Screenshot
Debata prezydencka zorganizowana przez „Super Express” przyciągnęła ponad sześć milionów widzów i przeszła do historii jako pierwsze takie wydarzenie, w którym udział wzięli wszyscy zarejestrowani kandydaci na prezydenta. To był ważny moment, bo do tej pory nigdy nie udało się zebrać wszystkich w jednym miejscu. Formuła spotkania była nietypowa – każdy kandydat mógł zadać po jednym pytaniu trzem innym uczestnikom, dwóch wybierał sam, a trzeciego losowano. Zrezygnowano z pytań dziennikarzy, oddając głos bezpośrednio politykom. Taka forma konfrontacji pozwoliła na bardziej autentyczne starcie poglądów i ujawniła wiele słabości, ale też pokazała, kto rzeczywiście ma coś do powiedzenia.
Debata dobrze pokazała, jak naprawdę wygląda dziś polska polityka – pełno w niej ostrych podziałów, kontrowersji i emocji, które często przykrywają rozmowę o sprawach ważnych dla zwykłych ludzi. Zamiast spokojnej wymiany argumentów, często dominowały oskarżenia, populistyczne hasła i próby wywoływania skandali.
Największe oburzenie podczas debaty wywołał Grzegorz Braun, który zaatakował pamięć o Powstaniu w Getcie Warszawskim, posługując się wulgarnym językiem antysemickim. Jego wypowiedzi były tak skandaliczne, że organizatorzy poważnie rozważali wyłączenie mu mikrofonu, co w naszej ocenie byłoby w pełni uzasadnione. Rafał Trzaskowski w geście protestu odszedł od mównicy, nie chcąc słuchać tych słów. Magdalena Biejat zapowiedziała zgłoszenie sprawy do prokuratury, nazywając wystąpienie Brauna „ściekiem nienawiści”. Tak rażąca mowa nienawiści powinna spotkać się ze zdecydowanym potępieniem i reakcją prawną, a nie być ignorowana pod pretekstem „wolności słowa”.
Nie mniej niepokojące były słowa Macieja Maciaka, który otwarcie wyraził podziw dla Władimira Putina. W sytuacji, gdy Rosja prowadzi brutalną wojnę na Ukrainie, takie deklaracje są szczególnie szokujące i stawiają pod znakiem zapytania intencje oraz poglądy niektórych kandydatów. Izolacja Maciaka przez pozostałych uczestników debaty była jak najbardziej słuszna i pokazała, że pewne granice w przestrzeni publicznej muszą być jasno wyznaczone.
Magdalena Biejat w rozmowie ze Sławomirem Mentzenem przytoczyła dramatyczny przypadek 14-letniej ofiary gwałtu, zdecydowanie broniąc prawa do aborcji w takich przypadkach. Gdy Mentzen nieudolnie próbował przerzucić odpowiedzialność na migrantów, Biejat jasno przypomniała: „To był wujek tej dziewczynki”. Przywołała też sprawę z Oleśnicy, gdzie kobieta została pozbawiona prawa do świadomego wyboru w sytuacji ciężkiej choroby płodu. Jej spokojne, ale stanowcze wypowiedzi odcinały się od politycznego teatru, pokazując, że można mówić o trudnych sprawach w sposób odpowiedzialny i z troską o ludzi.
Adrian Zandberg skoncentrował się na kwestiach codziennych, dotyczących większości obywateli. Mówił o problemach z dostępnością mieszkań, rosnących kosztach życia i zapaści w ochronie zdrowia. Wskazywał, że zamiast dzielić społeczeństwo ideologią, państwo powinno koncentrować się na zapewnieniu równego dostępu do podstawowych usług. Jego wystąpienie wniosło do debaty powiew realizmu społecznego, którego często brakowało w wypowiedziach kandydatów z prawej strony sceny politycznej.
Rafał Trzaskowski bez zaskoczenia zaprezentował się zachowawczo. Unikał jasnych deklaracji w kluczowych sprawach, takich jak pełna liberalizacja aborcji czy prawa osób LGBT+. Scena z flagą Polski była próbą odwrócenia uwagi od braku wyrazistych poglądów. Trzaskowski, zamiast prezentować konkretne rozwiązania, często wpadał w ton ogólników i politycznych sloganów.
Szymon Hołownia, choć sprawny w budowaniu medialnego wizerunku, nie wykorzystał w pełni szansy. Jego teza, że problemy służby zdrowia wynikają głównie ze złego zarządzania, została odebrana jako oderwana od realiów i pokazująca brak zrozumienia dla systemowych problemów tej dziedziny. Hołownia i Zandberg skrytykowali Trzaskowskiego za brak działań w sprawie przejrzystości w spółkach Skarbu Państwa.
Karol Nawrocki, kandydat wspierany przez PiS, skupił się na straszeniu podatkiem katastralnym. Przedstawił się jako „obrońca Polaków przed nowym podatkiem”, jednak Magdalena Biejat skutecznie obnażyła manipulację, wskazując, że podatek dotyczyłby wyłącznie posiadaczy trzeciego i kolejnych mieszkań, czyli zaledwie 0,8 proc. obywateli. Walka toczy się więc o interesy niewielkiej grupy landlordów przeciwko potrzebom milionów zwykłych ludzi szukających dachu nad głową.
Joanna Senyszyn przypomniała o fundamentalnych wartościach: świeckości państwa i potrzebie silniejszej integracji europejskiej. Jej głos, choć mniej słyszalny medialnie, wnosił istotne treści do dyskusji.
Krzysztof Stanowski postawił na autoironię i ostrą krytykę instytucji publicznych. Jego komentarze były trafne i ukazywały chaos panujący w polskim życiu publicznym, choć nie zawsze przechodziły w konkretne propozycje.
Marek Jakubiak powielał narodowo-konserwatywną wizję „silnego państwa”, ignorując prawa człowieka, równość społeczną i potrzebę świeckości państwa. Jego wypowiedzi były nacechowane skrajnym konserwatyzmem i wyraźnym dystansem wobec integracji europejskiej. Artur Bartoszewicz, mówiąc o demokracji bezpośredniej i większym wpływie obywateli, nie przedstawił jednak konkretnych mechanizmów zabezpieczających państwo przed populizmem i chaosem decyzyjnym. Marek Woch, pod hasłami „rozliczenia elit”, operował retoryką antysystemową, częstą w skrajnie prawicowych ruchach, nie oferując realnych propozycji naprawy instytucji publicznych.
Za kulisami debaty również wrzało. Doszło do sporu między Szymonem Hołownią a Sławomirem Mentzenem o czas wypowiedzi. Grzegorz Braun był przez większość kandydatów ignorowany, a Maciej Maciak spotkał się ze słuszną izolacją. Organizatorzy rozważali wyłączenie mikrofonu Braunowi, co byłoby w pełni zrozumiałe wobec jego skandalicznych wypowiedzi.
Po zakończeniu debaty, jak to zwykle bywa, większość kandydatów i ich partii ogłosiła się zwycięzcami, co w polskiej polityce jest już tradycją. Jednak patrząc chłodno, największym wygranym wieczoru był „Super Express”, który jako pierwszy zorganizował debatę z udziałem wszystkich kandydatów i dał obywatelom możliwość własnej oceny. Dla wielu wyborców była to szansa, aby zobaczyć polityków w bezpośredniej konfrontacji, bez ochrony sztabów i reżyserowanych wystąpień.
