Coś ty uczynił ludziom Mickiewiczu?

27 gru 2025

Wołanie Norwida zawisło w polskiej próżni do czasu aż Tadeusz Boy Żeleński zaczął pisać „Brązowników”. Starając się dotrzeć do prawdziwej postaci wieszcza, ściągnął go z cokołu i pokazał złożoność jego życia.

Dziś wiedza o Mickiewiczu zanikła ponownie, znów jego postać stoi na wysokim cokole, jak na pomniku na Krakowskim Rynku. Znów jest w gronie prześladowców młodzieży maturalnej, jak Mrożek i nawet jak on nie może przeprosić.

Wedle anegdoty Mrożek spotkał na Plantach smutnego maturzystę i zapytał – było Tango, było – odpowiedział młody człowiek. Przepraszam wydusił smutno Mrożek.

Ale czy to on powinien przepraszać, czy jego oficjalni interpretatorzy? Czy podobnie nie jest z Mickiewiczem? Czy to jego duch straszy w polskiej literaturze, czy tylko monstrum stworzone na jego podobieństwo? Dzieło zbiorowe polskich Frankensteinów literatury i oświaty.

Podobne monstrum, choć może odrobinę sympatyczniejsze, straszy w powieści Grzegorza Uzdańskiego, przerobionej również na spektakl – Wypiór. Książka-poemat o losach pary, przedstawicieli mikrointeligencji z warszawskiego mikroświata.

Napisany po części dwunastozgłoskowcem, i grany również wierszem. Książkę doceniła „Polityka” nominując go do swoich Paszportów literackich za rok 2021.

Z tym właśnie „Wypiorem” nawiedził Boską Komedię zespół Fundacji IMKA często współpracującej z krakowskim Teatrem Łaźnia Nowa. Oprócz pary aspirujących do literackiego panteonu, w spektaklu bierze udział tytułowy Wypiór czyli przemieniony w nieśmiertelnego wampira Mickiewicz – Tomasz Nosiński.

Jako, nomen omen para literackich aspirantów zagrali Małgorzata Boczarska i Mateusz Banasiuk. Pośrodku tego jak okazuje nieomal trójkąta buszuje jeszcze ni to kot, ni duch, trochę taka Behemotka (Monika Janik-Hussakowska).

Mieszkanie tanie, w dobrej okolicy (koło Placu Zbawiciela) ale jak żyć w takim bestiarium? W dodatku wszyscy gadają wierszem.

Wiadomo dziś, że Mickiewicz nawet jeśli nie zaszkodzi, to przecież nie pomoże. Całe szczęście, że nie pożywia na żywych, lecz szuka resztek krwi w szpitalnych śmietnikach. Taki czystej ( no może nie całkiem) krwi, freeganin.

Łukasz aspirujący poeta, pracuje w recepcji kliniki medycznej. Źle się z tym czuje, bo źle się z tym czują pacjenci i pacjentki. Ale cóż, poetom nigdy nie było łatwo chyba, że rodzina była majętna albo mecenas się znalazł.

Mickiewiczowi też nie było lekko, raz wiązał koniec z końcem a raz nie. A jeszcze miał dzieci na utrzymaniu. Łukasz z Martą dzielą tylko swoje problemy, te ze sobą i te ze swoimi twórczymi aspiracjami. Ale przynajmniej mają tani lokal w dobrej lokalizacji.

Niestety trafił im Mickiewicz i kot(ka). Czy autor inspirował się Mistrzem i Małgorzatą? Zapewne. Czy Mickiewicz ma coś w Wolanda? Po za trochę niechcianą nieśmiertelnością?

Nie ma siły do czarów i stracił swój talent, i skazany jest na niemal piekielną wegetację w Warszawie. Pracuje na czarno i czarne ma myśli. Jednak fascynuje Martę, czy raczej fascynuje ją jego legenda.

O niego, a może bardziej o tę fascynację legendą poety, zazdrosny jest Łukasz, poeta in spe.

Jak wiadomo historia opowiedziana wierszem to już epos, więc tak na skraju warszawki i eposu przędą się losy Łukasza i Marty.

Trochę wzbudzając uśmieszek, trochę litość a na pewno zachęcają do sięgnięcia po książkowy pierwowzór. I ten Grzegorza Uzdańskiego, i ten, który być może był inspiracją czyli Mistrza i Małgorzatę. Do czego zachęca wasz samozwańczy recenzent i krytyk in spe.


Źródło: aristoskr.wordpress.com

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...