Ten wspaniały wiek – wspomnienie drogi, którą przeszliśmy

Jaka naprawdę jest Komunistyczna Partia Chin.

Od dłuższego czasu wiele osób próbuje znaleźć tajemnicę sukcesu kryjącą się za chińskim fenomenem, tj. jak Chinom przez cały czas udaje się zdobywać coraz to nowe osiągnięcia rozwojowe przyciągające uwagę świata? Myślę, że kluczem do tej zagadki jest Komunistyczna Partia Chin (KPCh) – to KPCh zjednoczyła i poprowadziła Chińczyków do osiągnięcia widocznych dziś rezultatów, wszystko dzięki ciężkiej pracy i błyskotliwemu działaniu. W 2021 roku przypada 100. rocznica powstania KPCh. Stojąc na przełomie „dwóch stuleci”, Chiny rozpoczynają nową podróż – podróż, podczas której budować będą nowoczesny kraj socjalistyczny. W tym szczególnym momencie historii chciałbym wraz z Państwem dokonać przeglądu stuletniej historii KPCh i opowiedzieć wam, jaka jest ona naprawdę.

Porywająca stuletnia podróż

Historia jest najlepszym podręcznikiem. W 1921 roku pośród silnych niepokojów społecznych w Chinach narodziła się Komunistyczna Partia Chin, a jedną z jej misji założycielskich było wyciągnięcie Chin z tragicznej sytuacji, w której znalazły się od połowy XIX wieku na skutek chaosu wojen oraz nędzy mieszkańców. W ciągu ostatniego stulecia KPCh zjednoczyła i poprowadziła Chińczyków do odzyskania niepodległości narodowej, wyzwolenia narodowego, znalezienia właściwej ścieżki rozwoju narodowego i dokonania bardzo rzadkich w świecie „dwóch cudów”: szybkiego rozwoju gospodarczego i trwałej stabilności społecznej. Naród chiński poczynił ogromny skok – najpierw powstając wzbogacał się, by stać się silnym. Socjalizm z chińską charakterystyką również dokonał ogromnego skoku – od ustanowienia poprzez rozwój do swej doskonałości. Ogromny skok ludu chińskiego polegał natomiast na przeobrażeniu doskwierającego mieszkańcom Chin głodu i chłodu w umiarkowany dobrobyt. Fakty wyraźnie wskazują, że KPCh jest z punktu widzenia rozwoju chińskiej historii koniecznością i wyborem narodu chińskiego.

Intencje sprzed stu laty są jeszcze silniejsze

Komunistyczna Partia Chin wywodzi się z ludu i opiera na ludziach, aby rozwijać się i rosnąć w siłę. KPCh zawsze żywiła do ludzi głębokie uczucia. Od momentu powstania KPCh traktuje dążenie do osiągnięcia szczęścia przez naród chiński jak swój nieustający cel. Niezależnie od okresu w swej historii, czy to w czasach rewolucji, budowy, reform, czy też dzisiejszej walki z epidemią oraz ograniczania ubóstwa, KPCh zawsze stanowczo stawała po stronie ludzi. Te pierwotne zamierzenia są nie tylko podstawową siłą napędową dla chińskich komunistów do dalszego postępu, ale także podstawowym powodem uzyskania tak szczerego poparcia ludu. Przez wiele lat poziom poparcia dla chińskiego rządu był na szczycie listy międzynarodowych sondaży. To w pełni dowodzi nierozerwalnych więzi, można rzec – jako więzi między krwią i kością, między KPCh a Chińczykami. To naród daje KPCh pewność siebie w rządzeniu krajem.

Nowy rozdział w stuletnim marzeniu

Zamożny i silny kraj, odrodzenie narodowe i szczęśliwi ludzie – to właśnie są marzenia, o których urzeczywistnienie nieustannie walczy KPCh. Niedawno Przewodniczący Xi Jinping oficjalnie oświadczył, że Chiny odniosły całkowite zwycięstwo w walce z ubóstwem. Podczas ostatnio zakończonych dwóch sesji parlamentarnych w Chinach uchwalono „Czternasty pięcioletni plan krajowego rozwoju gospodarczego i społecznego Chińskiej Republiki Ludowej oraz zarys długoterminowych celów na 2035 r.”, co oznacza, że Chiny weszły w nowy etap rozwoju i wyruszyły w nową podróż w realizacji chińskiego marzenia. Chiny przyspieszą budowę nowego wzorca rozwoju opartego o dwa wzajemnie napędzające się obiegi: krajowy i międzynarodowy, przy czym obieg krajowy pełnić tam będzie główną rolę. Chiny otworzą się na świat szerzej, w głębszym stopniu i w jeszcze większym zakresie, będą również dążyć do realizacji wysokiej jakości rozwoju gospodarczego i społecznego oraz wielkiego odrodzenia narodu chińskiego. Imponująca moc odrodzenia narodowego jest nieposkromiona.

Obecnie KPCh stała się już największą na świecie partią polityczną, która nie tylko głęboko zmieniła przyszłe perspektywy i losy Chińczyków, ale także zmieniła kierunek światowego rozwoju. Jak podkreślił Przewodniczący Xi Jinping: „Gigant musi przybrać właściwy kształt. Komunistyczna Partia Chin jest partią, która poszukuje szczęścia dla Chińczyków oraz partią, która dąży do postępu ludzkości.” Nie przejmujemy wzorców zachodnich, nie eksportujemy też własnych, a KPCh od początku do końca pozostaje:

– obrońcą pokoju na świecie. KPCh narodziła się w okresie wojen, aby walczyć o niepodległość i wyzwolenie narodowe, prowadziła naród chiński przez dwadzieścia osiem lat walki zbrojnej i poczyniła wiele poświęceń. Chińscy komuniści są w pełni świadomi, jaką wartość ma pokój i są zdecydowani, aby utrzymywać pokój na świecie. Chiny są drugim, co do wielkości przekazania środków, uczestnikiem operacji pokojowych ONZ i krajem, który wysłał najwięcej swoich żołnierzy wśród stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ. Chiny niosą sztandar pokoju, rozwoju, współpracy i wspólnych korzyści i będą konsekwentnie podążać ścieżką pokojowego rozwoju.

– ofiarodawcą dla globalnego rozwoju. Chińskie przysłowie mówi, że pojedynczy kwiat nie może uczynić wiosny, ale gdy kwitnie setki kwiatów ogród staje się jej pełen. KPCh jest gotowa przynosić korzyści nie tylko Chińczykom, ale również ludziom na całym świecie. Przez długi czas Chiny udzielały różnorakiej bezpłatnej pomocy, pożyczek preferencyjnych i wsparcia technicznego krajom rozwijającym się, a także pomagały w tworzeniu wielu projektów mających na celu rozwój gospodarczy i społeczny oraz poprawę warunków życia ludzi. Chińska inicjatywa „Pasa i szlaku” w istotny sposób przyczyniła się do stabilizacji gospodarki i poprawy warunków życia mieszkańców wiele krajów. Wkraczając w nowy etap rozwoju, Chiny stworzą więcej możliwości współpracy dla świata i w większym stopniu przyczynią się do promowania globalnego rozwoju i dobrobytu.

– inicjatorem wymiany kulturalnej. Cywilizacja jest różnorodna dzięki wymianom kulturowym, a bogata dzięki uczeniu się od siebie wzajemnie. KPCh zawsze przywiązywała wielką wagę do czerpania z osiągnięć cywilizacji stworzonych przez ludzi pochodzących z różnych zakątków świata. Marksizm jest prawdą naukową, którą chińscy komuniści przejęli z zagranicy. Został on opracowany, zaktualizowany i udoskonalony zgodnie z zasadami chińskiej praktyki, stając się teorią naukową, która przyświeca KPCh przy przewodniczeniu narodowi chińskiemu w jego ciągłym rozwoju. KPCh będzie z otwartym umysłem, patrząc z wielu perspektyw poszukiwać wspólnych płaszczyzn, zachowując istniejące różnice oraz skupiać się na podobieństwach, a nie rozbieżnościach. Będzie aktywnie prowadzić wymianę, dialog i współpracę z innymi krajami tak, by wspólnie móc cieszyć się owocami rozwoju cywilizacji ludzkiej.

Mimo wiatrów i burz dziejowych, mimo wszelkich zawirowań, w ciągu tych wszystkich lat nie KPCh nie zestarzała się, a jej istota pozostała niezmieniona. Stoimy w historycznym punkcie kolejnego początku, a chiński cud trwa nadal, chińska ścieżka staje się coraz bardziej wyrazista, a Komunistyczna Partia Chin, która walczy już od stu lat, wciąż jest pełna wigoru i stoi wyprostowana patrząc przed siebie! Przyszłość i losy ludzi pochodzących ze wszystkich zakątków globu są ze sobą coraz ściślej powiązane. Na pytanie, „w którą stronę zmierza ludzkość?”, Sekretarz Generalny Xi Jinping i Komunistyczna Partia Chin udzielili już własnych odpowiedzi: jest to kierunek aktywnego rozwoju globalnych partnerstw, promocji budowy wspólnoty ludzkiego losu oraz współpracy na rzecz stworzenia lepszego świata.

Nauka dla naukowców

Najważniejszy rezultat realizacji strategicznych, najistotniejszych dla Polski programów naukowych, to rozwój samych kadr naukowych.

Realizacja strategicznych programów badań naukowych w latach 2011-2020 przyczyniła się do rozwoju kadr naukowych, lecz nie wpłynęła istotnie na realizację celów polityki naukowej państwa – stwierdza Najwyższa Izba Kontroli. Problem w tym, że badania naukowe mają służyć rozwojowi nauki i jej efektów, a nie „rozwojowi kadr”. Kadry, istotnie, rozwijają się u nas ładnie – tylko, że nie idą za tym żadne korzyści naukowe.
Mało kto pamięta, że od 2011 roku funkcjonuje w Polsce strategiczny Krajowy Program Badań. Zgodnie z nim powstały założenia polityki naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa, które wskazują na siedem najważniejszych dla państwa kierunków badań naukowych i prac rozwojowych: 1) nowe technologie w zakresie energetyki, 2) choroby cywilizacyjne, nowe leki oraz medycyna regeneracyjna, 3) zaawansowane technologie informacyjne, telekomunikacyjne i mechatroniczne, 4) nowoczesne technologie materiałowe, 5) środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo, 6) społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków, 7) bezpieczeństwo i obronność państwa. Trudno znaleźć znaczące rezultaty w którymkolwiek z tych siedmiu obszarów.
Rozwój następuje natomiast na gruncie leksykalnym. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju przygotowało bowiem pięć strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych: „Profilaktyka i leczenie chorób cywilizacyjnych – STRATEGMED”, „Środowisko naturalne, rolnictwo i leśnictwo – BIOSTRATEG”, „Nowoczesne technologie materiałowe – TECHMATSTRATEG”, „Społeczny i gospodarczy rozwój Polski w warunkach globalizujących się rynków – GOSPOSTRATEG” oraz „Zaawansowane technologie informacyjne, telekomunikacyjne i mechatroniczne – INFOSTRATEG”. Prawda, jakie to oryginalne, a zarazem poetyckie nazwy, co najmniej na miarę futuryzmu i Tadeusza Peipera?
Jak wskazuje Izba, NCBR dokonuje systematycznej ewaluacji programów strategicznych i aktualizuje ich założenia oraz harmonogramy. Nierzetelnie jednak monitoruje postęp ich realizacji, co wyklucza bieżącą ocenę postępów realizacji programów i ewentualne reakcje w postaci działań naprawczych. Toteż nie ma ani realizacji, ani działań naprawczych. Wzrastają też koszty obsługi programów strategicznych (na przykład koszty opinii ekspertów, koszty obsługi komitetów sterujących itp.) pokrywane z dotacji.
Rząd podchodził niefrasobliwie do efektywności badań naukowych. Nie dokonywano weryfikacji kosztów, nie oceniano też wpływu programów strategicznych na realizację celów polityki naukowej państwa, nikt nie miał wiedzy na ten temat.
NIK dodaje, że NCBR naruszało własne procedury wewnętrzne i zasady zarządzania programami strategicznymi, m.in. powoływało koordynatorów programów bez przeprowadzenia otwartego konkursu oraz dopuszczało do konfliktu interesów poprzez niewyłączenie się członków komitetów sterujących z udziału w ocenie merytorycznej projektów i ich zmian. W związku z tym trudno, by te projekty były oceniane surowo.
Łączny budżet tych programów strategicznych wyniósł ponad 2,3 mld zł. Jak ustaliła NIK, ich realizacja: „przyniosła znaczny wzrost liczby nowych zespołów badawczych, uzyskanych stopni naukowych, publikacji i cytowań. Natomiast nie wpłynęła istotnie na realizację celów polityki naukowej państwa”.
Można dodać – no i bardzo dobrze. W Polsce naukę uprawia się przecież przede wszystkim dla dobra samych naukowców. Nic więc dziwnego, że komercjalizacja nowych rozwiązań czy zwiększenie przychodów ze sprzedaży lub licencji praw własności przemysłowej to efekty, które wystąpiły w stopniu mało zauważalnym.

