Magisterium to za mało?

5 cze 2022

W latach 2011-2021 Polacy i Polki stawali się coraz bardziej wykształceni. Tak wynika z tego, co podał GUS we wstępnych wynikach Narodowego Spisu Powszechnego 2021.

Według kolejnych, wstępnych danych NSP, które Główny Urząd Statystyczny udostępnił w czwartek, w 2021 roku liczba ludności Polski w wieku 13 lat i więcej – dla której ustalany był poziom wykształcenia – liczyła 32883,4 tys. osób i była mniejsza o 1,9 proc. w porównaniu z wynikami spisu z 2011 roku. Jak zaznaczył Urząd, pozytywnym zjawiskiem obserwowanym w latach 2011-2021 jest stały wzrost poziomu wykształcenia ludności. Według wstępnych danych w 2021 r. odsetek osób z wykształceniem co najmniej średnim wyniósł 55,5 proc. Dla porównania w 2011 roku był na poziomie 48,5 proc. Oznacza to wzrost o 7 p. proc.

„Najbardziej dynamiczny wzrost (ponad 30 proc.) został odnotowany w odniesieniu do osób o wykształceniu wyższym, których udział zwiększył się z 17,1 proc. w 2011 r. do 23,1 proc. w 2021 r. (wzrost o 6 p. proc.) wśród ogółu ludności w wieku 13 lat i więcej” – podkreślił GUS. Jednak, jak wskazał, największą dynamikę pozytywnych zmian odnotowano w grupie osób posiadających tytuł magistra, magistra inżyniera lub równorzędny. Wzrost wyniósł prawie 40 proc. w porównaniu do 2011 roku.
W strukturze ludności względem wykształcenia cały czas dominują absolwenci szkół średnich, w tym także szkół policealnych. Ich odsetek wyniósł 32,4 proc. Największy udział w tej grupie stanowią osoby z wykształceniem średnim zawodowym, których udział w 2021 r. wyniósł 18,2 proc.

„W ciągu ostatnich 10 lat znacząco obniżył się udział osób z wykształceniem podstawowym z 18,3 proc. w 2011 r. do poziomu 11,7 proc. w 2021 r. oraz osób z wykształceniem gimnazjalnym – z 4,9 proc. do poziomu 3,1 proc. Dla 8 proc. nie ustalono poziomu wykształcenia, zagadnienie to będzie przedmiotem dalszych analiz” – przekazał GUS.
GUS poinformował, że struktura ludności według wykształcenia różni się względem płci. W 2021 roku 19 proc. mężczyzn ukończyło szkoły wyższe. Natomiast wśród kobiet było to 26,9 proc. Oznacza to, że przeszło co czwarta kobieta posiadała dyplom ukończenia studiów wyższych.

Na podobnym poziomie – zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn – utrzymywał się natomiast odsetek osób legitymujących się wykształceniem średnim (łącznie z policealnym). U kobiet było to 33,4 proc., a u mężczyzn 31,2 proc. Natomiast w grupie deklarującej ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej przewagę mieli mężczyźni (24,6 proc.). Kobiet deklarujących ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej było 14,9 proc. Natomiast jeśli chodzi o osoby, które edukację zakończyły na poziomie szkoły podstawowej, procent kobiet wyniósł prawie 13 proc., a mężczyzn blisko 11 proc.

Kolejnym czynnikiem różnicującym strukturę ludności według poziomu wykształcenia jest miejsce zamieszkania. ”(…) w dalszym ciągu struktura poziomu wykształcenia ludności wiejskiej różni się od tej odnotowanej w miastach” – ocenił GUS.
Wśród ludności zamieszkałej w miastach 27,4 proc. stanowią osoby, które ukończyły uczelnie wyższe, na wsi natomiast jest to 16,6 proc. W 2021 r. dominującym poziomem wykształcenia w obu miejscach zamieszkania było wykształcenie średnie i odsetek ten wyniósł odpowiednio – 33,6 proc. w miastach i 30,4 proc. na wsi. Wykształcenie zasadnicze zawodowe posiadało blisko 25 proc. mieszkańców wsi i 16,1 proc. mieszkańców miast. Jak zaznaczył GUS, nadal najwięcej osób z wykształceniem zaledwie podstawowym mieszka na wsi (15,9 proc.), a w miastach jest to 9 proc.

Patrząc na regionalny podział Polski, najwyższy odsetek osób z wykształceniem wyższym odnotowano w województwach: mazowieckim (31,3 proc), małopolskim (24,4 proc.) i pomorskim (23,8 proc.). Najniższym odsetkiem charakteryzowały się województwa: lubuskie, opolskie i warmińsko-mazurskie. Z kolei udział osób z wykształceniem średnim (łącznie z policealnym) w poszczególnych województwach nie wykazywał znaczącego zróżnicowania.

Istotne różnice, jak podkreślił GUS, występują w udziałach osób o wykształceniu zasadniczym zawodowym. Najwyższy odsetek osób o tym poziomie wykształcenia odnotowano w województwie wielkopolskim (23,4 proc.), kujawsko-pomorskim (23 proc.) i opolskim (22,8 proc.). Województwa o najniższym odsetku osób posiadających wykształcenie zasadnicze zawodowe to: mazowieckie (14,3 proc.) i podlaskie (15,5 proc.).

„Warto odnotować, że najwyższymi udziałami osób o wykształceniu podstawowym, podstawowym nieukończonym i bez wykształcenia szkolnego charakteryzowały się województwa: warmińsko-mazurskie, podlaskie i łódzkie (odpowiednio 17,6 proc., 16,5 proc. oraz 15,8 proc.)” – przekazał Główny Urząd Statystyczny. Poziom wykształcenia przebadano również według grup wiekowych. Według wstępnych danych NSP najwyższy udział osób legitymujących się wykształceniem wyższym stanowiły osoby pomiędzy 25 a 44 rokiem życia i odsetek ich wyniósł blisko 60 proc. wśród ogółu ludności o tym poziomie wykształcenia. Wśród osób posiadających wykształcenie średnie i policealne w 2021 r. najwyższy udział miała grupa 20-24 lata (prawie 11 proc.). Wykształcenie zasadnicze zawodowe najczęściej deklarowały osoby w wieku 45-69 lat. GUS podkreślił, że „osoby w młodszych grupach wieku – do 30 roku życia – zdecydowanie najrzadziej wybierały zasadnicze szkoły dające przygotowanie zawodowe”.

Natomiast osoby, które ukończyły szkołę na poziomie gimnazjum i szkoły podstawowej, to głównie osoby młode w wieku 15-19 lat (76,7 proc.), które w większości kontynuują naukę.

omg/pap

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Budownictwo hamuje.

Budownictwo hamuje.

Ceny materiałów budowlanych oraz produktów do domu i ogrodu były w III kwartale 2026 r. o 4 proc. wyższe niż rok wcześniej. Najmocniej podrożały izolacje termiczne – o 13,4 proc. Podwyżki zbiegły się ze spadkiem aktywności na budowach. Od stycznia do września...

Czy kredyty mieszkaniowe tanieją, czy drożeją?

Czy kredyty mieszkaniowe tanieją, czy drożeją?

Niższy POLSTR sprzyja niższemu oprocentowaniu części nowych kredytów zmiennych, podczas gdy średnie stawki kredytów okresowo stałych wzrosły. We wrześniu inflacja ogółem przyspieszyła, ale bazowa spadła. Analitycy portalu RynekPierwotny.pl wyjaśniają, co te rozbieżne...