w głębi
pokoju
dwupiętrowego mieszkania na prostej filozof
jan kurowicki szuka
książki szpera w papierach stoję w drzwiach
patrzę na poetę ale na pierwszym planie widzę
futrynę drzwi boże myślę (10 lat temu z hakiem)
chociaż obaj nie wierzymy w ów byt
przecież on ma już pięćdziesiąt lat na szczęście
ja dopiero czterdzieści
i tak już został
przed oczyma ów widok z futryną
poetą i zatrzymanym na poddaszu czasem
W środę, 11 października 2017 r. – dokładnie w swoje urodziny, zmarł w wieku 74 lat profesor Jan Kurowicki – filozof, poeta, eseista, nauczyciel akademicki, autor książek. Od kilkunastu lat mieszkaniec Jeleniej Góry, wcześniej Zielonej Góry. Pogrzeb odbędzie się 21 października (w sobotę) o godz. 12.00 na cmentarzu komunalnym w Cieplicach.
Prof. zw. dr hab. Jan Kurowicki był wybitnym polskim filozofem, poetą, pisarzem i nauczycielem akademickim, krytykiem literackim, eseistą, dramatopisarzem oraz naukowcem-humanistą. Urodził się 11 października 1943 roku w Baranowiczach. Ukończył Wydział Filozoficzny na Uniwersytecie Warszawskim. W 1969 roku na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wrocławskiego uzyskał stopień doktora za rozprawę Literatura XX w. w perspektywie antropologii filozoficznej. W 1974 roku został doktorem habilitowanym za rozprawę Próba społecznej charakterystyki poznania obronioną na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu (recenzenci: prof. prof. Zdzisław Cackowski, Jerzy Kmita, Leszek Nowak). Od 1983 roku był profesorem nadzwyczajnym za monografię pt. Miraże świadomości estetycznej. Jego ostatnia praca akademicka związana była z katedrą Nauk Społecznych Akademii Ekonomicznej im. Oskara Langego we Wrocławiu na Wydziale Gospodarki Regionalnej i Turystyki w Jeleniej Górze. Wcześniej wykładał m.in. na Uniwersytecie Zielonogórskim, Szczecińskim.
Od 6 lutego 2010 r. przewodniczył Sądowi Koleżeńskiemu Polskiego Towarzystwa Hegla i Marksa.
W filozofii zajmował się estetyką i filozofią kultury. Jako poeta zadebiutował we wrocławskiej „Agorze” w 1964, a jako krytyk w 1966 r. we „Współczesności”. Członek ZLP od 1970 r., ostatnie kilkanaście lat był członkiem oddziału zielonogórskiego ZLP.
Był promotorem 12 rozpraw doktorskich z zakresu estetyki, filozofii kultury i epistemologii oraz recenzentem ponad 40 rozpraw doktorskich i 5 prac habilitacyjnych.
Drukował swe utwory, recenzje, eseje i szkice we wszystkich najważniejszych polskich periodykach literackich i humanistycznych, trudno je tutaj wszystkie wymieniać. Były to z pewnością liczące się pisma kulturalne kraju, m. in. „Twórczość”, „Miesięcznik Literacki”, „Odra”, „Kontrasty”, „Student”, „Nadodrze”, „Fakty i myśli”, „Poezja”, „Kultura”, „Sprawy i Ludzie”, w ostatniej dekadzie regularnie publikował w gdańskim „Autografie”, a także w wydaniach internetowych.
