Artykuł partnerski – China Media Group
Historycy są zgodni, że II wojna światowa faktycznie rozpoczęła się w Chinach. Od agresji faszystowskiej Japonii. Trwała tam najdłużej i przyniosła największą liczbą ofiar ze wszystkich frontów II wojny światowej.
Japońska agresja na Chiny miała kilka etapów.
Już 18 września 1931 roku japońscy żołnierze dokonali prowokacji w okolicy chińskiego miasta Mukdem, dzisiaj Shenyang, w graniczącej z Koreą prowincji Mandżuria. Wybuchły walki między chińskimi i japońskimi żołnierzami. Przerzucona tam japońska Armia Kwantuńska wykorzystała toczoną w Chinach wojnę domową. Zajęła chińską Mandżurię i utworzyła tam marionetkowe państwo z osadzonym na tronie cesarzem Puyi.
Państwo chińskie złożyło protest do ówczesnej Ligii Narodów. Organizacji międzynarodowej powołanej do rozstrzygania sporów między państwami całego świata. Liga Narodów ograniczyła się jedynie do potępienia Japonii. Takie stanowisko pozbawiło Ligę autorytetu i znaczenia. Doprowadziło do jej upadku i dezorganizacji międzynarodowej współpracy. Japońscy przywódcy przechwalali się potem, że byli „zwiastunem upadku Ligi Narodów”.
Zachęceni biernością społeczności międzynarodowej japońscy militaryści dokonali w 1937 roku kolejnej prowokacji. W Lungouqiao, zwanym też mostem Marco Polo, położonym w okolicach Pekinu, japońscy wojskowi sfingowali napad chińskich żołnierzy na ich pozycje.
Ta prowokacja porównywana jest do podpalenia Reichstagu przez niemieckich nazistów oraz podobnej, dokonanej przez wojska niemieckie w 1939 roku w Gliwicach, która miała dać Hitlerowi pretekst do zaatakowania Polski.
Japońscy militaryści zakładali, że ich armie podbiją Chiny w ciągu 3 miesięcy. Dysponowali wielomilionową i nowocześnie wyposażoną armią. Ku ich zdumieniu Chińczycy oparli się tej inwazji. Walczyli niezłomnie przez osiem lat kosztem wielomilionowych strat ludzkich i zniszczeń materialnych szacowanych na ponad 100 miliardów USD.
Początkowo Chiny walczyły samotnie. Dlatego poniosły wtedy najwięcej strat terytorialnych. Japońskie wojska zdołały podbić wybrzeże Chin i największe, położone tam miasta. Ale armie chińskie nie skapitulowały. Wycofały się w głąb kraju wciągając agresorów w długotrwałą i wyczerpującą wojnę.
W 1939 roku wojska hitlerowskich Niemiec napadły na Polskę, a w 1940 roku zajęły państwa skandynawskie, Francję, Belgię i Holandię. Wówczas chińskie wojska rozpoczęły zimową kontrofensywę na różnych frontach bitew swego kraju. Chiński opór skutecznie opóźnił japońską inwazję na bogate w surowce tereny Daleki Wschód kontrolowane wtedy przez Francję, Holandię, Wielką Brytanię. Wtedy po raz pierwszy zachodni alianci dostrzegli znaczenia frontu chińskiego.
Po agresji Japonii na USA front chiński nabrał wielkiego strategicznego znaczenia w II wojnie światowej. Dzięki wysiłkowi militarnemu armii chińskich walczący na Pacyfiku zachodni alianci mogli szybciej uporać się z Japończykami. Bo wojna w Chinach zmuszała Japończyków do utrzymywania tam swych wielkich armii lądowych. Aż 35 z 51 japońskich dywizji lądowych było zaangażowanych w wojnę z Chinami. Nawet w grudniu 1943 roku, kiedy wojska amerykańskie rozpoczęło kontrofensywę w regionie Azji i Pacyfiku na chińskich polach bitew nadal znajdowało się 54% japońskich wojsk lądowych.
Pomimo tak wielkiego wysiłku zbrojnego Chiny w czasie wojny otrzymały 7 razy mniej pomocy od sojuszników z USA niż ZSRR, a także 2 razy mniej niż Francja. Choć przeciwko Chinom stale walczyło 53% żołnierzy japońskich, a przeciw Amerykanom 33% i 14% przeciwko Imperium Brytyjskiemu.
Podczas wojny Chiny zaopatrywały sojuszników w potrzebne im surowce mineralne i żywność. Związek Radziecki otrzymał taką pomoc wartości 450 mln USD, Stany Zjednoczone dostały równowartość 747,85 mln USD, a Wielka Brytania 114,8 mln USD.
Dzięki konieczności angażowaniu tak wielkich sił lądowych w Chinach militarystyczna Japonia nie odpowiedziała na apele hitlerowskich Niemiec. Nie zaatakowała Związku Radzieckiego. Nie miała sił, aby walczyć też na tym froncie.
W efekcie chiński front ocalił ZSRR i pomógł aliantom wyzwolić Europę od niemieckiego nazizmu.
W finale wojny zwycięscy Chińczycy przyjęli kapitulację ponad miliona żołnierzy japońskich.
Wtedy stały się obok Francji, Rosji, USA i Wielkiej Brytanii jednym z pięciu stałych członków Rady Bezpieczeństwa ONZ. Utworzonej po klęsce Ligii Narodów, która nie potrafiła powstrzymać japońskiej agresji w Chinach. Agresji początkującej II wojnę światową.
PS. Na froncie chińskim walczyli też polscy żołnierze ochotnicy. Pułkownik Włodzimierz Szymanowicz, as lotnictwa, bohater „Bitwy o Anglię” major Witold Urbanowicz, bohater antyfaszystowskiej wojny w Hiszpanii doktor Stanisław Flato. Walczyli w Chinach zgodnie z polską zasadą „Za wolność Waszą i Naszą”.
