Pawilony rodem ze średniowiecza

18 sie 2022

Patrzę na to ze smutkiem i bolesne są dla mnie sytuacje, gdy nie słucha się fachowców — powiedziała pytana o budowę pawilonów na Bulwarze Filadelfijskim w Toruniu prof. Bogumiła Rouba, przewodnicząca Rady Ochrony Zabytków. Zaapelowała o to, aby usiąść do stołu w gronie fachowców i doprowadzić do „akceptowalnych rozwiązań”.

Profesor Bogumiła Rouba, przewodnicząca działającej przy ministrze kultury Rady Ochrony Zabytków, emerytowana profesor z Wydziału Sztuk Pięknych UMK, zapytana przez PAP jak patrzy na to, co dzieje się obecnie na Bulwarze Filadelfijskim w Toruniu w związku z powstającymi tam pawilonami, odpowiedziała, że „ze smutkiem”.

„Dla mnie bolesne są sytuacje, gdy nie słucha się głosu fachowców, nie bierze się pod uwagę czyichś kompetencji. Powstają projekty, które nie są w dostatecznym stopniu skonsultowane, a mogą mieć fatalne następstwa. Z przerażeniem się dowiedziałam, że pod murem średniowiecznego miasta ma się znaleźć nawierzchnia dla pieszych, a tymczasem każda trawka, która dziś tam rośnie, każdy krzaczek broni ten mur przed zawilgoceniem. Mam nadzieję, że uda się wydyskutować korekty projektów, które uczynią tę inwestycję możliwą, a równocześnie nie uczynią jej zabójczą dla toruńskich murów” – wskazała prof. Rouba, odnosząc się także do kolejnych etapów prowadzonej rewitalizacji tego terenu.

Znawczyni toruńskich zabytków pytana o możliwość wybrnięcia z sytuacji związanej z kontrowersyjną budową dwóch pawilonów w ciągu historycznych bram Żeglarskiej i Łaziennej przyznała, że widzi takową.

„Trzeba dobrej woli z każdej strony. Trzeba siąść do stołu i przedyskutować to. Pamiętam tereny nad Wisłą, które były chaotyczne i zabałaganione. Udało się pewne eleganckie formy wypracować, dobre projekty zrealizować. Więc niekoniecznie trzeba działać w stylu byleby by było, jak nie było. Trzeba poszukać wartości estetycznych. Na tym polega dbałość o zabytki, aby dodawać im wartości, a nie podejmować w żadnym wypadku działań, które te wartości mogą umniejszyć. To kwestia wrażliwości. Albo ktoś widzi te wartości i wie o nich, albo ich nie widzi. Jeżeli nie jest w stanie ich zobaczyć, to powinien z wielkim szacunkiem prosić o pomoc fachowców. Na tym to wszystko polega” – wskazała prof. Rouba.

Pytana o opinię generalnego konserwatora zabytków Jarosława Sellina, który zwracał uwagę na możliwe zagrożenie, jakie niesie realizacja pawilonów w obecnej formie dla wpisu Torunia na listę światowego dziedzictwa UNESCO, prof. Rouba przyznała, że „byłaby to dla miasta tragedia”.

„To się już przecież działo. Przykład Drezna pokazuje, że można to zrobić bez sentymentów. Niepotrzebne są nam takie awantury. Proponuję, aby w życzliwej atmosferze usiąść w gronie specjalistów i doprowadzić do poprawnych, akceptowalnych rozwiązań” – powiedziała prof. Rouba.

Pytany o możliwość rozmowy z fachowcami w tej sprawie prezydent Torunia Michał Zaleski powiedział w czwartek, że „z wielką radością spotka się z ludźmi, którzy znają problematykę zabytków w naszym mieście”.

W sprawie budowy na Bulwarze Filadelfijskim w Toruniu do prezydenta miasta Michała Zaleskiego pisał pod koniec czerwca wiceminister kultury, generalny konserwator zabytków Jarosław Sellin.

Wskazał on, że prowadzona inwestycja może być uznana za zagrożenie dla integralności i autentyzmu miejsca światowego dziedzictwa w Toruniu, co w konsekwencji oznacza „groźbę wpisu zabytkowego zespołu staromiejskiego w Listę Światowego Dziedzictwa w Zagrożeniu, a następnie skreślenie z prestiżowej Listy Światowego Dziedzictwa UNESCO”.

„Proszę o rozważenie obniżenia wysokości obiektów o co najmniej trzy metry w stosunku do obecnego projektu oraz proporcjonalne zmniejszenie ich kubatur. Sprawa dotyczy obu pawilonów. Myślę, że można rozważyć wkopanie tych pawilonów odpowiednio w głąb ziemi” – napisał wiceminister Sellin.

Prezydent Zaleski poinformował w czwartek o przygotowanej dla generalnego konserwatora odpowiedzi w tej sprawie. Zapewnił w niej po raz kolejny o uzyskaniu wszelkich potrzebnych zgód i opinii dotyczących tej inwestycji i realizowaniu jej w zgodzie z obowiązującym prawem.

Prezydent mówił m.in. o tym, że obniżenie pawilonów o trzy metry byłoby możliwe jedynie w drodze rozbiórki tychże. Powoływał się na ekspertyzy odradzające taki krok i konsekwencje finansowe, a także ewentualnie karne wobec kogoś, kto zdecydowałby się na taki ruch.

