Krzysztof Lubczyński pochodzi z Lublina. Pewnie dlatego zafascynowany jest Paryżem. I Wielką Rewolucją Francuską. Lubczyński znany jest też z fenomenalnej pamięci. Potrafi cytować z pamięci fragmenty przeczytanych kiedyś dzieł literackich, a nawet całą mszę w rycie trydenckim.
O Paryżu napisano setki tysięcy książek. Wiersz poświęcił mu Jan Kochanowski. Wspomniał o nim Ignacy Krasicki w pierwszej polskiej nowożytnej powieści Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki.
Do Paryża pielgrzymował Stanisław Wokulski, bohater Lalki Bolesława Prusa. Paryż uczynił bohaterem swego antykapitalistycznego manifestu Bruno Jasieński — powszechnie znanego z dynamicznego tytułu Palę Paryż, ale dziś już rzadko czytanego.
Krzysztof Lubczyński zaprasza nas do wędrówek po Paryżu. Każdy „point”, „carrefour”, „impasse” okrasza fragmentem dzieła literackiego, które się tam kiedyś działo. Często są to miejsca mało przypominające czasy napisanego dzieła. Bo dzisiejszy Paryż to miasto ducha i stylu Belle Époque — przebudowane radykalnie od zakończenia wojny francusko-pruskiej w 1871 roku do wybuchu pierwszej wojny światowej.
Ruszajmy zatem na wędrówkę po znanym powszechnie mieście. Jego barwy, smaki, zapachy i odgłosy oszałamiały niejednego przybysza. Do tego ujrzymy tam arcydzieła architektury i sztuki świeckiej i sakralnej. Tysiące muzeów, galerii, bibliotek, archiwów. Opera, teatry, kabarety. Niezwykle smaczne restauracje. Każde to miejsce zostanie okraszone przypomnianym przez autora dziełem literackim.
I dodatkowo dziejami Rewolucji i Komuny Paryskiej — dalej żywymi, dyskutowanymi, bo Paryż ciągle płonie przeróżnymi debatami.
Tym, którzy chcieliby popisać się szczególną wiedzą, polecam historię pierwszej paryskiej restauracji, działającej pod ewangeliczną sentencją: Venite ad me omnes qui stomacho laboratis, et ego vos restaurabo.
Polskie feministki zapraszam na ulicę Blanche 70, gdzie znajdowała się sławna barykada kobiet w czasie Komuny Paryskiej.
A polskich kawoszy do lokali „Le Dôme” i „La Rotonde”, gdzie popijali Lenin, Trocki, Łunaczarski i literacki Lejzorek Rojtszwaniec.
Krzysztof Lubczyński, Paryż. Przewodnik Literacko–Historyczny, Iskry 2024
