Tradycyjne malarstwo chińskie

21 sty 2022

Chińskie malarstwo jest wyróżniająca się częścią chińskiej kultury, oparte na starych tradycjach, wywodzących się z najdawniejszych czasów. Można powiedzieć, że rozwinęło się na bazie kaligrafii. Jest bardzo specyficzne i charakterystyczne dla tej części Azji.

Za pomocą specjalnych pędzelków nanosi się farbę na cienki papier lub jedwab. W niektórych rodzajach chińskiego malarstwa nie używa się kolorów tylko czarnego tuszu. Malowanie na niezwykle cienkim papierze lub jedwabiu chińskimi pędzelkami, nazywanymi niekiedy szczoteczkami, moczonymi w czarnym atramencie lub różnego rodzaju pigmentach wymaga niesamowitej wprawy i cierpliwości. Przed pierwszym maźnięciem pędzla, malarz musi mieć już w głowie dokładnie naszkicowany cały plan obrazu. Ze szczególnym pietyzmem przestrzega się rytuału maczania pędzelka, nawet po kilkanaście razy, aby nabrać właściwą ilość farby i wody. To bardzo ważne zważywszy na to, że mamy do czynienia z niezwykle cienkim, niekiedy wręcz przezroczystym papierem czy jedwabiem.
Niektórzy archeolodzy podają, że korzenie chińskiego malarstwo sięgają neolitu i można je znaleźć na chińskich wyrobach garncarskich z tego okresu. Chińskie malarstwo było związane z rzemiosłem i towarzyszyło szczególnie wyrobom garncarskim.
Udane próby malarskie są widoczne już na najstarszych zachowanych obrazach, rzeźbach z nefrytu i lakierowanych wyrobach takich jak figury ryb, żab, jeleni, ptaków, kwiatów, liści drzew i sylwetek tańczących ludzi, datowanych na około 6000 do 7000 lat.
Za czasów dynastii Tang zaczęto zdobić jedwab oraz ściany domów i świątyń. W tych czasach szczególnie popularne były freski, którymi przyozdabiano pałace władców, świątynie i domostwa bogatszych obywateli.
W 1949 r. z grobowca datowanego na czasy Walczących Królestw (475-221 przed naszą erą) wydobyto pierwsze przykłady malarstwa na jedwabiu. Obrazy przedstawiały ludzkie figury, smoki, feniksy. Z kolei najwcześniejszy przykład kolorowego malarstwo na papierze odnaleziono w 1964 r., w Astanie, w Turpan, w prowincji Xinjiang, w grobowcu pochodzącym z czasów dynastii Jin (265-420 n.e.). Był to portret ważnego urzędnika, zapewne lokalnego władcy. Obraz miał ponad metr szerokości i 47 cm wysokości.
Chińskie malarstwo jest stosunkowo oszczędne w środkach i chociaż nie rozwinęło perspektywy, pozwala uzyskać wspaniałe, poetyckie efekty. Klasyczne chińskie malarstwo, ze względu na tematykę, można podzielić na trzy grupy. Pierwsza grupa to krajobrazy, druga postaci ludzkich, a trzecia ptaki i kwiaty.
Najwcześniej przedstawianymi postaciami w historii chińskiego malarstwa byli poszczególni władcy, później filozofowie, czy mędrcy i oczywiście kobiety, zazwyczaj konkubiny z cesarskiego dworu lub żony albo córki najznamienitszych urzędników.
Tematyka w malarstwie postaci znacznie różni się od europejskiego malarstwa portretowego i od panowania dynastii Song (960-1127 n.e.) wykracza daleko poza wątek religijny, nawiązujący do dwóch popularnych religii, chińskiego taoizmu i pochodzącego z zagranicy buddyzmu.
Dynastia Tang (618-906 n.e.) jest uważana za złoty wiek malarstwa portretowego w Chinach. Wtedy to znane z historii tematy i sceny z dworskiego życia stały się bardzo popularne. Ludzka postać była przedstawiana w bardzo naturalistyczny sposób i bez silnego monumentalizmu, popularnego w chińskim malarstwie. Popularność zyskało również malarstwo historyczne i ilustracja scen z życia, a techniki malarskie coraz bardziej się rozwijały.
Malarstwo krajobrazowe stało się odrębnym działem malarstwa około IV wieku naszej ery. Stopniowo wyodrębniły się dwa główne style. W pierwszym używano koloru niebieskiego i zielonego, dlatego nazywa się ono niebiesko-zielone. Drugie można nazwać „zraszaniem atramentem”. O ile w pierwszym przypadku możemy mówić o bogatej barwie, ponieważ oprócz niebieskiego i zielonego używano również różnych odmian czerwonego pigmentu. W drugiej posługiwano się tylko czarnym tuszem. Natężenie czerni, poziom bogactwa, czy ekspresji odzwierciedlał emocje autora i typ jego osobowości.
Ostatni z wielkich rodzajów chińskiego malarstwa, czyli malarstwo kwiatów i ptaków powstało jako niezależny styl malarski w IX wieku naszej ery. Wielu znanych malarzy dynastii Song upodobało sobie ten rodzaj malarstwa, obfitujący w bogactwo jednokolorowych kwiatów, owoców, insektów, szczególnie świerszczy i ryb. Malarze nie używali kolorów tylko czarnego atramentu. Są to wspaniałe dzieła, bo mimo swojej kolorystyki prezentują bogactwo i różnorodność. Najczęściej malowano kwiaty oliwy, orchidee, bambusy, chryzantemy, sosny i cyprysy, które według znawców przedstawiały idee oraz charakter ich twórców.
Każdy wykształcony Chińczyk doceniał zarówno poezję, malarstwo jak i kaligrafię. Dlatego wielkość chińskich malarzy polega na tym, że są to zazwyczaj znakomici poeci i kaligrafowie. Nierzadko wszystkie trzy wymienione sztuki spotykają się i stają się jednym na obrazie twórcy. Często bowiem do obrazu mistrz dołączał wspaniale wykaligrafowany wiersz, który stanowił integralną część dzieła.
Chińskie tradycyjne malarstwo przeżywa obecnie wielki renesans, zarówno w kraju, jak i zagranica. Wielu młodych Chińczyków uczęszcza na kursy malarstwa, by tworzyć takie dzieła jak ich przodkowie. Co ciekawe, malarstwo chińskie staje się coraz bardziej popularne poza granicami Państwa Środka. Wielu cudzoziemców próbuje uczyć się tej niezwykłej, trudnej sztuki. Początki są trudne, ale wspaniały efekt końcowy rekompensuje włożony wysiłek.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również