Poczynania modernizacyjne w Chinach

Po V Plenum XIX Komitetu Centralnego KPCh.

Z wielkim zainteresowaniem i z uznaniem obserwuję proces unowocześniania Chin, poczynając od 1978 r., tzn. od rozpoczęcia dogłębnych reform systemowych i polityki otwarcia na świat przez ówczesnego przewodniczącego Deng Xiaopinga. Jest to proces systematyczny i coraz szybszy, trwający non stop według wypadkowej krzywej wznoszącej. Nagromadziło się już w nim (w ciągu minionego prawie półwiecza) niemało kulminacji, szczególnie po roku 2012, kiedy najwyższe stanowiska w partii, w państwie chińskim i w siłach zbrojnych objął przewodniczący Xi Jinping. Kulminacje te wyznacza wiele doniosłych wydarzeń (np.: Zjazdy Partii, sesje Parlamentu, posiedzenia plenarne KC itp.) dziejących się na drodze KPCh i ChRL oraz narodu i państwa chińskiego prowadzącej do realizacji wytyczonych zadań i osiągnięcia zamierzonych celów.
Uwagi wstępne
W skali makro są one przewidziane w programach rozwojowych na dwa stulecia [1] i w nowej koncepcji Wielkiego Marzenia Chińskiego. Mechanizm analizowanego procesu jest więc bardzo prosty acz niezwykle efektywny. Najpierw, po dogłębnych konsultacjach i analizach naukowych, podejmowane są decyzje makro (np. na pięć czy nawet na kilkadziesiąt lat), a po ich zrealizowaniu następuje podsumowanie dokonań i wytyczenie planów na kolejny okres. System socjalizmu o specyfice chińskiej w nowej erze, demokracji konsultatywnej i nowej filozofii rozwoju zdaje świetnie egzamin w praktyce chińskiej. Potwierdzają to, np., najnowsze prognozy Banku Światowego i MFW określające stopę wzrostu PKB ChRL w 2021 r. w wysokości prawie 8%. Pamiętajmy, że dzieje się to w warunkach dwojakiego wielkiego kryzysu globalnego – pandemicznego i gospodarczego.
Trzeba przypomnieć, że ideę Wielkiego Marzenia Chińskiego po raz pierwszy wyeksponował przewodniczący Xi Jinping w trakcie zwiedzania Muzeum Narodowego, w listopadzie 2012 r., po objęciu stanowiska sekretarza generalnego KC KPCh. założeniem jest kompleksowe odrodzenie narodu i państwa chińskiego oraz określenie celów i zadań ogólnospołecznych i indywidualnych (dla każdej Chinki i dla każdego Chińczyka). W pierwszej grupie celów i zadań wymienić należy modernizację socjalizmu chińskiego, zbiorowy wysiłek na rzecz kreowania wielkich Chin, zrównoważony (tzw. zielony) rozwój, pokój i bezpieczeństwo, sprawiedliwy nowy ład światowy itd., a w drugiej – dobrobyt społeczny, lepsze warunki życia i pracy dla każdego obywatela, dbałość o godność człowieka (humanizacja rozwoju) i in. Kategoria Wielkiego Marzenia Chińskiego występowała już wcześniej w filozofii, w piśmiennictwie i w literaturze chińskiej, np. pisał o tym poeta Zheng Sixiao w burzliwych czasach południowej dynastii Song (1127 r. – 1279 r.). Jednak chyba jeszcze nigdy w długiej historii Chin koncepcja ta nie miała tak realnych szans powodzenia i urzeczywistnienia w praktyce, jak obecnie. Nie ulega wątpliwości, iż stanowi już ona wielką siłę motoryczną i cenną inspirację w poczynaniach partii, państwa i społeczeństwa chińskiego.
V Plenum KC KPCh
Było to jedno z najważniejszych, posiedzeń KC partii w jej całej, stuletniej historii. Mówiąc obrazowo stanowi ono oznaczenie linii finału na współczesnym etapie modernizacji Chin (od 2012 r. – XVII Zjazd KPCh i w trakcie XIII planu pięcioletniego: 2016 r. – 2020 r.) oraz określenie linii startu w budowaniu bardzo nowoczesnego państwa socjalistycznego w Chinach na kolejne okresy (XIV plan pięcioletni, 2021 r. – 2025 r. i, długofalowo, do 2035 r.). Jak wiadomo, ww. proces gruntownej i kompleksowej modernizacji Chin został zapoczątkowany przez przewodniczącego Deng Xiaopinga, w 1978 r. w tzw. okresie „Boluan Fanzheng”[2]. Po odejściu Denga, modernizacja była kontynuowana przez kolejnych przywódców KPCh i ChRL ale jej pierwsza wielka kulminacja (w polityce reform i otwarcia na świat) nastąpiła w latach 2012 – 2013 po objęciu najwyższych stanowisk w partii, w państwie i w armii chińskiej przez przewodniczącego Xi Jinpinga. Od tego czasu proces reformowania i modernizacji rozwijał się bardzo efektywnie i wręcz lawinowo, aż dotarł do kolejnej wielkiej kulminacji jakościowej na analizowanym V Plenum KC.
Jego obrady odbywały się w dniach 26 – 29 października 2020 r. Porządek obrad V Plenum obejmował następujące główne punkty: 1. referat sprawozdawczy Biura Politycznego KC za okres od IV Plenum (28 – 31.10.2019 r.), przedstawiony przez Xi Jinpinga, sekretarza generalnego KC, 2. propozycje i założenia V Plenum dotyczące kolejnej (XIV) pięciolatki i programu długofalowego do roku 2035. Oficjalna nazwa uchwały końcowej V Plenum została sformułowana w następujący sposób: „Propozycje KC KPCh dotyczące opracowania XIV planu pięcioletniego na lata 2021 – 2025 ws. rozwoju gospodarczo-społecznego kraju oraz celów długofalowych na okres do roku 2035”. Propozycje te uzasadnione przez Xi Jinpinga na plenum i po jego zakończeniu będą przedmiotem obrad marcowej sesji parlamentu (OZPL), po czym przekazane zostaną radzie państwa (rządowi) i innym organom władzy wykonawczej – do realizacji, 3. Dyskusja) oraz przyjęcie komunikatu końcowego i konferencja prasowa.
Xi Jinping przewodził grupie studyjnej, która opracowała propozycje i założenia krótkoterminowe (pięciolatka) i długofalowe (plan do 2035 r.) i która została utworzona w wyniku uchwały kierownictwa partii z marca 2020 r. Dokument końcowy został zatytułowany następująco: „Propozycje KC KPCh dotyczące XIV pięcioletniego planu rozwoju społeczno-gospodarczego i celów długoterminowych do roku 2035”.
Trzeba podkreślić, że przewodniczący Xi odbył wiele podróży „w terenie” analizując niezbędne fakty celem realnego opracowania propozycji dla V Plenum, zorganizował liczne seminaria i narady tematyczne, otrzymał ponad 1 milion (!) odpowiedzi od internautów oraz włączył do dyskusji obywateli bezpartyjnych.
Na czym polega znaczenie V Plenum? Wymienić można kilka kluczowych kryteriów. A mianowicie: – wypracowanie nowej udoskonalonej koncepcji (filozofii) w zielonym, ekologicznym rozwoju Chin Ludowych, w modernizacji i w innowacji oraz nowych wzorców (modeli) tych poczynań, – zbudowanie zrównoważonej gospodarki na wysokim poziomie, takiegoż rozwoju społecznego i przeprowadzenie kompleksowej modernizacji socjalistycznej. To cele makro (nadrzędne). A obok tego, V Plenum wyeksponowało konieczność przeprowadzenia analizy równowagi (proporcji) pomiędzy dotychczasowymi dokonaniami społeczno-gospodarczymi i politycznymi a innowacjami, między stanem realizacji obydwu programów na ww. stulecia, między rolą państwa i rynku w rozwoju, między polityką wewnętrzną a zagraniczną, między rozwojem a bezpieczeństwem, między strategią a taktyką oraz między potrzebami a możliwościami ich zaspokojenia itp. Przedstawione propozycje i założenia będą ponownie przeanalizowane raz jeszcze do połowy br., zostaną one opublikowane w prawie ostatecznej wersji przed tegoroczną sesją Parlamentu i następnie, po zatwierdzeniu, wdrożona zostanie ich dalsza procedura realizacyjna.
Referat Sprawozdawczy
Kluczowa ocena w nim zawarta brzmi następująco: realizacja I programu stulecia, czyli budowanie umiarkowanie zasobnego społeczeństwa w Chinach, przebiega sprawnie i terminowo („widać już zwycięstwo w tych poczynaniach”). Pomyślny rozwój gospodarczy jest nadzieją społeczeństwa oraz fundamentem stabilnego i długofalowego rozwoju. W okresie od IV Plenum zanotowano w Chinach znaczne osiągnięcia, jak np.: reforma systemu podaży towarów i usług, regulacje makroekonomiczne, ożywienie popytu, zdynamizowanie wzrostu gospodarczego, polepszenie warunków życia i pracy obywateli oraz zachowanie stabilności (stabilizacji) społecznej. Natomiast wartość PKB w roku 2020 wyniosła ponad 100 bln juanów (ok.14,87 bln USD). Z ubóstwa wydobyto ostatnią już grupę – 55,75 mln obywateli. To fundamentalny sukces w 1,5 miliardowym społeczeństwie. Utworzono największy na świecie system ubezpieczeń społecznych dla 1,3 mld obywateli oraz ubezpieczeń podstawowych na starość dla 1 mld obywateli. Utworzono 60 mln nowych miejsc pracy w miastach. Produkcja zbóż osiągnęła 650 mln ton w roku 2020, zresztą, podobne wyniki zanotowano w poprzednich latach XIII pięciolatki.
Natomiast, w odniesieniu do XIV planu pięcioletniego, priorytety strategiczne określono następująco: – ustanowienie nowego modelu rozwoju, – zapewnienie wiodącej roli innowacji w procesie modernizacji kraju oraz realizowanie strategii rozwoju w oparciu o innowacje, – określenie odpowiednich proporcji między rynkiem krajowym a zagranicznym, przy czym rynek krajowy (konsumpcja wewnętrzna) odgrywać będzie rolę wiodącą, ale rynek zagraniczny nie będzie bynajmniej dyskryminowany w tym procesie, – zapewnienie nowatorskiego, zrównoważonego i zdrowego modelu rozwoju gospodarczego w oparciu o znaczną poprawę współczynników jakości i efektywności wytwarzania, – ulepszenie socjalistycznej gospodarki rynkowej i zbudowanie systemu rynkowego na wysokim poziomie, – przestrzeganie zasad i wartości moralności i obyczajowości społecznej oraz cywilizacji ekologicznej, ulepszenie systemu zarządzania.
W sprawach bardziej szczegółowych w planie znalazły się następujące elementy: – racjonalne gospodarowanie wodą, podjęcie programów przestawienia zasilania w wodę z południa na północ Chin, – większa troska o klimat i o przyjazny wobec środowiska naturalnego tryb życia i pracy, zmniejszanie emisji gazów przemysłowych, szczególnie dwutlenku węgla i osiągnięcie neutralności węglowej w terminie do roku 2060, – umacnianie roli „real economy” jako „wytwórcy jakości” w życiu gospodarczym, szerokie stosowanie technologii informacyjnej i cyfrowej oraz unowocześnienie wsi i rolnictwa, – wspieranie stabilizacji i dobrobytu w Hongkongu i Makao, rozwijanie pokojowej współpracy z Tajwanem w dążeniu do zjednoczenia kraju, – głębsze włączenie się do obiegu międzynarodowego jako ważnego czynnika w procesie nowatorskiego rozwoju i modernizacji Chin, poszukiwanie nowych możliwości gospodarczych na arenie globalnej w zakresie współpracy i konkurencji. ChRL będzie zwiększać efektywność swej dyplomacji wielkomocarstwowej zwanej już dość powszechnie „Xiplomacy”.
Krótko mówiąc, w odróżnieniu od XIII pięciolatki, w której dominował średniowysoki model wzrostu gospodarczego, w XIV planie pięcioletnim przewiduje się położenie większego nacisku na innowacje, na popyt wewnętrzny i na jakość rozwoju. Zdaniem przewodniczącego Xi, od teraz dominować będzie model rozwojowy na wysokim poziomie jakościowym, a decyzje i poczynania podejmowane będą w oparciu o dogłębną analizę naukową i ocenę sytuacji. Głównym zadaniem jest zapewnienie dobrobytu wszystkim ludziom[3], a zlikwidowanie ubóstwa w ChRL jest właściwym krokiem w tym kierunku. Jednocześnie całkiem możliwe jest już osiągnięcie przez Chiny pod koniec XIV pięciolatki, standardów krajów rozwiniętych oraz podwojenie obecnej wartości chińskiego PKB i PKB per capita w terminie do roku 2035.
Trzeba jednocześnie mieć świadomość, iż realizacja analizowanych zadań napotykać będzie na wiele trudności, zagrożeń i przeszkód występujących na arenie międzynarodowej (np. pandemia i in.). V Plenum podkreśliło także potrzebę umacniania przywódczej roli KPCh w realizacji zadań nowej pięciolatki i planu długofalowego do 2035 r. oraz wyraziło ocenę, iż dotychczasowe dokonania są wyrazem siły partii i jej kierownictwa oraz chińskiego systemu socjalistycznego.
Program długofalowy
Modernizacyjne propozycje V Plenum ws. planu długofalowego do 2035 są wydarzeniem bez precedensu w historii KPCh. Do tego roku pozostaje już niewiele czasu – zaledwie 15 lat, czyli 3 pięciolatki. Relatywnie łatwo jest planować rozwój na 1 pięciolatkę, ale na 3 od razu – to już nie takie proste. A jednak V Plenum podjęło się tego zadania. Jego założenie nadrzędne jest następujące: w ww. okresie należy przyspieszyć budowanie nowoczesnego państwa socjalistycznego w Chinach. Decydujące i przełomowe znaczenie w tym względzie mieć będzie, bez wątpienia, pomyślna realizacja zadań wytyczonych w XIV planie pięcioletnim, która już trwa. Przede wszystkim należy skoncentrować się na rozwiązywaniu problemów wewnętrznych oraz na eliminowaniu zagrożeń wynikających z tych problemów i z ryzyk zewnętrznych. W dalszym ciągu obowiązuje też zalecenie stawiania interesów społeczeństwa na I miejscu i zapewnianie powszechnego dobrobytu dla wszystkich obywateli.
Postanowiono także wprowadzić tzw. podwójny obieg w gospodarce oraz wznieść rozwój na znacznie wyższy poziom jakościowy. Polega on na tym, że rynek wewnętrzny i rynek zagraniczny współdziałają między sobą i w pełni stymulują się nawzajem. Przy czym, jak wspomniałem powyżej, rynek wewnętrzny odgrywa priorytetową rolę w tym procesie i na tym rynku osadzona jest i będzie cała gospodarka chińska. W sumie, dzięki analizowanym poczynaniom, do roku 2049 (II plan stulecia) powinno powstać bardzo nowoczesne socjalistyczne państwo chińskie. Prezydent Xi Jinping podkreślał wielokrotnie, na V Plenum i po jego zakończeniu, potrzebę efektywnego sprostania powstającym wyzwaniom, przekształcania ryzyk w możliwości, rozwiązywania problemów strukturalnych, cyklicznych i instytucjonalnych, szczególnie takich, które wywierają wpływ na realizowanie rozwoju na wysokim poziomie jakościowym, należy też poszukiwać nowych lokomotyw rozwoju i nowych korzyści pojawiających się w kraju i poza jego granicami.
Na okres trzech pięciolatek, czyli do roku 2035, V Plenum określiło następujące priorytety oraz zadania i cele strategiczne: zaawansowanie procesu modernizacji poprzez lepsze wykorzystanie zdobyczy innowacyjnych i walorów gospodarki realnej, poważne umocnienie rynku wewnętrznego, rewitalizowanie (ożywienie) obszarów wiejskich i rolnictwa, urzeczywistnianie „zielonego”, ekologicznego, rozwoju i budowanie „pięknych Chin”. Należy także zmierzać do zwiększania potencjału ekonomicznego i technologicznego ChRL oraz do podwojenia wartości PKB i PKB per capita [4].
