Prawica z trudem się dogadała

16 paź 2022

Cztery prawicowe ugrupowania po miesiącu uzgadniania przedstawiły w piątek porozumienie w sprawie utworzenia rządu. Po raz pierwszy w historii wpływ na władzę w Szwecji będzie mieć przeciwna imigrantom skrajnie prawicowa partia Szwedzcy Demokraci. Oznacza to koniec liberalnej polityki migracyjnej oraz zapowiedź zdecydowanej walki z przestępczością, za którą obwiniają imigrantów.

W ostatnich tygodniach pojawiło się pytanie, czy Szwedzcy Demokraci czy Liberałowie zdobędą miejsce w rządzie… i za jaką cenę. Po nieco ponad miesiącu od wyborów wiemy już, że skrajnie prawicowa partia dostanie żadnego stanowiska ministerialnego. Ale w praktyce udało im się wyjść zwycięsko z negocjacji, uzyskując znaczny wpływ na szwedzką politykę.
Jak poinformował na konferencji prasowej kandydat na premiera Ulf Kristersson mniejszościowy rząd utworzą: liberalno-konserwatywna Umiarkowana Partia Koalicyjna, Chrześcijańscy Demokraci oraz Liberałowie. „Jesteśmy nowym oddechem w szwedzkiej polityce, to nie będą pasywne rządy” – ogłosił Kristersson, który przewodzi Umiarkowanej Partii Koalicyjnej.
Liberałowie dostali swoje miejsce w rządzie kosztem bolesnych ustępstw. I chociaż zdecydowanie się temu sprzeciwiali, ostatecznie musieli zaakceptować zasadę specjalnych stref, w których policja mogła tymczasowo przeprowadzać przeszukania, bez posiadania nakazu przeszukania, w poszukiwaniu broni lub materiałów wybuchowych.

W wywiadzie dla dziennika „Aftonbladet” liderka Partii Centrum Annie Lööf uważa, że liberałowie „sprzedali swoje dusze za stanowiska ministerialne. Kiedy spojrzy się na treść programu zawartą w umowie koalicyjnej, jest to kalka z programu wyborczego Szwedzkich Demokratów w sprawie przestępczości i imigracji”.

Od wyborów parlamentarnych Szwedzcy Demokraci tworzą największą partię w koalicji i zajmują 73 miejsca w parlamencie. Umiarkowana Partia Koalicyjna zdobyła 68 mandatów, Chrześcijańscy Demokraci 19, a Liberałowie 16. Przedstawiciele skrajnej prawicy w parlamencie mają być wsparciem dla nowego rządu, będąc jednak poza nim. W zamian udało im się uzyskać stanowiska w kancelarii premiera i spory wpływ na władzę. Lider ugrupowania Jimmie Akesson zapowiedział „politykę konkretnych działań”.

Akesson ogłosił zakończenie liberalnej polityki migracyjnej. „Wychodzimy z założenia, że szwedzkie przepisy nie mogą być bardziej szczodre dla imigrantów niż w innych krajach Unii Europejskiej” – podkreślił Akesson. Zapowiedział zmniejszenie liczby uchodźców kwotowych z 6 tys. rocznie do 900, wzrost liczby deportacji nielegalnie przebywających w Szwecji imigrantów, a także analizę możliwości wprowadzenia „narodowego zakazu żebrania”.

Inną zmianą mają być zdecydowane działania w walce z przestępczością. „Wprowadzimy możliwość anonimowego składania zeznań, zlikwidujemy «rabat kar» dla młodych przestępców (system zmniejszający wielkość zasądzonej kary w związku z wiekiem skazanego), jesteśmy otwarci na wynajmowanie miejsc w więzieniach w innych krajach” – wymienił Akesson.
Liderka Chrześcijańskich Demokratów Ebba Busch obiecała „szybkie rozpoczęcie inwestycji w budowę nowych bloków elektrowni jądrowych”. W poprzednich latach za sprawą współrządzących Szwecją w latach 2014-2021 Zielonych przedwcześnie zamknięto cztery reaktory. W opinii Busch „reforma klimatyczna nie powinna odbywać się kosztem przedsiębiorców oraz rodzin”. Nowy rząd zapowiedział m.in. obniżenie cen paliw.

Przewodniczący Liberałów Johan Pehrson chce „wzmocnienia szkół”, w tym ograniczenia zysków szkół prowadzonych przez prywatne koncerny, które otrzymujących publiczne dotacje.


Kandydatura Kristerssona na premiera ma być głosowana w parlamencie w poniedziałek. Blok ugrupowań prawicowych ma niewielką większość, 176 głosów w 349-miejscowym parlamencie. Lewicowe i centrolewicowe ugrupowania otrzymały 173 mandaty.

Czy Liberałowie wytrzymają ze skrajną prawicą?

Negocjacje w sprawie utworzenia nowego rządu po wyborach 11 września przeciągały się. Według mediów przyczyną były drastyczne różnice programowe między Szwedzkimi Demokratami a Liberałami.

Oczekuje się, że Ulf Kristersson zostanie wybrany na premiera przez parlament w poniedziałek. A skład rządu zostanie ogłoszony wkrótce potem. „Zmiana jest nie tylko konieczna, ale jest możliwa, a nasze cztery strony mogą ją przynieść” – powiedział Kristersson. Ale z trzymandatową większością w parlamencie przeciwko wciąż silnemu blokowi lewicowemu, następne cztery lata będą wyjątkowo niepewne dla tego rządu. „Wszystko może się zdarzyć i nawet drobny konflikt między tymi czterema partiami może stać się problematyczny” – stwierdził szwedzki politolog Nicholas Aylott w rozmowie z francuskim dziennikiem Liberation.

JM/PAP

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również