Decydowali bez nas

23 sie 2025

Wydawało się, że Polska musi być przy stole w Waszyngtonie. Jeszcze trzy dekady temu byliśmy peryferią Europy. Ale dziś jesteśmy szóstą gospodarką Unii Europejskiej, liderem wzrostu gospodarczego (Eurostat), a przede wszystkim posiadamy największą armię w UE i trzecią w całym NATO. Powinniśmy więc być obecni, skoro decydowały się sprawy o fundamentalnym znaczeniu dla naszego bezpieczeństwa. A mimo wszystko nas zabrakło.

I tu pojawia się gorzki kontrast – przy stole znalazła się Finlandia. Państwo o populacji porównywalnej z Mazowszem, gospodarczo kilkukrotnie słabsze od Polski, zaledwie dwa lata temu wprowadzone do NATO. Można żartować, że ich prezydent zawdzięcza zaproszenie tylko i wyłącznie talentowi do gry w golfa i prywatnej sympatii Trumpa, ale prawda jest taka – Helsinki konsekwentnie budują swoją pozycję, potrafią mówić jednym głosem i wiedzą, że przy stole liczy się obecność, a nie rozmiar. I, co najważniejsze, nie bali się usiąść przy tym stole. Usiedli jak równy z równym. Finowie pokazali podmiotowość. Tymczasem my, mimo medialnych przechwałek o naszym przywództwie we wschodniej Europie, zwyczajnie baliśmy się do tego stołu dosiąść.

Dlaczego? Bo nikt nie chciał wziąć odpowiedzialności. Prezydent zrzuca winę na rząd, rząd na prezydenta. Jedni mówią, że to Trump zapraszał, drudzy, że Zełenski, jakby w ogóle miało to znaczenie. Nikt nie mówi wprost – zrezygnowaliśmy, bo baliśmy się odpowiedzialności. W Polsce temat Ukrainy stał się politycznie toksyczny. PiS unika jakiegokolwiek zaangażowania, które mogłoby zostać przez Konfederację obśmiane jako zdrada narodowa. Tusk i jego otoczenie reagują lękliwie, przeliczając każdy gest na notowania i obawiając się ataków za zbytnią empatię wobec Kijowa. W efekcie mamy do czynienia z politycznym paraliżem. Obie strony politycznej sceny wolą milczeć, niż reprezentować nasze interesy. Wolą być nieobecne, niż ryzykować. A przecież brak decyzji też jest decyzją – tyle że pozbawioną wpływu. Wygodne milczenie, które ma minimalizować ryzyko powrotu z rachunkiem do zapłacenia, w praktyce oznacza maksymalizację bierności.

To nie były przecież tylko kurtuazyjne pogadanki ani kolejne sesje zdjęciowe. W Waszyngtonie rozmawiano o rzeczach fundamentalnych – o gwarancjach bezpieczeństwa dla Ukrainy, o mechanizmach obecności wojskowej, o pakiecie uzbrojenia wartym sto miliardów dolarów, za który miałaby zapłacić Europa. Dyskutowano o przyszłym porządku i o tym, jaką cenę poniosą poszczególne państwa. Innymi słowy – rozmawiano o naszym bezpieczeństwie i naszych pieniądzach.

Polska, kraj frontowy, przez który biegną główne szlaki zaopatrzeniowe, który przyjął miliony uchodźców i przez ostatnie lata był najbliższym zapleczem Kijowa – zarówno militarnie, jak i logistycznie – nie była reprezentowana. Gdy Niemcy jeszcze pakowali stare hełmy i przez tygodnie debatowali, czy wysłanie czołgów nie sprowokuje Kremla, my już przekazywaliśmy MiGi‑29 i przygotowywaliśmy Leopardy – naciskając, by Berlin w końcu wyraził zgodę. Byliśmy pierwsi z pomocą: z bronią, amunicją, sprzętem, z otwartą granicą i gotowością polityczną. Bez naszego udziału ta wojna wyglądałaby inaczej. A mimo to, gdy w poniedziałek ważyły się decyzje o jej przyszłości, nas z jakiegoś powodu zabrakło.

Absencja Polski w Białym Domu to sygnał, że kraj, który przez lata domagał się miejsca przy stole, w kluczowym momencie wykazał się brakiem odwagi i konsekwencji. Zamiast racji stanu wybrano partyjny interes, a pole oddano innym – Niemcom, Francji, nawet Finlandii – godząc się na rolę biernego płatnika. Jakby na potwierdzenie tej małości, wiceminister spraw zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski stwierdził, że Polska „pozostaje państwem średniej wielkości”. To tłumaczenie może pasować do kraju bez ambicji, ale nie do państwa, które ma największą armię w Unii i jedną z najszybciej rosnących gospodarek Europy. W 1990 roku, w znacznie trudniejszych warunkach, potrafiliśmy dopchać się do stołu negocjacji o zjednoczeniu Niemiec. I choć przez wiele lat w Europie byliśmy raczej petentem niż partnerem, dziś mamy solidne argumenty, by być traktowani poważnie. Tym bardziej niezrozumiałe jest więc to, że teraz, w znacznie lepszej pozycji, rezygnujemy z wpływu na decyzje.

Rachunek, którego boją się politycy i tak przyjdzie. Będziemy płacić – w podatkach, w cenach energii, w przesuwaniu budżetu z usług publicznych na zbrojenia. Nasza nieobecność nie uchroni nas przed kosztami, tylko pozbawi nas wpływu na to, ile i za co zapłacimy. Zamiast negocjować, pozwoliliśmy, by inni podzielili rachunek w naszym imieniu. To nie jest przejaw sprytu. To abdykacja. Państwo, które wycofuje się z gry o własne interesy, przestaje być graczem. Staje się wykonawcą cudzych decyzji.

Można tłumaczyć, że to unik przed możliwym upokorzeniem. Ale prawdziwe upokorzenie przychodzi wtedy, gdy państwo zamiast racją stanu kieruje się lękiem przed politycznym ryzykiem i medialną reakcją. Poważne państwo rozumie, że obecność kosztuje, ale nieobecność kosztuje więcej. Państwo, które rezygnuje z miejsca przy stole, godzi się na to, by inni rozdzielali rolę, wpływy i rachunki – również w jego imieniu.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...