Wartość PKB per capita osiągnie poziom średnio rozwiniętych krajów świata, przyczyniając się do rozbudowania w Chinach grupy społecznej o średnich dochodach i do zredukowania istniejących jeszcze dysproporcji dochodowych (między miastem a wsią, zachodem i wschodem Chin, kobietami i mężczyznami itp.). Dzięki realizacji analizowanych planów i zamierzeń, jest wysoce prawdopodobne, że Chiny wysuną się na pierwsze miejsce w świecie w zakresie poszukiwania i stosowania innowacji, szczególnie w gospodarce. Będzie to możliwe dzięki nowoczesnej industrializacji, stosowaniu technologii informatycznych (informacyjnych), nowatorskiej urbanizacji i rozwojowi obszarów wiejskich, postępowi w sferze nauki i techniki itp. W sumie, po zakończeniu kolejnych planów i etapów modernizacji (2025 r. i 2035 r.), w Chinach zbudowane zostanie znacznie bardziej unowocześnione państwo i takaż jego gospodarka.
Zapowiadane są także poważne zmiany modernizacyjne w szeroko rozumianej sferze nadbudowy. I tak, udoskonalony zostanie system zarządzania na wszystkich szczeblach, nastąpi umocnienie rządów prawa i ochrony praw obywatelskich. Państwo będzie wspierać rozkwit kultury, oświaty i sztuki oraz sportu poprzez popieranie utalentowanych obywateli, a także lepiej dbać o ochronę zdrowia społeczeństwa. Wymagania ochrony środowiska naturalnego i rozwój przyjazny środowisku obejmą wszystkie sfery życia społeczno-gospodarczego, w dążeniu do budowania „pięknych Chin” o zielonych polach, łąkach, lasach, górach oraz o czystej wodzie i o czystym powietrzu. Doceniam bardzo znaczenie tych propozycji V Plenum, gdyż, niejako na własnej skórze, miałem nie raz sposobność doświadczyć negatywnych skutków zaniedbań ekologicznych w ChRL w okresach poprzedzających reformy zapoczątkowane w 1978 r. (np. smog w Pekinie, czy w Szanghaju, zanieczyszczone wody i gleby, wyrąb lasów itp.).
Założenia modernizacyjne określone przez V Plenum przewidują, naturalnie, nowy etap w polityce zagranicznej ChRL, którego znamiona są już wyraźnie dostrzegalne od pewnego czasu. Pojawią się, przeto, innowacyjne znaczące elementy w sławetnej opening-up policy. Można przyjąć, że stanowić to będzie przyczynek i przesłankę do poprawienia sytuacji międzynarodowej, do budowania systemu multilateralnego oraz pokojowego i sprawiedliwego Nowego Ładu Światowego.
W materiałach V Plenum (chyba) po raz pierwszy pada sformułowanie, że Chiny zwiększą swój udział nie tylko w ramach współpracy, ale również konkurencji na arenie międzynarodowej [5]. Budowanie pokojowych Chin zakłada jednocześnie modernizację i optymalizację systemu obrony narodowej, współpracy wojska z ludnością cywilną oraz unowocześnienie sił zbrojnych (ChAL–W).
Rozważania końcowe
Powyższa analiza przebiegu i wyników V Plenum XIX KC KPCh jest wystarczająco wymowna oraz nie wymaga dodatkowych uzupełnień i komentarzy. Niemniej jednak, jako wnikliwy badacz polityki KPCh, rozwoju Chin Ludowych i jego implikacji dla świata, pozwalam sobie na przedstawienie Czytelnikom kilku refleksji i wrażeń merytorycznych z tym związanych.
Bez wątpienia, V Plenum – jako niezwykle ważna i dość unikalna kulminacja we współczesnym rozwoju partii i jej przywódczej polityki – oraz pomyślna realizacja przyjętych uchwał partyjnych i wskazań makro sprawi, że do roku 2035 i 2049 powstaną absolutnie zmodernizowane, prawdziwie Nowe Chiny, jakich nie zna ich historia licząca wiele tysięcy lat. Zauważalna jest swoista logika i konsekwencja w budowaniu takich Chin, szczególnie od 2012 r. Otóż, koncepcja socjalizmu o specyfice chińskiej, wiązana z imieniem prezydenta Xi, stanowi zaczyn i fundament kolejnych planów i kulminacji rozwojowych. Jedną z najważniejszych był XIX Zjazd KPCh i jego uchwały, których realizacja umocniła owe fundamenty, zapewniając znakomity punkt wyjścia dla realizacji uchwał i propozycji V Plenum.
Przywódcy KPCh podkreślają, że XIV pięciolatka będzie miała kardynalne znaczenie dla realizacji planów kompleksowej modernizacji Chin w ww. terminach, tym bardziej, że pięciolatka ta będzie realizowana w bardzo trudnych warunkach zewnętrznych (kryzys pandemiczny i gospodarczy na świecie oraz poważne zjawiska patologiczne), co nie pozostanie bez negatywnego wpływu na Chiny (oraz na inne kraje). Dlatego też realizacja uchwał V Plenum i planów rozwojowych przyjętych w ślad za tym kryje w sobie, bądźmy szczerzy, niemałą dozę ryzyka i znaczną skalę niespotykanych wcześniej trudności. W świetle tego należy podziwiać i odnosić się z uznaniem do zarysowanej perspektywy i odwagi politycznej przywódców oraz heroicznego wysiłku i poświęcenia całego narodu chińskiego.
Nie jest też do końca jasne, jak układać się będą stosunki chińsko-amerykańskie za prezydentury prezydenta Josepha Bidena. Mam cichą nadzieję, że będą one znacznie lepsze niż w czasach trumpowskich. Nawet w ostatnich dniach tej prezydentury podejmowane były, szczególnie przez Mike’a Pompeo, sekretarza stanu, wulgarne i groźne prowokacje antychińskie w kontekście Tajwanu, Singkiangu, Hongkongu, sytuacji na Morzu Południowo-Chińskim, na Bliskim i Środkowym Wschodzie (Iran) itp. W niemałym stopniu Stany Zjednoczone zmarnowały znaczne możliwości polepszania współpracy z pokojowymi Chinami, które reagowały zdecydowanie i ze stoickim spokojem na te prowokacje w przekonaniu, iż nie będą trwać one wiecznie. Takoż, w dużej mierze, wyniki pamiętnej wizyty prezydenta Xi w USA, b. prezydenta Donalda Trumpa w Pekinie, jego spotkań z Kim Jong Un-em itp. zostały zaprzepaszczone (ze szkodą dla USA). Bez wątpienia, Chiny będą starały się doprowadzić do normalizacji i do rozwijania tych stosunków, chociażby w oparciu o swą modernizowaną politykę zagraniczną, o rozszerzany opening-up i o wcześniejszy program i propozycje współpracy między wielkimi mocarstwami.
Natomiast w sferze polityki wewnętrznej, za niezwykle ważną decyzję w odniesieniu do obydwu ww. planów należy uznać strategię podwójnej dynamiki rozwojowej polegającą na zapewnieniu lepszych powiązań pomiędzy rynkiem wewnętrznym (krajowym) a rynkami zagranicznymi oraz na realizowaniu bardziej wytrzymałego i zrównoważonego rozwoju. Łatwo wyobrazić sobie, jak efektywną będzie ta strategia, jeśli pamięta się o tym, że już dotychczasowe więzi pomiędzy rynkiem krajowym a rynkiem zagranicznym (np.: BRICS, B&RI – nowy jedwabny szlak, wzajemne inwestycje i lokaty kapitałowe, zwalczanie pandemii i in.) okazały się nader owocne, choć były realizowane w coraz trudniejszych warunkach międzynarodowych. Ważne znaczenie ma także niezwykle innowacyjny charakter instrumentów, jakie będą stosowane w polityce społeczno-gospodarczej, a mianowicie: chipy półprzewodnikowe, sztuczna inteligencja, aparatura 5G, superkomputery, komputery kwantowe, zielona energia (odnawialna), pojazdy biotechniczne, nauki kosmiczne itp. [6].
Perspektywy i prognozy
Poczynając od końca lat 70. XX wieku dotychczasowe reformy i zabiegi modernizacyjne w ChRL kończyły się pomyślnie i przynosiły obfite owoce. W każdym przypadku reformy i innowacje bazowały na dogłębnych analizach naukowych określających prawdopodobieństwo ich pomyślnej realizacji czy też przewidywanych przeszkód i trudności w tym procesie. Śmiem twierdzić, iż na danym etapie rozwoju społeczno-gospodarczego Chin, polepszania bytu narodu, modernizacji państwa i budowania nowego ładu światowego, doświadczenia te zostaną wykorzystane i wzbogacone, dzięki czemu obywa plany modernizacyjne nakreślone na V Plenum zostaną zrealizowane w terminie i z dużym powodzeniem. Taka jest moja prognoza makro dla Chin na okres do 2035 i 2049 r. – niezależnie od powszechnie znanych i bardzo poważnych trudności globalnych. ChRL wysunie się, najprawdopodobniej, na I miejsce w świecie, głównie jeśli chodzi o najważniejsze parametry makroekonomiczne, o wpływy polityczne, o potencjał strategiczny, o siłę naukowo-techniczną oraz o możliwości reformatorskie w ramach anachronicznego i niewydolnego globalnego „systemu” naszej cywilizacji. Zmieniłoby to w zasadniczy sposób układ sił na arenie międzynarodowej, tym bardziej, że USA, główny konkurent ChRL, przeżywa obecnie głęboki i wielowarstwowy kryzys, z którego łatwo i szybko się nie wydostanie.
Przywódcy chińscy podkreślają systematycznie, iż Chiny są największym mocarstwem rozwijającym się oraz że socjalizm znajduje się tam zaledwie na wstępnym etapie budowania. Dlatego też celem jego umacniania i doskonalenia trzeba wnikliwie uwzględniać nowe sprzeczności, trudności i wyzwania wynikające z całej złożoności otoczenia zewnętrznego Chin (i innych krajów). Istotne znaczenie ma przeto świadomość tych komplikacji i umiejętność właściwego korzystania z nowych możliwości, jakie pojawiają się nawet w warunkach tak ostrych kryzysów.
Moim skromnym zdaniem, spośród bogatych i kompleksowych zamierzeń modernizacyjnych i innowacyjnych, stosunkowo największe znaczenie i rolę do odegrania w praktyce mieć będą następujące propozycje i wskazania V Plenum (w ujęciu maksymalnie syntetycznym i w dowolnej kolejności, czyli, za pozwoleniem, niech to będzie swoista synteza powyższej analizy: – innowacje jako siła napędowa rozwoju, – nowoczesny system przemysłowy i udoskonalona struktura gospodarcza, – rozwój konsumpcji oraz także inwestycji, – zapewnienie równowagi i właściwych proporcji między dotychczasowym dorobkiem a potrzebami innowacyjnymi w Chinach, – między czynnikiem państwowym a rynkowym, – między otwarciem na świat a niezależnością kraju, – między rozwojem a bezpieczeństwem oraz – między planowaniem strategicznym a taktyką operacyjną.
Duże znaczenie mieć też będzie ww. nowa wersja double development dynamics, czyli lepsze kojarzenie i wykorzystanie czynnika krajowego i zagranicznego w rozwoju, co bynajmniej nie oznacza niedoceniania tego drugiego. Np., w przypadku polepszenia stosunków chińsko-amerykańskich za czasów nowej prezydentury oraz zaprzestania retoryki i poczynań antychińskich ze strony amerykańskiej, można przyjąć, że pojawią się znaczne możliwości korzystania z komplementarności obydwu gospodarek dla dobra społeczeństw ChRL i USA (oraz całej ludzkości). Miałoby to istotne znaczenie o tyle, że w obydwu analizowanych planach partia i państwo chińskie przywiązywać będzie coraz większe znaczenie do podnoszenia stopy życiowej obywateli, szczególnie emerytów i rencistów oraz do rozwiązywania kwestii bytowych całej ludzkości.
W związku z tym, na V Plenum zapowiedziano podwyższenie poziomu polityki otwarcia na świat i lepszego wykorzystywania nowych możliwości wzajemnie korzystnej współpracy międzynarodowej (win – win cooperation). Towarzyszyć temu będzie zwiększona troska o bezpieczeństwo Chin – w obliczu tradycyjnych oraz nietradycyjnych zagrożeń i niebezpieczeństw. Zwracam, ponadto, uwagę na eksponowaną V Plenum konieczność zapewnienia rozwoju i stabilności w Hongkongu i w Makao oraz na umacnianie współpracy z Tajwanem (z „obiema stronami Cieśniny Tajwańskiej”), mając na względzie perspektywiczne zjednoczenie kraju.
W sumie, Chiny Ludowe zmierzać będą do tworzenia stabilnego otoczenia zewnętrznego nowego typu celem stymulowania pomyślnego rozwoju państwa i narodu. Na podkreślenie zasługuje holistyczny charakter propozycji i wskazań dla rozwoju nowego typu zawartych uchwale V Plenum KC KPCh. Zawiera ona fundamentalne i priorytetowe elementy i składniki (krajowe i zagraniczne), które mają umożliwiać i ułatwiać budowanie bardzo nowoczesnych Chin oraz przekształcenie świata i cywilizacji w duchu pokoju, współpracy humanizmu i lepszej wspólnej przyszłości dla wszystkich ludzi. Fenomen chiński polega więc na tym, iż – w tych poczynaniach, najstarsza na świecie cywilizacja chińska przystępuje do realizacji niebywałego i monumentalnego zadania w sferze modernizacji własnego narodu i państwa oraz całej cywilizacji ludzkiej na Ziemi, zdewastowanej przez wielki kapitał, liberalizm i neoliberalizm.
Xi Jinping wybitny przywódca chiński piątego pokolenia i kolegialne władze partii stanowią główną siłę sprawczą oraz nadrzędny mechanizm inicjatywny, promocyjny i weryfikujący w polityce wewnętrznej i zagranicznej KPCh i ChRL. Taki jest system rządzenia i socjalizmu chińskiego, który z powodzeniem zdaje egzamin w teorii i w praktyce poczynając od roku 1949 (powstanie ChRL) do dziś. System ten ulegnie dalszej konsolidacji i usprawnieniu w wyniku realizacji planów modernizacyjnych uchwalonych na V Plenum i wcześniej. Co do tego tylko mało kto na świecie może mieć wątpliwości. Jasne jest jednocześnie, iż wskazany „podwójnie dynamiczny rozwój Chin”oraz budowanie nowego pokojowego i uczłowieczonego ładu światowego jest powodem do dumy, do zadowolenia i do nadziei na lepsze ze strony (większościowych) przyjaciół Chin, a jednocześnie przyczyną zazdrości, nienawiści i wrogości ze strony ich nieprzyjaciół. Nie jest tajemnicą, iż spory, żeby nie powiedzieć starcia, między tymi dwoma ugrupowaniami trwają już od dawna, czyli od zakorzenienia idei marksistowskich i maoistowskich na ziemi chińskiej oraz od powstania ChRL w 1949 r. Można też przewidywać, iż spory te mogą ulec pewnej intensyfikacji w procesie modernizacji Chin, czy po utworzeniu tam nowoczesnego socjalistycznego państwa chińskiego.
Ironicznie – ugrupowania mniejszościowe (powiedzmy, mieńszewicy) mają marne argumenty w swych rękach, nie pokonali oni Chin, kiedy były one znacznie słabsze, to tym bardziej nie pokonają ich w sytuacji, w której są one coraz mocniejsze z każdym dniem. Taka jest moja kolejna kluczowa prognoza post plenumowa.
Dorobek V Plenum potwierdza jednoznacznie wiodącą i przywódczą rolę prezydenta Xi Jinpinga w nowatorskim rozwoju i w kompleksowej modernizacji Chin Ludowych oraz w jakościowej przebudowie świata. Rola ta uległa poważnemu umocnieniu w wyniku V Plenum. Przy czym prezydent Xi jest nie tylko najważniejszym, acz bardzo skromnym przywódcą w swoim kraju, lecz również najwybitniejszym politykiem w skali światowej. Szanuje ludzi, o czym świadczy jego głęboka troska o likwidację ubóstwa w Chinach, o seniorów, o wieśniaków i o wszystkich obywateli Chin i świata.
Xi Jinping kojarzy w sobie cenne cechy myśliciela-teoretyka (np. jako autor licznych publikacji, w szczególności trzytomowego zbioru dzieł pt.: „Rządzenie Chinami”wydanego w kilkudziesięciu językach obcych, również po polsku). Jest również Prezydent Xi bardzo sprawnym praktykiem (politykiem i strategiem) oraz dyplomatą najwyższej rangi świetnie orientującym się w kwestiach międzynarodowych („Xiplomacy). Prezydent Xi pełni swoje najwyższe funkcje partyjne i państwowe już przez 2 pięcioletnie kadencje. Tak postanawia Konstytucja. Ale wiele świadczy już o tym, że może być wybrany jeszcze na trzecią kadencję na XX Zjeździe KPCh ((w 2022 r.) i przez Parlament (OZPL) – po wprowadzeniu odpowiedniej poprawki do Konstytucji. Prawda bowiem jest taka: wyjątkowo trudne czasy i wielkie reformy wymagają wielkich przywódców.

