Postradziecka Azja wrze

31 maj 2022

Od połowy maja w autonomicznym regionie Górski Badachszan we wschodnim Tadżykistanie trwają starcia pomiędzy miejscową ludnością i państwowymi strukturami siłowymi. W wyniku zamieszek zginęło już kilkadziesiąt osób, a ponad 100 aresztowano.

14 maja sąd w Duszanbe, stolicy Tadżykistanu, skazał pochodzącego z Górskiego Badachszanu zawodnika MMA (mieszanych sztuk walki) Czorszanbe Czorszanbijewa na 8,5 roku pozbawienia wolności za „nawoływanie do siłowej zmiany ustroju konstytucyjnego”. Wywołało to falę protestów w rodzinnym regionie sportowca.

W odpowiedzi na demonstracje tadżykistańskie władze uznały ich uczestników za „członków grup przestępczych”, dążących do „inspirowanego z zagranicy zbrojnego powstania przeciwko rządowi”, a następnie ogłosiły początek „operacji antyterrorystycznej” w Górskim Badachszanie.

W ciągu ostatnich kilkunastu dni w zamieszkach zginęło, według różnych źródeł, od dziewięciu do ponad 40 osób.

22 maja śmierć poniósł jeden z liderów lokalnej społeczności Machmadbokir Machmadbokirow. W ocenie władz w Duszanbe stało się to w wyniku „kryminalnych porachunków”, natomiast zdaniem współpracowników dowódcy został on zamordowany przez siły rządowe. Doszło również do zatrzymania znanej badachszańskiej obrończyni praw człowieka.

W autonomicznym regionie wprowadzane są coraz większe ograniczenia działalności mediów. Największa niezależna tadżykistańska agencja Asia Plus zrezygnowała z relacjonowania sytuacji w Górskim Badachszanie po otrzymaniu ostrzeżeń z prokuratury generalnej. O wydarzeniach na wschodzie Tadżykistanu informuje obecnie tylko Radio Ozodi (lokalna filia Radia Wolna Europa).

Górski Badachszan to wysokogórska prowincja zamieszkana głównie przez Pamirców – społeczność odrębną od Tadżyków pod względem kulturowym i religijnym. Mieszkańcy regionu wyznają islam w rycie ismailickim (Tadżycy są sunnitami) i uważają za swojego nieformalnego przywódcę Agę Chana IV, arystokratę i obywatela Wielkiej Brytanii. W Górskim Badachszanie silne wpływy wciąż posiadają dowódcy polowi z czasów wojny domowej w Tadżykistanie (1992-97), walczący wówczas przeciwko rządowi w Duszanbe.

Na terenie prowincji regularnie dochodzi do starć z państwowymi strukturami siłowymi. W najbardziej krwawych zamieszkach, które wybuchły w 2012 roku, mogło zginąć nawet kilkaset osób.

Warto przypomnieć, że Tadżykistan graniczy między innymi z Afganistanem. Polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych opisuje sytuację w tym kraju jako napiętą. Ze względu na niestabilne warunki bezpieczeństwa w Afganistanie sytuacja na pograniczu tadżycko-afgańskim pozostaje napięta. Gdy rok temu talibowie przejęli pełną kontrolę nad kilkoma miejscowościami w prowincji Badachszan w Afganistanie, 1037 żołnierzy afgańskich sił rządowych wycofując się, przeszło granicę Tadżykistanu. Wtedy w Tadżykistanie podjęto decyzję o mobilizacji 20 tysięcy żołnierzy rezerwy i skierowanie ich do dalszego wzmocnienia granicy.

Równie niestabilna sytuacja graniczna panuje pomiędzy Kirgistanem a Tadżykistanem. W kwietniu 2021 r. rozpoczął się konflikt graniczny po tym, jak strona tadżycka zaczęła instalować kamery CCTV na słupie elektrycznym w pobliżu punktu dystrybucji wody Golovnaya. Po słownej potyczce strony rozpoczęły wzajemny ostrzał, który doprowadził do ofiar śmiertelnych i wielu rannych.

TR

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...