Iran należy do krajów najciężej dotkniętych koronawirusem. Według najnowszych danych, zarażonych jest już ponad 35 tysięcy osób a niemal 2,5 tys. zmarło. Władze w Teheranie apelują o pomoc humanitarną. Jednocześnie Stany Zjednoczone wprowadzają nowe sankcje uderzające bezpośrednio w irańską gospodarkę i utrudniające zakup środków medycznych niezbędnych do walki z wirusem.
Dramatyczna sytuacja zdrowotna skłoniła Iran do wystąpienia po raz pierwszy do Międzynarodowego Funduszu Walutowego o wsparcie finansowe. Władze w Teheranie wystąpiły do MFW o przyznanie 5 miliardów dolarów, co stanowi 10 proc. środków jakie MFW zamierza przeznaczyć w formie nieoprocentowanych kredytów na zwalczanie koronawirusa w ramach specjalnego funduszu RFI (Rapid Credit Facility). Z podobnym wnioskiem na kwotę 1 miliarda USD zwróciła się do MFW również dotknięta amerykańskimi sankcjami Wenezuela. Jednak ewentualna zgoda Funduszu na pomoc tym krajom może być zablokowana przez Stany Zjednoczone, które w zarządzie MFW mają prawo weta. Udaremnić wypłatę może też międzynarodowa struktura Financial Action Task Force zajmująca się monitorowaniem walki z terroryzmu i praniem brudnych pieniędzy. W lutym umieściła ona Iran na swojej :czarnej liście”. Ponieważ ponad 200 krajów zobowiązało się do przestrzegania jej standardów może to skutkować zablokowaniem przepływu pieniędzy do Iranu.
O zniesienie sankcji wystąpiły nie tylko irańskie władze, lecz także Rosja, Chiny i Pakistan. Chińskie MSZ oświadczyło, że utrzymywanie sankcji będzie hamować wysiłki w walce z pandemią. Jednak już następnego dnia po opublikowaniu tego oświadczenia reakcją ze strony amerykańskiej administracji było wprowadzenie nowych sankcji. Dotknęły one sześć firm chińskich, w tym trzech zlokalizowanych w Hongkongu oraz trzech powiązanych z RPA. Następnie tę listę rozszerzono o pięć firm ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Podmioty te zajmowały się zakupem irańskiej ropy naftowej. Restrykcje te oznaczają, że USA zamrożą ich aktywa w bankach a firmy amerykańskie obejmie zakaz utrzymywania z nimi kontaktów biznesowych. Swoje decyzje strona amerykańska tłumaczy jak zawsze w ten sam sposób. Jak się wyraził sekretarz stanu Mike Pompeo, działalność tych firm będzie „dostarczać dochody reżimowi, który może je użyć do finansowania terroryzmu i innych działań destabilizujących” jednak bynajmniej nie na zwalczanie epidemii. Tymczasem, jak twierdzi irański wiceminister zdrowia, amerykańskie restrykcje uniemożliwiają transfer pieniędzy na zakup leków. Mówił też o tym, że Iran zakupił milion masek w Wielkiej Brytanii, które jednak nie mogły zostać dostarczone z powodu sankcji.
Wprowadzenie dodatkowych sankcji przy jednoczesnym utrzymaniu dotychczasowych jest mocno krytykowane Iran. Nazywane są tam antyhumanitarnymi, okrutnymi, nielegalnymi oraz zbrodnią przeciw ludzkości. Teheran stara się też wywierać nacisk na społeczność międzynarodową aby nakłoniła Stany Zjednoczone do ich cofnięcia. Mówił o tym przedstawiciel Iranu w ONZ Madżid Taht Rawanczi. Dyplomata zwrócił też uwagę na to, że sankcje nie tylko narażają na niebezpieczeństwo zdrowie i życie mieszkańców Iranu, lecz także utrudniają możliwości zapobieżenia dalszego rozprzestrzeniania się wirusa na inne kraje. Podobną opinię wyraziła także wysoka komisarz ONZ ds. Michelle Bachelet mówiąc, iż utrudnianie działań medycznych w jednym kraju zwiększa ryzyko dla nas wszystkich, w związku z czym amerykańskie sankcje powinny zostać złagodzone bądź zawieszone. Ponadto irański prezydent Hassan Rowhani zwrócił się z apelem do narodu amerykańskiego o wywarcie nacisku na rząd w celu zniesienia restrykcji.
Stanowisko Iranu znajduje też zrozumienie zagranicą. Sekretarz Generalny ONZ Antonio Guterres w rozmowie telefonicznej z irańskim ministrem spraw zagranicznych Dżawadem Zarifem wyraził solidarność z narodem Iranu podkreślając konieczność zniesienia amerykańskich sankcji. Zarif rozmawiał też przez telefon z szefem unijnej dyplomacji Josepem Borrellem, który również przekazał wyrazy solidarności oraz zaznaczył, że znalezienie skutecznego sposobu walki z wirusem wymaga współpracy między państwami. Wypowiedziała się także Światowa Organizacja Zdrowia WHO oświadczając, iż Stany Zjednoczone jeśli nie zniosą sankcji będą ponosić współodpowiedzialność za „ryzyko żniwa śmierci w Iranie”.
Mimo tragicznej sytuacji w Iranie odnotowano duży światowy sukces. IrańskaFars News Agency opublikowała zdjęcie liczącego 101 lat mężczyzny, który po wyleczeniu z koronawirusa opuścił szpital.