Odnośniki:
[1] Dla przypomnienia: 2021 r. – stulecie powstania KPCh oraz 2049 r. – setna rocznica proklamowania ChRL. W pierwszym przypadku chodzi o program dot. utworzenia umiarkowanie zasobnego (pod każdym względem) społeczeństwa, zaś w drugim – o zbudowanie jak najbardziej nowoczesnego państwa chińskiego oraz o umocnienie jego pozycji i roli w świecie,
[2] W języku polskim hasło to należy przetłumaczyć i zinterpretować następująco: „wyeliminowanie chaosu i powrót do normalności”,
[3] Na V Plenum sformułowanie i postulat tego rodzaju zostały zawarte po raz pierwszy w dokumentach posiedzeń plenarnych KC KPCh,
[4] Obecnie PKB per capita w Chinach wynosi 70.892 juany (=10.276 USD) w kategoriach nominalnych. W związku z tym, Chiny zajmują 59-te miejsce w świecie jako największe państwo rozwijające się („emerging power”),
[5] Wysoce znamienny jest fakt, iż w materiałach V Plenum słowo „rozwój” zostało użyte 72 razy, słowo „gospodarka” – 37 razy i słowo „socjalizm” – 25 razy,
[6] Kierownictwo Partii podkreśla, iż „Chiny powinny realizować rozwój o wyższej jakości, o wyższej efektywności, o wyższej uczciwości oraz o wyższym poziomie zrównoważenia i bezpieczeństwa, powinny też wypracować syntezę: skali (rozmiarów), szybkości, jakości, efektywności i bezpieczeństwa rozwoju” (także w interesie całej ludzkości – np. zwalczanie pandemii, szczepionki, likwidacja zjawisk patologicznych i in.).

