Suzhou jest znane w Chinach przede wszystkim z tradycyjnych ogrodów. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych jest Liuyuan, czyli Ogród Przebywania. Obiekt ma ponad 400 lat i zalicza się go do czterech najsłynniejszych chińskich ogrodów klasycznych.
W ogrodach Suzhou łączono rośliny, wodę, kamienie oraz niewielkie budynki. Chodziło o stworzenie krajobrazu, który przypominałby naturę, mimo że został zaplanowany przez człowieka. W Liuyuan można zobaczyć wszystkie charakterystyczne elementy tego rodzaju ogrodów: staw, skalne kompozycje, pawilony, korytarze i ozdobne kamienie.
Obecnie ogród można normalnie zwiedzać. Dawniej był jednak prywatną posiadłością i przez kolejne stulecia należał do trzech bogatych rodzin.
Pierwszym właścicielem był Xu Taishi, urzędnik zajmujący się między innymi pracami budowlanymi. Brał udział w odnawianiu Pałacu Cining i zdobył w ten sposób doświadczenie związane z architekturą. Po zakończeniu pracy urzędniczej wrócił w rodzinne strony i zbudował własną posiadłość. To właśnie ona stała się początkiem późniejszego ogrodu Liuyuan.
Jednym z ważniejszych miejsc w ogrodzie jest długi korytarz, przy którym znajduje się ponad 300 kamiennych tablic z przykładami dawnej kaligrafii. Duża część tych dekoracji pochodzi z okresu, gdy właścicielem ogrodu został Liu Shu. Był on kaligrafem, malarzem i kolekcjonerem książek żyjącym w czasach dynastii Qing.
Liu Shu kupił posiadłość około 200 lat po jej wybudowaniu. Przeprowadził remont i dodał nowe ozdoby. Organizował również spotkania poetów, malarzy oraz innych przedstawicieli miejscowej elity. Ogród często odwiedzali goście, a wiele napisów znajdujących się na ścianach wykonali jego znajomi.
Na jednej z kamiennych tablic opisano także przebieg remontu. W dawnych Chinach zapisywanie historii budowy albo odnowienia domu nie było czymś nietypowym. Dom traktowano jako ważną część historii rodziny, dlatego takie teksty mogły dotyczyć nie tylko architektury, ale również jego mieszkańców.
Podczas przebudowy Liu Shu zwrócił dużą uwagę na wodę. W centrum ogrodu znalazł się sztuczny staw. Woda miała znaczenie estetyczne, ale była również ważna z punktu widzenia feng shui. Według popularnych przekonań jej obecność mogła symbolizować bogactwo i powodzenie.
W stawie do dziś pływają kolorowe karpie koi. W kulturze chińskiej ryby te są kojarzone ze szczęściem i wytrwałością. Zwiedzający mogą oglądać je z brzegu, ale nie wolno ich łapać.
Charakterystycznym elementem ogrodu są również kamienie pochodzące z jeziora Taihu. Przez długi czas były one kształtowane przez wodę i erozję. Dzięki temu mają liczne otwory, nierówności i zaokrąglone formy. W tradycyjnych ogrodach ustawiano je w taki sposób, aby przypominały góry, skały i jaskinie.
Połączenie stawu i kamiennych wzniesień pozwalało stworzyć pomniejszony krajobraz naturalny. Właściciel nie musiał wyjeżdżać poza miasto, ponieważ góry, wodę i roślinność miał we własnym ogrodzie. Był to jeden z najważniejszych pomysłów chińskiej sztuki ogrodowej.
Liuyuan szczególnie dobrze wygląda jesienią, kiedy liście drzew zmieniają kolory. Każda część ogrodu została zaplanowana w taki sposób, aby podczas spaceru stopniowo odsłaniały się kolejne widoki.
Rozwój takich ogrodów był możliwy dzięki bogactwu Suzhou i całego regionu Jiangnan. Około 200 lat temu był to jeden z najlepiej rozwiniętych gospodarczo obszarów Chin. Handlowano tam między innymi solą oraz produktami rolnymi. Region przynosił również duże wpływy podatkowe władzom centralnym.
W Suzhou mieszkali zamożni kupcy, urzędnicy i właściciele ziemscy. Mogli oni przeznaczać znaczne pieniądze na budowę domów, zakup drogich mebli oraz urządzanie ogrodów. Ważna była także obecność poetów, malarzy, pisarzy i uczonych, którzy wpływali na miejscową estetykę.
Trzecim właścicielem Liuyuan został Sheng Kang, bogaty przedsiębiorca. Jego rodzina dorobiła się między innymi na działalności lombardowej. Po zakupie posiadłości Sheng Kang ponownie ją rozbudował i upiększył.
Rodzina Sheng przez pewien czas należała do bardzo bogatych rodzin okresu dynastii Qing. Kolejne pokolenia nie potrafiły jednak utrzymać majątku. W pierwszej połowie XX wieku ogród był coraz bardziej zaniedbany, aż w końcu częściowo opustoszał.
W 1953 roku władze Suzhou zdecydowały o przeprowadzeniu renowacji. Do pracy zaproszono ogrodników, rzemieślników i konserwatorów zabytków. Po kilku miesiącach ogród został ponownie otwarty i odzyskał dawny wygląd.
Dzięki temu Liuyuan nie jest już prywatną posiadłością dostępną tylko dla jednej rodziny. Dziś może go odwiedzić każdy turysta przyjeżdżający do Suzhou.
Pochodzący z tego miasta fizyk Tsung-Dao Lee, laureat Nagrody Nobla, miał powiedzieć, że nie wie, jak wygląda raj, ale wystarczyłoby mu, gdyby miał on choć część piękna Suzhou. Trudno stwierdzić, ile było w tych słowach obiektywnej oceny, a ile przywiązania do rodzinnego miasta. Nie zmienia to jednak faktu, że ogrody Suzhou należą do najważniejszych zabytków chińskiej architektury krajobrazu.












