Strzeżcie się„zdroworozsądkowych” celebrytów

13 wrz 2022

Istnieje grupa celebrytów, którzy uwielbiają się przedstawiać jako apolityczni obrońcy zdrowego rozsądku. Prawica, lewacy, liberałowie wygadują bzdury, opętani ideologicznym zapałem, za to oni – oni patrzą na wszystko „z dystansu”, bez politycznej agendy. Prawdopodobnie najbardziej znanym reprezentantem tej postawy jest Krzysztof Stanowski. Jest on też doskonałym przykładem tego, że ta zdroworozsądkowość to zwykła ściema.

Bo na czym ona polega w praktyce? Bardzo często na niezbyt wyszukanym centryzmie – na próbie ustawienia się pośrodku zwaśnionych stron. Przy jednej z kolejnych odsłon dyskusji o prawach osób LGBT+ Stanowski wygłosił swego rodzaju manifest centryzmu. Napisał, że równie daleko mu do ludzi bijących czy chcących bić mniejszości jak i do „nachalnej propagandy LGBT”. Pytał dramatycznie „Czy można stać pośrodku?”. Tylko co to znaczy w praktyce? Stanowski pisał, że niektórzy chcą po prostu „żyć swoim życiem”, bez wdawania się w ideologiczne burdy. Sęk w tym, że jedna ze „skrajności” w tym sporze, czyli osoby LGBT+, nie może „żyć swoim życiem”, choćby dlatego, że publiczne manifestowanie swojego przywiązania do partnera czy partnerki grozi napaścią słowną albo nawet fizyczną. Łatwo się odżegnywać od ludzi maszerujących ulicami za jakąś sprawę, gdy należy się do grupy społecznej, której nikt nie odmawia podstawowych praw.
Jednocześnie ta retoryka centryzmu jest atrakcyjna. Bo odwołuje się do powszechnego przekonania, że prawda leży pośrodku. Dlatego warto przypominać, że uroki centryzmu są zwodnicze. Z co najmniej trzech powodów.

Bycie pośrodku to nie zawsze zdrowy rozsądek

Po pierwsze, bycie „w centrum” w żadnym razie nie gwarantuje słuszności, rozumności czy rozsądkowości naszych poglądów. Kiedyś centrowym stanowiskiem było stwierdzenie, że może i kobiety nie są niższym podgatunkiem człowieka, ale przyznawanie im praw wyborczych to przesada. Czy ktoś dziś wspomina ludzi o takich poglądach jako wzory zdrowego rozsądku? Zresztą zróbcie drobny eksperyment. Przypomnijcie sobie, jakie poglądy kilkanaście lat temu uchodziły w Polsce za zdroworozsądkowe, umiarkowane czy centrystyczne w kwestii praw kobiet, praw mniejszości bądź kryzysu klimatycznego. Spytajcie ludzi, którzy je wygłaszali, szczególnie znanych polityków i komentatorów politycznych, czy są dziś z dumni z tego jak „zdroworozsądkowi” kiedyś byli.

Niektórzy tylko udają apolitycznych

Po drugie, stylizowanie swoich poglądów na nieideologiczne albo niepolityczne samo w sobie jest zabiegiem ideologicznym. Świetnie tłumaczył to swego czasu koreański ekonomista Ha-Joon Chang na przykładzie fundamentalistów rynkowych:
„Kiedy więc wolnorynkowi ekonomiści mówią, że nie powinno się wprowadzać pewnej regulacji, bo ograniczyłaby ona „wolność” na jakimś rynku, to po prostu wyrażają polityczną opinię o tym, że odrzucają prawa tych, których proponowane ograniczenia miałyby bronić. Zakładają ideologiczną maskę, która ma nas przekonać, że prowadzona przez nich polityka nie jest tak naprawdę polityczna, ale stanowi obiektywną ekonomiczną prawdę, podczas gdy polityka innych ludzi jest polityczna. A tak naprawdę wolnorynkowi ekonomiści są w równym stopniu politycznie motywowani, co ich oponenci”.

Polskie „centrum” w praktyce oznacza prawicę

Po trzecie, w polskich realiach „bycie w centrum” oznacza najczęściej „bycie przechylonym na prawą stronę”. Stanowski raz jeszcze doskonałym przykładem. Ze swoim straszeniem feminizmem, socjalizmem czy poprawnością polityczną byłby z niego doskonały komentator w Fox News lub członek Partii Republikańskiej. „Zdroworozsądkowy” centryzm to zazwyczaj zwykły oportunizm i obrona status quo.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...

Żółty Październik

Żółty Październik

W lipcu 1949 roku wiceprzewodniczący Komunistycznej Partii Chin Liu Shaogi odwiedził Moskwę. Stalin potraktował go jak wasala. Pokazał mu mapę Europy i Azji. Potem pouczył, że nowa Chińska Republika Ludowa nie będzie wtrącać do spraw Europy Środkowo-Wschodniej. Nie...