Globalne znaczenie chińskiej drogi w ograniczaniu ubóstwa

Wspólnym marzeniem ludzkości jest pozbycie się biedy i życie w dobrobycie. Jako największy kraj rozwijający się i najbardziej zaludnione państwo na świecie, Chiny dokonały wielkich osiągnięć w dziedzinie ograniczania ubóstwa od dawna opierając się na własnych uwarunkowaniach narodowych, aktywnym poszukiwaniu rozwiązań i śmiałej praktyce.

25 lutego odbyła się w Chinach Ogólnokrajowa Konferencja dotycząca osiągnięć Chin w walce z ubóstwem, podczas której Przewodniczący Xi Jinping ogłosił całkowite zwycięstwo w tej walce. Zgodnie z obecnymi wytycznymi 98,99 milionów ubogich mieszkańców wsi zostało wyciągniętych z ubóstwa. Wszystkie 832 dotknięte wcześniej biedą powiaty i wszystkie 128 tys. wiosek pożegnało problem biedy, 28 grup etnicznych o niewielkiej populacji wyszło z ubóstwa. Rozwiązaliśmy ogólne regionalne problemy biedy oraz wykonaliśmy żmudne zadanie wykorzenienia skrajnego ubóstwa. Osiągnięcie to znalazło się już w annałach historii! Niezliczeni synowie i córki Chin świętują to historyczne wydarzenie, które zwróciło uwagę całego świata i miało ogromne znaczenie dla chińskiego i globalnego rozwoju.
Życie codzienne jest podstawą – Chiny już dawno zadeklarowały walkę z ubóstwem
Zgodnie z chińskim zwyczajem mieszkańcy Chin witają się słowami: „czy już zjadłeś?”. Wynika to z faktu, iż przez długi czas w chińskiej historii było zbyt mało żywności, by wystarczyło dla wszystkich, a wspomnienia o czasach głodu pozostawały w pamięci Chińczyków. Historia Chin jest więc historią walki narodu chińskiego z biedą. Wyjście z ubóstwa stało się marzeniem Chińczyków oraz ważną częścią realizacji planu wielkiego odrodzenia narodu chińskiego. Od momentu swego powstania Komunistyczna Partia Chin (KPCh) dąży do urzeczywistnienia swej pierwotnej misji – odnalezienia szczęścia i odrodzenia narodu chińskiego. KPCh zjednoczyła naród chiński i prowadziła go w długoletniej i żmudnej walce o stworzenie własnego dobrobytu. Wraz z rządem chińskim złożyła uroczystą obietnicę wobec ponad miliarda obywateli, że „biedne rejony i ubodzy nie zostaną pozostawieni sami sobie”. Od 2012 r. w Chinach każdego roku ponad 10 mln osób wychodziło z ubóstwa. Jest to liczba równa populacji średniej wielkości kraju. Wszyscy, którzy zostali wyrwani z biedy, nie martwią się już o jedzenie i ubranie, gwarantowane są dla nich: obowiązkowa edukacja, podstawowa opieka medyczna i bezpieczeństwo mieszkaniowe. Tempo rozwoju obszarów dotkniętych ubóstwem znacznie wzrosło. Przebudowano 1,1 mln km dróg wiejskich, linie kolejowe zyskały 35 tys. km. Do wszystkich wsi, do których było to możliwe ze względu na panujące tam warunki, doprowadzono utwardzane drogi, ustanowiono komunikację autobusową i pocztową. Wskaźnik niezawodności zasilania wiejskich sieci energetycznych osiągnął 99 proc. , a sieć światłowodowa i 4G objęła ponad 98 proc. biedniejszych wiosek. Te namacalne niemalże zmiany pozwoliły milionom ubogich rodzin na prowadzenie lepszego życia.
Prymat rzetelnej pracy – osiągnięcia Chin w walce z ubóstwem wcale nie przyszły łatwo.
Światowej skali osiągnięcia w walce z ubóstwem opierają się na silnym przywództwie Komunistycznej Partii Chin, na samodzielności i ciężkiej pracy narodu chińskiego, jak również na solidnych podstawach stworzonych z różnorodnych materiałów gromadzonych od czasu powstania Nowych Chin, a szczególnie od rozpoczęcia okresu reform i otwarcia. Opierają się również na nieprzerwanej i stanowczej wytrwałości w pracy. Osiągnięcia te nie byłyby możliwie bez solidarnych wysiłków całej partii, całego kraju i wszystkich obywateli niezależnie od przynależności etnicznej. W ciągu ostatnich ośmiu lat Przewodniczący Xi Jinping poprowadził siedem sympozjów poświęconych centralnym działaniom w zakresie zmniejszania ubóstwa, przeprowadził ponad 50 inspekcji prac na rzecz walki z ubóstwem, podróżował do czternastu rejonów dotkniętych skrajnym ubóstwem, co pozwoliło mu w pełni zrozumieć sytuację. Chiny włączyły walkę z ubóstwem do swojego krajowego planu rozwoju. W sumie prawie 1,6 bln juanów zainwestowano w specjalne fundusze na rzecz walki z ubóstwem na wszystkich poziomach finansowania, w tym 660,1 mld juanów zainwestował łącznie rząd centralny, wysłano łącznie 255 tys. grup roboczych i ponad 3 mln pracowników, których zadaniem była walka z ubóstwem na obszarach dotkniętych biedą. Działania te stanowiły silną gwarancję wygranej w walce z ubóstwem. Chiny stosują precyzyjną strategię ograniczania ubóstwa i przyjmują odpowiadające wioskom, gospodarstwom domowym i ludziom środki, takie jak rozwój przemysłowy, relokacja, odszkodowania ekologiczne, promocja edukacji i zabezpieczenia społeczne, itp., które to środki poprzez łagodzenie objawów skutecznie wspierają ograniczanie ubóstwa. Chiny trzymają się polityki ograniczania ubóstwa opartej na rozwoju tak, aby zamiast „dawania ryby” „dawać wędkę”, aby zwyciężyć z ubóstwem poprzez transformację z procesu „transfuzji krwi” do „tworzenia czerwonych krwinek” i w ten sposób wyrwać biedę z korzeniami. Na drodze walki z ubóstwem krok po kroku stwarzaliśmy możliwości pośród niemożliwego – w duchu ciężkiej i solidnej pracy dokonaliśmy cudu.
Ważna rola rozwoju – chińska współpraca w ramach ograniczenia ubóstwa jest korzystna dla całego świata.
Jako aktywny orędownik i potężny promotor globalnej redukcji biedy, Chiny wniosły istotny wkład w przyspieszenie światowego procesu ograniczania ubóstwa. W ciągu ostatnich 40 lat reform i otwarcia ponad 700 mln osób w Chinach wyszło z ubóstwa, przyczyniając się do ponad 70 proc. redukcji ubóstwa na świecie. Chiny zgodnie z harmonogramem wyeliminowały absolutne ubóstwo oraz na 10 lat przed planowanym terminem osiągnęły cel ograniczenia ubóstwa określony w Agendzie ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, co znacznie zwiększyło globalne zaufanie do koncepcji zrównoważonego rozwoju. Kontynuując własne działania związane z ograniczaniem ubóstwa, Chiny zawsze dzieliły się ze światem doświadczeniami oraz promowały wymianę międzynarodową i współpracę w zakresie redukcji biedy. Służyły chińską mądrością i podpowiadały rozwiązania mające na celu pozbycie się globalnego problemu ubóstwa. Chiny utworzyły Fundusz na rzecz Pokoju i Rozwoju Narodów Zjednoczonych i Chin oraz Fundusz Pomocy Współpracy Południe-Południe i stale promują projekty w ramach Inicjatywy współpracy w zakresie zmniejszania ubóstwa w Azji Wschodniej i Chińsko-Afrykańskiego Planu Ograniczania Ubóstwa Korzystnego dla Ludzi tak, aby wyniki międzynarodowej współpracy, mającej na celu zmniejszania ubóstwa, przyniosły większe korzyści ludziom ze wszystkich państw. Chiny w dalszym ciągu pogłębiają stopień wspólnej budowy Pasa i Szlaku w połączeniu z Agendą na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. Według raportu Banku Światowego „Inicjatywa Pasa i Szlaku” pomoże 7,6 mln osób wyjść ze skrajnego ubóstwa i 32 mln ludzi pożegnać ubóstwo umiarkowane, zapewniając silny impuls dla międzynarodowej redukcji ubóstwa.
Obecnie społeczność międzynarodowa stoi przed wspólnym wyzwaniem, jakim jest walka z epidemią COVID-19 oraz przywrócenie ożywienia gospodarczego po epidemii, a jedynym słusznym wyborem, by to osiągnąć jest jedność i współpraca. Główne osiągnięcia i praktyka Chin w zakresie zmniejszania ubóstwa wskazują kierunek wspólnego, globalnego rozwoju i dają nadzieję na jego urzeczywistnienie. Chiny są gotowe współpracować ze wszystkimi krajami świata, w tym z Polską, aby przyspieszyć międzynarodowy proces ograniczania ubóstwa, zbudować lepszy, nieznający biedy i dzielący się dobrobytem świat oraz promować budowanie wspólnoty ludzkości mającej tę samą przyszłość.

