyngtonem pozostają napięte z powodu przyszłości Grenlandii.

Decyzja, choć – jak zauważył duński dziennik „Politiken” – nie była całkowitym zaskoczeniem, wywołała poruszenie w Christiansborgu, siedzibie parlamentu w Kopenhadze. W specjalnym wystąpieniu przed deputowanymi Frederiksen poinformowała, że zwróciła się do króla o rozpisanie wyborów do Folketingu. Monarchia zaakceptowała wniosek, co formalnie uruchomiło procedurę przedterminowego głosowania.

Premier liczy na wzmocnienie swojego mandatu w momencie, gdy Grenlandia – autonomiczne terytorium wchodzące w skład Królestwa Danii – stała się przedmiotem nacisków ze strony administracji Donalda Trumpa. Jej zdecydowane stanowisko wobec Waszyngtonu przełożyło się w ostatnich tygodniach na wzrost notowań społecznych. „Wiecie, czego bronię. To od siły mandatu, jaki przekażecie socjaldemokratom, zależy, czy pozostanę waszą premier” – podkreśliła.

W wystąpieniu przedstawiła także zarys programu wyborczego, zapowiadając m.in. reformę wieku emerytalnego oraz wprowadzenie podatku majątkowego.

Bezpieczeństwo fundamentem polityki

Frederiksen wyraźnie zaakcentowała, że w najbliższych latach polityka bezpieczeństwa pozostanie podstawą duńskiej strategii państwowej. Kopenhaga – jak zaznaczyła – musi kontynuować proces dozbrajania i utrzymać silne wsparcie dla Ukrainy w wojnie z Rosją. Dania należy do największych europejskich donatorów pomocy wojskowej i cywilnej dla Kijowa.

Jednocześnie premier mówiła o zagrożeniach „z zachodu” oraz ryzyku terroryzmu „z południa”, sygnalizując utrzymanie restrykcyjnej polityki migracyjnej. „Polityka bezpieczeństwa jest i pozostanie fundamentem duńskiej polityki przez wiele lat” – oświadczyła.

Szefowa rządu zapowiedziała również konieczność redefinicji relacji ze Stanami Zjednoczonymi. „Musimy utrzymać jedność Europy i zapewnić przyszłość Królestwa” – zaznaczyła, wskazując, że w nadchodzącej kadencji Dania powinna „w pełni się umocnić” na arenie międzynarodowej.

Grenlandia w centrum napięć

Ogłoszenie wyborów następuje w momencie trwających rozmów między Danią, Grenlandią a Stanami Zjednoczonymi dotyczących przyszłości arktycznego terytorium. Donald Trump, który w przeszłości nie wykluczał użycia presji w celu przejęcia kontroli nad wyspą, pod koniec stycznia ogłosił wypracowanie „ram porozumienia” z sekretarzem generalnym NATO Markiem Rutte. Szczegóły tego dokumentu nie zostały ujawnione.

Kopenhaga konsekwentnie podkreśla, że decyzje dotyczące Grenlandii mogą podejmować wyłącznie Dania i władze autonomicznego terytorium. Frederiksen wielokrotnie powtarzała, że Grenlandia „nie jest na sprzedaż”.

Jej obecna kadencja, rozpoczęta w 2019 roku – gdy w wieku 41 lat została najmłodszą premier w historii kraju – a następnie odnowiona po wyborach w 2022 roku, upływa pod znakiem zaostrzenia polityki migracyjnej oraz znaczącego zwiększenia wydatków na obronność. Rząd zakłada przekroczenie poziomu 3 proc. PKB na cele wojskowe już w 2026 roku.

„Nawet w okresie wyborczym świat zewnętrzny na nas nie czeka. Międzynarodowa niestabilność trwa, a konflikt wokół Grenlandii nie został zakończony” – podkreśliła premier.

Marcowe wybory rozstrzygną, czy Mette Frederiksen uzyska silniejszy mandat do prowadzenia twardej polityki bezpieczeństwa i redefiniowania relacji z USA, czy też duńska scena polityczna wejdzie w nową fazę przetasowań w czasie rosnących napięć geopolitycznych.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również