„Tej decyzji nie podejmę. Nikt z prawników tego nie radzi” – podkreślił prezydent Zaleski.

Odnosząc się do możliwości ewentualnej utraty przez Toruń wpisu na listę światowego dziedzictwa UNESCO, włodarz miasta wskazał, że po sprawdzeniach tej sprawy przekazuje wiceministrowi Sellinowi informacje o tym, iż są to „zbyt daleko idące obawy”.

Wojewódzki konserwator zabytków Sambor Gawiński zapowiedział kolejne kroki w sprawie budowy pawilonów na Bulwarze Filadelfijskim w Toruniu. Zapytany przez PAP, czy będą czynione przygotowania do wypowiedzenia porozumienia zawartego z Toruniem w zakresie delegowania części uprawnień należnych wojewódzkiemu konserwatorowi na rzecz miasta, przyznał, że „na pewno wystąpi o zmianę zakresu porozumienia”.

W razie zmiany zakresu tego porozumienia już nie miejski konserwator zabytków, ale wojewódzki wydawałby wszelkie pozwolenia na prace budowlane i konserwatorskie na obiektach będących właściwością samorządu.

„To będzie jeden z kroków, które podejmę. Nie liczę bowiem na żadne opamiętanie po stronie władz Torunia. To miasto jest od wielu lat niszczone przez niewłaściwie postępowanie i zwykłą uległość urzędników zajmujących się ochroną zabytków w biurze miejskiego konserwatora zabytków” – powiedział Gawiński.

pwr/pap

Najnowsze

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Globalna awaria Microsoftu. Europa nie może być cyfrowym zakładnikiem amerykańskich korporacji

Globalna awaria Microsoftu. Europa nie może być cyfrowym zakładnikiem amerykańskich korporacji

Globalna awaria Microsoft 365 zakłóciła działanie Outlooka, Teamsa i innych usług w 74 krajach, dotykając firm, szkół, urzędów oraz placówek medycznych. Microsoft nie wykrył cyberataku ani utraty danych, lecz incydent ujawnił ryzyko uzależnienia od kilku dostawców. Europa powinna rozwijać własne chmury, otwarte oprogramowanie, redundancję i cyfrową suwerenność.

Wiceprzewodniczący ChRL wziął udział w szczycie przywódców COP31 w Antalyi

Wiceprzewodniczący ChRL wziął udział w szczycie przywódców COP31 w Antalyi

Wiceprzewodniczący Chin Han Zheng, reprezentując Xi Jinpinga na szczycie COP31 w Antalyi, przedstawił chińskie stanowisko wobec narastających skutków zmian klimatu. Wezwał do pełnego wdrażania porozumienia paryskiego, większej odpowiedzialności państw rozwiniętych oraz realizacji krajowych celów redukcji emisji. Opowiedział się za przyspieszeniem zielonej transformacji, swobodnym przepływem technologii i rozwojem niskoemisyjnym. Podkreślił także znaczenie adaptacji, systemów wczesnego ostrzegania i odporności na klęski. Chiny zapowiedziały dalszą współpracę z krajami rozwijającymi się, w tym projekty transferu technologii i budowania potencjału.

Budownictwo hamuje.

Budownictwo hamuje.

W III kwartale 2026 r. materiały budowlane oraz produkty do domu i ogrodu podrożały o 4 proc. rok do roku, mimo spadku produkcji budowlanej o 4,7 proc. Najbardziej wzrosły ceny izolacji termicznych, dachów i rynien. Producenci zmagają się z wysokimi kosztami energii, emisji CO₂ oraz presją tańszego importu, szczególnie płytek.

Xi Jinping wygłosił przemówienie z okazji 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena

Xi Jinping wygłosił przemówienie z okazji 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena

12 listopada w Pekinie odbyły się obchody 160. rocznicy urodzin Sun Jat-sena. Xi Jinping określił go jako wielkiego patriotę, bohatera narodowego i pioniera chińskiej rewolucji demokratycznej. Wezwał Chińczyków do kontynuowania jego dziedzictwa poprzez patriotyzm, służbę społeczeństwu, rozwój marksizmu dostosowanego do chińskich realiów oraz odważne podejmowanie wyzwań. Podkreślił znaczenie jedności narodowej, współpracy wszystkich grup społecznych i globalnej wizji rozwoju. Xi uznał także pełne zjednoczenie Chin, w tym rozwiązanie kwestii Tajwanu, za historyczną misję oraz wspólne dążenie całego narodu.

Sprawdź również

Budownictwo hamuje.

Budownictwo hamuje.

Ceny materiałów budowlanych oraz produktów do domu i ogrodu były w III kwartale 2026 r. o 4 proc. wyższe niż rok wcześniej. Najmocniej podrożały izolacje termiczne – o 13,4 proc. Podwyżki zbiegły się ze spadkiem aktywności na budowach. Od stycznia do września...

Czy kredyty mieszkaniowe tanieją, czy drożeją?

Czy kredyty mieszkaniowe tanieją, czy drożeją?

Niższy POLSTR sprzyja niższemu oprocentowaniu części nowych kredytów zmiennych, podczas gdy średnie stawki kredytów okresowo stałych wzrosły. We wrześniu inflacja ogółem przyspieszyła, ale bazowa spadła. Analitycy portalu RynekPierwotny.pl wyjaśniają, co te rozbieżne...