Za PKB o wartości stu bilionów juanów stoi mądra polityka zapewnienia dobrych warunków życia dla obywateli

101,5986 bilionów juanów, wzrost o 2,3 proc. w stosunku do poprzedniego roku – to wstępne dane o chińskim PKB w 2020 roku w komunikacie statystycznym opublikowanym przez Państwowy Urząd Statystyczny pod koniec lutego. Po niezwykłym roku wszyscy Chińczycy wiedzą, jak trudno jest osiągnąć taki wynik.

Nie ulega wątpliwości, że głównym czynnikiem umożliwiającym wzrost gospodarczy Państwa Środka wbrew światowym trendom jest skuteczne powstrzymanie epidemii. W przeciwnym razie ekonomia nie byłaby w stanie odwrócić tendencji od ujemnego do dodatniego wzrostu w drugim kwartale 2020 r. Dzięki temu, patrząc na statystyki obrazujące obecną sytuację, można zaobserwować krzywą w kształcie litery V, która intryguje świat.
Dlaczego gospodarka Chin funkcjonuje tak dobrze? Jest to ściśle związane z decyzją rządu, by za punkt wyjścia przyjąć dobrobyt obywateli. W obliczu globalnego problemu skoordynowania walki z pandemią z zapewnieniem ożywienia gospodarczego, Chiny postawiły zagwarantowanie zatrudnienia i środków do życia dla mieszkańców w najważniejszym miejscu. Opracowały i wdrożyły odpowiednią politykę dotyczącą redukcji podatków i opłat na dużą skalę, plany zwiększenia wsparcia finansowego dla małych i średnich przedsiębiorstw i wyasygnowały biliony specjalnych obligacji bezpośrednio dla zwykłych ludzi.
Logika stojąca za tym nie jest skomplikowana, bo utrzymując główne podmioty rynkowe, takie jak przedsiębiorstwa, możemy utrzymać miejsca pracy, a także zapewnić przysłowiową „miskę ryżu” dla setek milionów ludzi.
Obecnie osiągnięto pewne etapowe wyniki. W 2020 r. w miastach i miasteczkach na terenie całego kraju powstało 11,86 mln nowych miejsc pracy, przekraczając zakładane cele. Pod koniec 2020 roku wskaźnik bezrobocia w miastach wyniósł 5,2 proc. , a stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 4,2 proc. , oba wskaźniki były zatem niższe od zakładanych. PKB per capita przekroczył 10 000 USD przez dwa kolejne lata. W ubiegłym roku średni dochód na mieszkańca Chin wyniósł 32189 juanów, co stanowi rzeczywisty wzrost o 2,1 proc. po odliczeniu czynników cenowych, a tempo wzrostu dochodów było nawet szybsze niż tempo wzrostu PKB na mieszkańca.
Poza tym, systemowe ożywienie gospodarki Chin stało się również główną siłą napędzającą globalne przyspieszenie, co ostatecznie wpływa na wzrost dobrobytu ludzi na całym świecie.
Najbardziej bezpośrednią zasługą Chin jest pomoc światu w walce z pandemią. Kompleksowy system przemysłowy i niezawodny system logistyczny zaspokajają potrzeby wielu krajów w zakresie produktów do zapobiegania epidemii, życia codziennego i artykułów biurowych.
Gospodarka Chin odegrała wiodącą rolę w ożywieniu, a także przyczyniła się do zwiększania stabilności globalnego łańcucha przemysłowego i łańcucha dostaw.
Według dostępnych statystyk, w 2020 roku Chiny wyprzedziły Stany Zjednoczone i po raz pierwszy stały się największym partnerem handlowym Unii Europejskiej, a także prześcignęły Meksyk i ponownie stały się największym partnerem handlowym Stanów Zjednoczonych. Łączna wartość importu i eksportu do krajów na trasie wzdłuż „Pasa i Szlaku” wzrósła o 1 proc. rok do roku.
Jednocześnie Chiny nieustannie zwiększają swoją otwartość, co stworzyło nowe możliwości inwestycyjne firmom z całego globu. W ubiegłym roku faktyczne wykorzystanie kapitału zagranicznego osiągnęło poziom 1 biliona juanów, co stanowi wzrost o 6,2 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim, z czego faktyczne wykorzystanie inwestycji zagranicznych w branżach zaawansowanych technologii wzrosło o 11,4 proc. . Pod wpływem epidemii rynek chiński stał atrakcyjnym celem inwestycji dla międzynarodowego kapitału do dziś.
Ożywienie w drugiej co do wielkości na świecie gospodarce znacznie zwiększyło także wiarę w ponowne napędzenie globalnej koniunktury. Według średniego rocznego kursu wymiany RMB, w 2020 r. całkowita wartość ekonomii Państwa Środka stanowiła ponad 17 proc. światowego ogółu. Powszechnie przewiduje się, że trend ożywienia w 2021 roku będzie kontynuowany. Bloomberg opublikował niedawno artykuł, w którym twierdzi, że w najbliższych miesiącach będzie można się przekonać, iż roczne dane o stanie chińskiej ekonomii, na które zwraca uwagę większość ekonomistów, będą wykazywały trend wzrostowy.
Obecnie globalna tendencja rozprzestrzeniania się pandemii i sytuacja gospodarcza są nadal niepewne. Również dla Chin istnieją tak szanse jak i zagrożenia. Dobra wiadomość jest taka, że ​​długoterminowe pozytywne trendy nie uległy zmianie. W tym roku Chiny rozpoczną kolejny plan pięcioletni, mający na celu zapewnienia rozwoju lepszej jakości, który będzie sprawiedliwszy, bardziej zrównoważony i bezpieczniejszy. To daje światu powód do oczekiwań: tendencja ożywienia gospodarki Chin będzie kontynuowana, a w tym procesie dążenie większej liczby ludzi do lepszego życia stanie się rzeczywistością.

PKB Chin po raz pierwszy przekracza 100 bilionów juanów

Z danych opublikowanych 18 stycznia przez Chiński Narodowy Urząd Statystyki wynika, że w 2020 roku PKB Chin po raz pierwszy przekroczył próg 100 bilionów juanów RMB i osiągnął poziom 101,5986 bilionów juanów (15,51 bilionów dolarów), co daje wzrost o 2,3 proc. rok do roku.
W obliczu pandemii COVID-19 w ciągu ostatniego roku światowa gospodarka pogrążyła się w najpoważniejszej recesji od zakończenia II wojny światowej. W pierwszym kwartale chińska gospodarka zanotowała spadek o 6,8 punktu procentowego rok do roku, co jest pierwszym w historii ujemnym wzrostem od czasu, gdy Chiny zaczęły publikować kwartalne dane gospodarcze.
W krytycznym momencie chiński rząd precyzyjnie ocenił sytuację, podjął zdecydowane działania i skoordynował restrykcje epidemiczne z rozwojem gospodarczym. Dzięki mobilizacji wszystkich zasobów w obliczu pandemii, Chiny stały się pierwszym krajem, który opanował pandemię, wznowił pracę i produkcję. Wzrost gospodarczy Chin w czterech kwartałach ubiegłego roku wyniósł odpowiednio -6,8 proc. , 3,2 proc. , 4,9 proc. i 6,5 proc. . Przewiduje się, że Chiny będą jedyną dużą gospodarką, która osiągnęła dodatni wzrost w 2020 roku. Udział gospodarki Chin stanowi obecnie 17 proc. całej gospodarki światowej, w porównaniu z 16,3 proc. w 2019 roku, co stanowi nowy rekord.
W listopadzie 2020 roku 832 powiaty w Chinach otrząsnęły się z ubóstwa, co oznacza, że Chiny o 10 lat wcześniej osiągnęły cel redukcji ubóstwa określony w Agendzie ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030.
Sonda Chang’e-5 powróciła na Ziemię po pobraniu próbek księżycowych, a sonda Tianwen-1 została pomyślnie wystrzelona i leci na Marsa. Ponadto, system nawigacji satelitarnej Beidou został oficjalnie oddany do użytku; stworzono również prototyp komputera kwantowego Jiuzhang.
W zeszłym roku łączna produkcja zbóż w Chinach osiągnęła nowy rekord, przekraczając 650 miliardów kilogramów przez sześć kolejnych lat. Ten wynik zapewnił Chinom pierwsze miejsce na świecie. Oczekuje się, że pod względem wartości dodanej przemysłu wytwórczego Chiny utrzymają pozycję światowego lidera 11 rok z rzędu. Chiny przodują również w długości sieci kolei dużych prędkości – 38 tys. kilometrów oraz autostrad, liczących ponad 155 tys. kilometrów. Poza tym, Chiny są krajem o największej liczbie użytkowników sieci 5G, a liczba terminali podłączonych do tej sieci przekracza 200 milionów.
W zeszłym roku wartość dodana chińskiego przemysłu usługowego stanowiła 54,5 proc. PKB, o 0,2 punktu procentowego więcej niż rok wcześniej. Konsumpcja końcowa stanowiła 54,3 proc. PKB, o 11,2 proc. więcej niż akumulacja brutto.
W 2020 roku w Chinach spadło zużycia energii na jednostkę PKB, a udział czystej energii wzrósł o 1 proc. w całkowitym zużyciu energii w stosunku do roku poprzedniego. Stężenie PM2,5 spadło o 8,3 proc. w 333 miastach prefekturalnych i 4 miastach wydzielonych.
W 2020 roku kursowało 12 400 pociągów China Railway Express, co oznacza wzrost o 50 proc. w porównaniu z rokiem przednim, pomimo pandemii, docierając do 97 miast w 21 krajach europejskich i pomagając utrzymać łańcuchy produkcyjne i zaopatrzenie w towary użytku codziennego.
Obniżając próg inwestycyjny, Chiny wdrożyły nową wersję negatywnych list inwestycji zagranicznych na 2020 r., co w większym stopniu otworzyło sektor usługowy, produkcyjny i rolny.