Zainteresowania Jana Kurowickiego krążyły wokół szeroko rozumianej literatury i twórczości artystycznej. Był autorem wielu książek eseistycznych, m.in.: „Człowiek i sytuacje ludzkie” [eseje] (1970), „Próba społecznej charakterystyki poznania” [monografia] (1973), „Skryte przejścia wartości” [eseje] (1975), „Dzień powszedni wyobraźni” [szkice] (1966), „Regiony wielkich i małych iluzji” [szkice] (1976), „Poznanie a społeczeństwo” [monografia] (1977), „Wyprawa w krainę oczywistości” [monografia] (1978), „Bez stałego adresu” [eseje] (1980), „Miraże świadomości estetycznej” [monografia] (1981), „Artysta jako arcydzieło” [felietony i szkice] (1983), „Biurokratyzm i władza” (1983), Odchylenia. [felietony]. Warszawa 1986, „Okolice humanistyki i polityki” [szkice] (1987), „Literatura w społeczeństwie” [szkice] (1987), „Ironia pojęć zasadniczych” [szkice] (1990), „Piękno i poznanie” [monografia] (1993), „Normalność jako sen idioty” [eseje] (1994), „Igraszki ze świętym spokojem. Eseje i czytanki” (1995), „Idealna Biblioteka” [szkice] (1996), „Kultura jako źródło piękna” (1997), „Naczynia osobności. O zjawiskach poezji lubuskiej – przegląd stronniczy. [felietony i szkice]” (1998), „Fotografia jako zjawisko estetyczne” [eseje] (1999), „Piękno jako wyraz dystansu. Wykład estetyki z perspektywy filozofii kultury” (2000), „Pochwała dystansu. Eseje i czytanki o Salonie Kultury i codzienności” (2000), „Figury wyobraźni XX wieku. Wykłady o literaturze z perspektywy filozofii kultury” (2000), „Przewodnik po arcydziełach i nie tylko” [eseje] (2001),”Wartości estetyczne fotografii” [wstęp] (2002), „Odkrywanie codzienności” (2004), „Dlaczego ozdoba zdobi” (2006) czy „O pożytku ze zła wspólnego” (2015).
Ponadto ważne są Jego książki poetyckie: Przypowieści. Wrocław 1974, Sytuacje. Warszawa 1977, Zwierzenia małego sceptyka. Wrocław 1980, Bajka na dobranoc. Warszawa 1992, Każdy. Warszawa 1993, Historie i obrazy. Zielona Góra 1995, Bajki miłosne z kobietami. Zielona Góra 1996; wyd. drugie zmienione, Zielona Góra 1999, Pozagrobowe życie sensu. Zielona Góra 1996, Wielkanoc Jednej Nocy. Wrocław 1998, Widok na koniec świata, Wrocław 2002, Kaprysy nie tylko miłosne, Toruń 2003, Zepsuta bajka, Łódź 2007, W poranku słonecznej rosy, Wrocław 2009, Momenty prozaiczne, Kraków 2013, Nieszczelny konkret, Kraków 2013, Migotanie osobności, Szczecin 2014.
Ze sztuk teatralnych: Czarownice 1971, [wspólnie z Wiesławem Hejno] i Pan Kepler raczy umierać. [monodram]. Zielona Góra 1997.
Otrzymał m.in.: Nagrodę Kulturalną Wrocławia (1978), Zielonogórskiego Czarta Kulturalnego (1998), Lubuski Wawrzyn Literacki (1999) i Nagrodę Kulturalną Prezydenta Zielonej Góry (1999). 20 kwietnia 2006 w Domu Literatury w Warszawie otrzymał nagrodę UNESCO w dziedzinie krytyki literackiej za całokształt pracy twórczej.
Rok temu minister kultury przyznał prof. Kurowickiemu Medal Gloria Artis – za zasługi dla kultury polskiej; pisarz odmówił przyjęcia i odesłał medal ministrowi.
Z okazji 70 rocznicy urodzin jego uczniowie przygotowali Księgę jubileuszową dedykowaną Profesorowi Janowi Kurowickiemu (red. Tadeusz Borys i Adam Płachciak) pt. „Kultura jako problem filozofii”.
Cokolwiek by jeszcze napisać o twórczości Janka, jakiekolwiek wymieniać kolejne Jego dzieła wszystko to będzie banałem. Zgromadził bowiem ogromny i wszechstronny, a przede wszystkim wybitny dorobek. Żal się z Nim żegnać…