Chiny muszą napędzać wzrost poprzez badania naukowe i innowacje technologiczne

Na naszych oczach rozgrywa się nowa tura rewolucji technologicznej i transformacji przemysłowej. Przynosi głębokie zmiany w rozwoju ludzkości, oferuje nową ścieżkę rozwiązywania i radzenia sobie z globalnymi problemami i wyzwaniami rozwojowymi.
Obecnie świat mierzy się z pandemią COVID-19 i innymi wyzwaniami. Ludzie bardziej niż kiedykolwiek zdają sobie sprawę, że nauka i technologia mają znaczący wpływ na przyszłość kraju i dobrobyt społeczeństwa.
Doświadczenie Chin w walce z wirusem po raz kolejny dowodzi, że ludzkość nie może pokonać pandemii bez nauki i technologii. Począwszy od identyfikacji całych sekwencji genomu szczepów wirusa, przez wprowadzenie różnych zestawów testowych, do wyboru skutecznych leków i terapii po postęp w badaniach i rozwój szczepionek toczy się nieustanny wyścig z czasem.
W opublikowanym niedawno raporcie, Światowa Organizacja Zdrowia przewiduje rozwój cyfryzacji służby zdrowia w ciągu najbliższych pięciu lat. Zakłada, że ​​wielkoskalowe i zrównoważone rozwiązania informatyczne w ochronie zdrowia przyczynią się do poprawy zdrowia wszystkich ludzi na świecie.
Innowacje naukowe i technologiczne stanowią kluczową siłę napędową dla globalnego ożywienia gospodarczego. Według raportu opublikowanego przez Światowe Forum Ekonomiczne, pandemia COVID-19 przyspieszyła 10 kluczowych trendów technologicznych, w tym: zakupy online i dostawy robotami, płatności cyfrowe i zbliżeniowe, zdalną pracę i naukę, telemedycynę, rozrywkę online, łańcuch dostaw 4.0, druk 3D, robotyzację i użycie dronów, a także technologie informacyjno-komunikacyjne 5G.
Departament ds. Ekinomicznych i Społecznych ONZ wezwał decydentów ze wszystkich krajów do skorzystania z możliwości rozwoju technologicznego w celu ustanowienia cyfrowej strategii na przyszłość i wspierania długoterminowego zrównoważonego rozwoju.
Chiny zawsze traktowały innowacje jako główną siłę napędową rozwoju. 5 maja 2020 roku nowa chińska rakieta transportowa Changzheng-5B odbyła swój dziewiczy lot; sonda Tianwen-1 leci w kierunku Marsa; 17 grudnia 2020 r. sonda księżycowa Chang’e-5 powróciła na Ziemię z próbkami pobranymi z Księżyca. W międzyczasie chiński system nawigacji satelitarnej Beidou został oficjalnie oddany do użytku.
27 listopada 2020 r., jednostka nr 5 elektrowni jądrowej Fuqing, należącej do China National Nuclear Corporation, pierwsza w kraju elektrownia jądrowa wykorzystująca technologię Hualong nr. 1 reaktora trzeciej generacji, została pomyślnie podłączona do GRID w prowincji Fujian w południowo-wschodnich Chinach. Chiny stworzyły również prototyp komputera kwantowego o nazwie „Jiuzhang”.
Innowacje naukowe i technologiczne mają przede wszystkim służyć ludziom. Kraje na całym świecie powinny zorientować systemy polityczne na nową rewolucję technologiczną i transformację przemysłową, a także stworzyć atmosferę sprzyjającą współpracy międzynarodowej tak, aby rezultaty innowacji docierały do ​​większej liczby krajów i narodów.
W ciągu ostatniej dekady Azja wypracowała 52 proc. globalnego wzrostu przychodów firm technologicznych, sfinansowała 43 proc. startupów, przeznaczyła 51 proc. wydatków na badania i rozwój. 87 proc. zgłoszonych patentów również pochodziło z Azji – zaznaczył Jonathan Woetzel, dyrektor McKinsey Global Institute, w opublikowanym niedawno artykule. McKinsey uważa współpracę za kluczowy czynnik rozkwitu technologii w Azji.
W pełni rozumiejąc, że otwartość i wymiana jest kluczową drogą do odkrywania najnowocześniejszych technologii, Chiny aktywnie pobudzają międzynarodową współpracę naukowo-techniczną i wdrażają strategię międzynarodowej współpracy naukowo-technicznej w formule większej otwartości, tolerancji, opartej o wzajemne korzyści i współdzielenie.
Chiny wniosły znaczący wkład w realizację projektu Międzynarodowego Eksperymentalnego Reaktora Termonuklearnego (ITER), a także dołączyły do inicjatywy COVAX, aby zapewnić powszechny dostęp do szczepionki na świecie. Chiński rząd opracowuje przepisy dotyczące zarządzania próbkami i danymi księżycowymi, aby udostępnić je naukowcom z całego świata, a pięciusetmetrowy radioteleskop (FAST) będzie dostępny dla naukowców z całego świata od 1 kwietnia bieżącego roku.
We współczesnym świecie zachodzą zmiany na skalę niewidzianą od stuleci, a innowacje naukowe i technologiczne to jedna z kluczowych zmiennych. W obliczu kryzysu i zmieniających się okoliczności konieczne jest tworzenie nowych perspektyw i możliwości, których źródłem są innowacje naukowe i technologiczne.
W dążeniu do modernizacji, Chiny stawiają na innowacje, czyniąc samowystarczalność w nauce i technologii strategiczną podstawą rozwoju narodowego. Dalszy rozwój innowacji przyczyni się do postępu naukowo-technicznego oraz ożywienia światowej gospodarki..

Gospodarka 48 godzin

Odbudowa to konieczność
Rząd PiS oświadczył, że przygotował projekt Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, który, jak się chwali rząd, „został sporządzony przez Rząd RP w wyniku dogłębnej oceny sytuacji społeczno-gospodarczej spowodowanej wybuchem pandemii COVID”. Niczego więcej na temat tego opracowania nie warto pisać – raz, że to tylko projekt, a dwa (przede wszystkim), że rząd PiS przyzwyczaił już Polaków do mnożenia planów i obietnic, z których nic nie wynika. Poczekamy więc na rezultaty. Jedyne, zasługujące dziś na uwagę, spostrzeżenie rządu, słusznie akurat wskazuje na to, że rządy Prawa i Sprawiedliwości w połączeniu z pandemią COVID-19 musiały doprowadzić kraj do stanu, wymagającego odbudowy.

Przejścia zwierzęce
Jak policzyła państwowa firma PKP Polskie Linie Kolejowe, w ubiegłym roku dostosowano 109 obiektów inżynieryjnych – mostów, wiaduktów, przepustów – do swobodnego poruszania się zwierząt nad i pod liniami kolejowymi. Pozwalają one bezpiecznie przekroczyć tory dużym zwierzętom: sarnom, łosiom czy dzikom, jak i mniejszym. Płazy i gady mogą natomiast korzystać ze specjalnie dla nich dostosowanych przepustów pod torami oraz pochylni. Przepusty i mosty zostały wyposażone w specjalne półki, którymi także zwierzęta pełzają, skaczą lub dreptają. Pomyślano też o nietoperzach. W części przepustów wybudowano domki, które dla tych latających ssaków mają stanowić schronienie w dzień i być miejscem lęgowym. Najwięcej przejść i przepustów dla zwierząt znajduje się w obszarze ich korytarzy migracyjnych, np. na liniach: Zielonka – Kuźnica Białostocka, Warszawa – Gdańsk, Kraków – Medyka, Poznań – Szczecin. Wykorzystanie kamer i fotopułapek pozwoliło poznać zwyczaje zwierząt w sąsiedztwie linii kolejowych. Sarny, jelenie czy łosie swobodnie czują się przy torach, a uciekają na dźwięk nadjeżdżającego pociągu. Wilki, po sprawdzeniu, ostrożnie i spokojnie przechodzą przez tory. Żaby bardzo rzadko przeskakują przez torowisko. Zaskrońce przypełzają wygrzewać się koło szyn, do czasu kiedy poczują drgania nadjeżdżającego pociągu; wówczas znikają w bezpiecznym otoczeniu. Nietoperze w dzień szukają schronienia w kolejowych mostach i przepustach.

Coraz później
Jak wskazuje Główny Urząd Statystyczny, w Polsce w ciągu ostanich 30 lat mediana wieku nowożeńców wzrosła o ponad 5 lat (dla kobiet z 22 lat w 1990 roku do prawie 28 lat w 2018 roku, dla mężczyzn z 25 lat do 30), co spowodowało również wzrost wieku kobiet rodzących pierwsze dziecko (z 23 lat w 1990 r. do 28 lat w 2017). Odkładanie decyzji o założeniu rodziny, posiadaniu mniejszej liczby dzieci, czy nawet samotnym życiu są wynikiem przeobrażeń zachodzących w zachowaniach ludzi młodych, którzy zwykle najpierw inwestują w rozwój zawodowy, a dopiero później w założenie rodziny i jej powiększenie. Kolejność zdarzeń jest na ogół następująca: ukończenie edukacji formalnej, podjęcie pierwszej pracy, opuszczenie domu rodzinnego, utworzenie związku, urodzenie pierwszego dziecka. Porównanie typowych biografii życiowych dwóch pokoleń (osób urodzonych w latach 1950-1954 oraz w latach 1975-1979) wskazuje na opóźnianie się procesu przejścia do dorosłości, którego elementem jest opuszczenie domu rodzinnego i usamodzielnienie się od rodziców. Także wyniki realizowanego w krajach Unii Europejskiej badania dochodów i warunków życia wskazują na coraz późniejsze opuszczanie przez dzieci rodzinnego gniazda.

Zimna wojna, chłodny pokój

Czy mamy powrót nowej „zimnej wojny”? Jak będzie wyglądała wizja współzawodnictwa ChRL i USA w obecnym i nadchodzącym czasie dyskutowali eksperci zaproszeni przez Fundację Innowacja, kierowanej przez profesora Wojciecha Pomykałę i Stowarzyszenie Współpracy Polska – Wschód, kierowanego przez Józefa Brylla.

ZSRR przegrał rywalizację z USA. Gospodarczo, nie militarnie, przypomniał inaugurujący dyskusję profesor Wojciech Pomykało. Również gorbaczowowska „pieriestrojka” nie przyniosła tam wyjścia z zapaści gospodarczej, co doprowadziło do rozpadu ZSSR.
W Chinach było inaczej dzięki wybitnemu przywódcy Deng Xiaopingowi, który zapoczątkował budowę nowego ustroju. Innego od zachodniego kapitalizmu i europejskiego socjalizmu.
Chińska fachowa biurokracja wykorzystała współpracę z zachodnim kapitałem do rozwoju Chin i likwidacji warstw najbiedniejszych. Ostatnie lata pokazały, że w Chinach rozwój gospodarczy służy bogaceniu się biednych, a bogactwo USA za prezydentury Trumpa najbardziej bogaciło najbogatszych.
Polsce szczęścia nie dał radziecki socjalizm i zachodni liberalizm gospodarczy. Niech rozwija się wiedza o Chinach i korzystanie z chińskich doświadczeń.
Mamy najsilniejszy od czterdziestu lat kryzys w stosunkach USA- Chiny, zauważył zastępca ambasadora ChRL w Polsce Yao Dongye. Ale zadeklarował też, że nowy prezydent USA to nowa nadzieja na lepsze relacje. Prezydent Joe Biden zna Chiny, był tam cztery razy, pierwszy raz w 1994 roku. Ma szansę poprawy relacji amerykańsko- chińskich. Powrotu do tradycji „dyplomacji ping- pongowej” Henrego Kissingera kiedy „mała pingpongowa kuleczka poruszyła ziemię”. USA i Chiny powinny grać w jednej drużynie, nie rywalizować.
Chiny oczekują do nowej administracji USA:

  • Szacunku, nie rywalizacji.
  • Poprawy zepsutych przez prezydenta Trumpa relacji
  • Wznowienia współpracy, zwłaszcza w zwalczaniu pandemii
  • Akceptacji, że to USA i Chiny ponoszą odpowiedzialność za świat.
    W 2008 roku oba państwa zwalczały kryzys gospodarczy, w 2016 poparły politykę neutralizująca globalne zmiany klimatyczne. Teraz powinny uznać, że to korona wirus jest najpoważniejszym wrogiem USA. Nie Chiny.
    Prezydent Joe Biden nie wycofa się z globalnego przywództwa, tworzenia międzynarodowego ładu liberalnego, zauważył profesor Longin Pastusiak wybitny znawca problematyki amerykańskiej.
    Najbliższe tygodnie pokażą, czy będzie to „polityka chłodnego pokoju”, czy zgoda na twardy kurs wobec Chin. Dotychczasowe decyzje nowego prezydenta, jak zaproszenie przedstawiciela Tajwanu na uroczystości jego inauguracji, poparcie roszczeń Japonii i Filipin wobec spornych z Chinami wysp, wysłanie floty wojennej na akweny Morza Południowo- Chińskiego uznawanego przez Chiny za swe wody terytorialne, wskazują na twardy kurs.
    Prezydent Biden polecił gronu ekspertów sporządzenie raportu o relacjach z Chinami i opracowanie strategii działania. Mają na to 6 miesięcy. Po tym raporcie poznamy nową amerykańska politykę wobec rosnącej potęgi Chin.
    Trzeba odejść od starych standardów. Podziału na państwa demokracji liberalnej z gospodarką rynkową i świat niedemokratyczny. Zwłaszcza, że liberalna gospodarka nie rozwiązuje wielu obecnych problemów społecznych, co dostrzegamy w USA, Francji, nawet w Niemczech, postulował profesor Jerzy Jaskiernia.
    Chin dowiodły, że stosując własny model gospodarczy są w stanie konkurować nawet w obszarze nowych technologii z czołowymi gospodarkami liberalnymi. Dlatego pewne chińskie rozwiązania warto upowszechnić. Co nie oznacza, że możemy automatycznie kopiować chińskie wzorce. Ale w interesie światowego pokoju jest, aby oba światowe mocarstwa nie weszły w sferę twardej konfrontacji.
    Na aspekty kulturowe zmazane z relacjami amerykańsko- chińskimi zwrócili uwagę profesora Maria Szyszkowska i profesor
    Zdzisław Sirojć. Porównywali filozofię chińską z zachodnioeuropejska i cywilizacyjne znaczenie metropolii w obu państwach.
    Relacji USA- Chiny nie można rozpatrywać bez udziału Rosji, zauważyli profesor Walery Bebyk z Kijowa i redaktor Andrzej Ziemski z Warszawy.
    Ukraina ma partnerstwo wojskowe z USA skierowane przeciwko Rosji i silne więzi gospodarcze z Chinami. Chiny to ważniejszy dla Ukrainy partner niż cała Unia Europejska. Każde taktyczne ustępstwo USA wobec Rosji w celu pozyskania jej do konfrontacji z Chinami grozi egzystencji państwa ukraińskiego. A wzorce chińskie warte są do naśladowania, bo to państwo obecnie najskuteczniej walczy z biedą.
    W podobnej sytuacji jest Polska. Jej bezpieczeństwo zależy od współdziałania w Sojuszu Północnoatlantyckim. A rozwój gospodarczy i technologiczny od współpracy z Chinami.
    Polska ma unikalną, historyczną szansę wykorzystania swego geograficznego położenia. Może szanse być pomostem łączącym gospodarki i kultury państw Azji z państwami Europy. Bramą Chin, Japonii, państw ASEAN do państw Unii Europejskiej.
    Pod warunkiem, że wykorzysta wielki geopolityczny projekt Nowego Jedwabnego Szlaku i swoją infrastrukturę kolejową, przekonywał redaktor naczelny „Trybuny” Piotr Gadzinowski.
    Polska powinna być sojusznikiem wojskowym USA w Europie Środkowo- Wschodniej i gospodarczym państw azjatyckich w Unii Europejskiej.
    Wspólne projekty transportowe poprawią też relacje z Rosją i Białorusią. Handel zbliża narody i generuje pokój.

    Więcej o nowych relacjach USA-Chiny przeczytacie w przygotowywanej publikacji książkowej, którą zainaugurowała konferencja.

Od 28 lat chińsko-europejski most lądowy zacieśnia więzi

W porcie Lianyungang w prowincji Jiangsu we wschodnich Chinach widać, jak kilka dźwigów powoli podnosi kolorowe kontenery i ustawie je w szeregu, by przygotować je do transportu pociągami towarowymi Chiny-Europa. Towary, m.in. maski ochronne, windy i materiały budowlane, zostaną wysłane do krajów azjatyckich i europejskich przed Świętem Wiosny, który przypada 12 lutego br.

Miasto Lianyungang jest wschodnim terminalem Nowego Eurazjatyckiego Mostu Lądowego (NELB) o długości 10900 km, międzynarodowej przeprawy łączącej Pacyfik i Atlantyk. Most biegnie z nadmorskich miast Lianyungang i Rizhao w Chinach do Rotterdamu w Holandii i Antwerpii w Belgii, przechodząc przez Kazachstan, Rosję, Białoruś, Polskę i Niemcy. Obsługuje ponad 30 krajów i regionów. W ciągu ostatnich pięciu lat międzynarodowe pociągi towarowe odbyły około 4000 kursów z portu Lianyungang.

Tylko w styczniu przez port Lianyungang przejechały 32 pociągi towarowe Chiny-Europa, a 23 kolejne mają odjechać w lutym – powiedział Zuo Xuemei, zastępca dyrektora generalnego Lianyungang China-Kazakhstan International Logistics Co.
Lata zmian
1 grudnia 1992 r. z Lianyungang wyruszył pierwszy międzynarodowy pociąg towarowy do Azji Środkowej i Europy, co było oficjalnym otwarciem NELB. Użyta wtedy lokomotywa eksponowana jest do dziś w porcie Lianyungang, dając świadectwo transformacji współpracy gospodarczej i handlowej między Chinami a Europą. Shen Gang z firmy Sinotrans Land Bridge Transportation powiedział, że firma jest pionierem w świadczeniu usług transportowych na NELB. – Pierwszy pociąg międzynarodowy załadowano 30 kontenerami i 15 wagonami ładunków masowych – powiedział Shen. – Początkowo skład prowadziła lokomotywa spalinowa o średniej prędkości 40 km/h. Dziś kolej została zelektryfikowana i osiąga średnie prędkości od 80 do 120 km/h.
– W ubiegłym roku 554 pociągi towarowe Chiny-Europa wyjechały i przyjechały z i do Lianyungang Wspominając dawne czasy, Shen powiedział, że wcześniej pracownicy musieli jechać pociągami, aby zapewnić bezpieczne przybycie towarów. – Teraz możemy w dowolnym momencie uzyskać informacje logistyczne przez Internet, dzięki czemu cały proces jest wygodniejszy i efektywniejszy – mówi Shen.
Bruce Wei, dyrektor generalny oddziału World Jaguar Logistics w Lianyungang, zaczął zajmować się usługami transportu kolejowego wzdłuż NELB w 2012 roku. Produkty dostarczane tą trasą przeszły przez lata znaczące zmiany. – W przeszłości głównymi towarami były używane samochody i materiały budowlane. Ale obecnie dostarczane są również windy, produkty elektroniczne i panele słoneczne, co odzwierciedla poprawę standardów życia ludzi wzdłuż NELB – mówi Wei.

-NELB to nie tylko zwykły korytarz transportowy. Łączy również wewnętrzne chińskie prowincje z Europą i wszystkie śródlądowe kraje między nimi – tłumaczy Li Yuan, profesor z Instytutu Studiów Azji Wschodniej Uniwersytetu Duisburg-Essen.
-Kiedy pandemia mocno uderzyła w globalną logistykę morską, wyprodukowane w Chinach produkty medyczne były konsekwentnie wysyłane do Europy przez euroazjatycki most kontynentalny. To wskazuje na znaczenie lądowego korytarza transportowego, podkreśla Li.
W zeszłym roku pociągi towarowe Chiny-Europa przewiozły 5580 ton zapasów przeciw epidemii do krajów europejskich, w tym do Niemiec, Serbii, Polski i Austrii z samego tylko chińskiego miasta Wuhan, poinformowały w grudniu władze.
Bliższa współpraca
– Chiny stały się największym partnerem handlowym UE, podczas gdy UE jest obecnie drugim co do wielkości partnerem handlowym Chin. UE jest także trzecim co do wielkości źródłem i celem inwestycji w Chinach. 30 grudnia ogłoszono, że Chiny i Unia Europejska zakończyły zgodnie z planem negocjacje w sprawie umowy inwestycyjnej, po 35 rundach negocjacji. To kamień milowy w rozwoju relacji Chiny-UE. Umowa zapewni większy dostęp do rynku, wyższy poziom otoczenia biznesowego, silniejsze gwarancje instytucjonalne i lepsze perspektywy współpracy w zakresie wzajemnych inwestycji. – Wzmocnienie więzi gospodarczych, zwłaszcza zniesienie barier inwestycyjnych i handlowych między Chinami a Europą, doprowadzi do stałego ożywienia i wzrostu światowej gospodarki w epoce po pandemii – powiedział Li.
Przez lata most lądowy pomógł zacieśnić współpracę gospodarczą i handlową między Chinami a Europą. W niemieckim Duisburgu często widzi się kontenery wykonane specjalnie dla pociągów towarowych Chiny-Europa. Służą do eksportu odzieży, produktów elektronicznych i sprzętu AGD z Chin do Europy. W drugą stronę, do Chin z Europy przez most lądowy wjeżdża coraz więcej maszyn, żywności i odzieży.
Xavier Wanderpepen, który jest odpowiedzialny za przewozy towarowe w Chinach i Europie w Forwardis, filii francuskiego krajowego przedsiębiorstwa kolejowego SNCF Logistics, był pod wrażeniem gwałtownego wzrostu liczby przewozów towarowych między Chinami a Europą w pierwszej połowie 2020 roku. – W mojej firmie od kwietnia 2020 roku gwałtownie wzrósł popyt na pociągi. Odnotowaliśmy wzrost o ponad 20 procent w porównaniu z rokiem 2019 – powiedział Wanderpepen.
Według oficjalnych danych w 2020 roku odbyło się rekordowe 12 400 kursów pociągami towarowymi Chiny-Europa, o 50 proc. więcej niż rok wcześniej. Jest to również pierwszy przypadek, gdy liczba przewozów towarowych między Chinami a Europą przekroczyła 10 000 rocznie. Dzięki sukcesowi tej współpracy, chińskie i europejskie firmy również odnotowują wzrost wymiany. Na przykład w Duisburgu, według oficjalnych danych, rozpoczęło działalność ponad 100 chińskich firm, w porównaniu do zaledwie 40 w 2014 roku. Powstało tam także centrum inwestycyjne i stowarzyszenie handlowe. Nawet po wybuchu epidemii COVID-19 Chiny i Europa odnotowały wzrost handlu dwustronnego, przy czym import i eksport między Chinami a 27 państwami członkowskimi Unii Europejskiej wzrosły o około 2,6 proc. rok do roku w ciągu pierwszych siedmiu miesięcy 2020 roku.

-Pociągi towarowe Chiny-Europa odegrały dużą rolę w rozwoju gospodarczym wzdłuż Nowego Eurazjatyckiego Mostu Lądowego oraz we wzroście dwustronnej wymiany handlowej Chiny-Europa w 2020 r. – powiedział Chen Fengying, badacz z Chińskiego Instytutu Współczesnych Stosunków Międzynarodowych .

-Wzmocnienie dwustronnych stosunków gospodarczych między obiema stronami stworzyłoby więcej możliwości biznesowych, stworzyłoby nowe miejsca pracy i zwiększyłoby zaufanie do ożywienia gospodarczego Chin, Europy i reszty świata – powiedział Li Yuan. Firmy chińskie i europejskie mają ogromne możliwości współpracy przy budowie nowych korytarzy gospodarczych wzdłuż NELB, dodał Li. Dywersyfikacja logistyki jest zaletą, a dobre połączenia lądowe, takie jak NELB, sprawią, że połączenia będą „szersze i solidniejsze” – powiedział dr Michael Borchmann, były dyrektor ministerstwa Hesji w Niemczech i starszy doradca Chińska Międzynarodowa Agencja Promocji Inwestycji.