Pierwsze urodziny Centrum Szyfrów Enigma w Poznaniu

27 wrz 2022

Staramy się, aby nasza opowieść nie była wyłącznie przebrzmiałą historią, która miała swój początek i koniec; chcemy pokazać, że ta historia ma swoje konsekwencje i tak naprawdę cały czas trwa – mówi Piotr Bojarski, kierownik Centrum Szyfrów Enigma. Placówka została nagrodzona w konkursie na Wydarzenie Historyczne Roku.

Anna Kruszyńska: Centrum Szyfrów Enigma zostało zwycięzcą konkursu na Wydarzenie Historyczne Roku 2021. Docenione zostało otwarcie kierowanej przez pana placówki.
Piotr Bojarski: Centrum Szyfrów Enigma jest multimedialną wystawą, która w nowoczesny sposób pokazuje, jak trzech polskich kryptologów – Marian Rejewski, Henryk Zygalski i Jerzy Różycki – złamało szyfr Enigmy.
Warto przypomnieć, że Centrum znajduje się w Collegium Martineum w Poznaniu. Dokładnie w tym miejscu przed wojną znajdowała się siedziba intendentury wojskowej, w której z kolei mieściła się filia Biura Szyfrów. To właśnie tam pracowali nasi kryptolodzy. Nie mogło być zatem lepszego miejsca na naszą siedzibę niż to, w którym trójka kryptologów gromadziła się po zajęciach z matematyki w pobliskim Zamku i gdzie łamali oni pierwsze szyfry.
Otwarcie naszej placówki w końcu września ubiegłego roku postanowiliśmy obudować różnego rodzaju dodatkowymi aktywnościami. Przede wszystkim przygotowaliśmy ogromne widowisko multimedialne w formie mappingu 3D, które zostało wyświetlone na fasadzie naszej siedziby. Było to pięciominutowe widowisko przypominające w artystyczny sposób Polaków, którzy złamali Enigmę.
Wydarzenie zostało zorganizowane na świeżym powietrzu, ponieważ w czasie otwarcia Centrum Szyfrów Enigma ponownie wprowadzano obostrzenia antycovidowe. W związku z tym nie mogliśmy przeprowadzić żadnego podobnego przedsięwzięcia w holu lub w samym budynku. Wydarzenie na zewnątrz pozwoliło natomiast naszym widzom zgromadzić się w bezpieczny sposób, aby obejrzeć widowisko.
To jednak nie było wszystko, co przygotowaliśmy na otwarcie. Zorganizowaliśmy również koncert wrocławskiego duetu nu jazzowego Skalpel oraz poznańskiego muzyka Patryka Piłasiewicza. Artyści występowali w auli, a więc w głównej sali naszej ekspozycji, a transmisja z tego występu również była wyświetlana na fasadzie Collegium Martineum, aby i w tym wydarzeniu mogło uczestniczyć jak najwięcej osób.
Specjalnie na dzień otwarcia CSE dla publiczności przygotowaliśmy również grę miejską, która prowadziła po miejscach Poznania, związane z historią kryptologów. Zorganizowaliśmy ponadto oprowadzanie po okolicy naszego budynku, jak i po samym historycznym budynku Collegium Martineum.
Jak zatem widać, wydarzeń na otwarcie było całkiem sporo. Chcieliśmy w ten sposób uaktywnić naszych odbiorców – i myślę, że to się udało. Zwłaszcza że zostaliśmy docenieni zwycięstwem w plebiscycie na Wydarzenie Historycznego Roku 2021.

Jak wygląda narracja Centrum Szyfrów Enigma? Jak należy opowiadać o historii, aby zainteresować nią współczesnego odbiorcę?
Nasza ekspozycja wykorzystuje możliwości, jakie daje współczesny świat technologii. Poruszamy wiele skomplikowanych kwestii, takich jak różnorakie szyfry, metody utajniania informacji. Za pomocą aplikacji komputerowych w przystępny sposób pokazujemy odbiorcom, na czym to wszystko polega.
Nie skupiamy się jednak tylko i wyłącznie na historii. Pokazujemy również konsekwencje dokonań Polaków w postaci powojennego rozwoju technologii cyfrowej. Świat komputerów, smartfonów, nowoczesnych technologii i aplikacji, czyli otaczający nas świat techniki, nie powstałby bez wysiłku intelektualnego kryptologów polskich, ale także brytyjskich i amerykańskich w czasie II wojny światowej.
Pokazujemy także pierwszy polski mikrokomputer, który był używany w szkołach do nauki podstaw informatyki. Zaprojektowali go naukowcy z Politechniki Poznańskiej pod kierunkiem prof. Wojciecha Cellarego i Pawła Krysztofiaka. Zwracamy także uwagę na zagrożenia, jakie niesie technologia, jak chociażby rozpowszechnianie fake newsów, oraz wskazujemy, jak ważne w dzisiejszym świecie jest cyberbezpieczeństwo.
Staramy się, aby nasza opowieść nie była wyłącznie przebrzmiałą historią z czasów II wojny światowej, która miała swój początek i koniec, ale chcemy pokazywać, że ta historia tak naprawdę cały czas trwa. Tak jak trwają konsekwencje osiągnięć polskich kryptologów.

Niebawem minie pierwszy rok działalności Centrum szyfrów Enigma. Czy również i z tej okazji przygotowaliście państwo jakieś wydarzenia?
Rocznicę świętujemy właściwie przez cały wrzesień. Otworzyliśmy drugą rezydencję artystyczną – w Centrum Szyfrów Enigma odbywają się również i tego rodzaju przedsięwzięcia. W tym roku naszą rezydentką jest Ewa Kaczmarek-Domagalska, aktorka Teatru Usta Usta Republika. Prowadzi ona szereg warsztatów, których efektem ma być powstanie dramatu teatralnego poświęconego Antoniemu Palluthowi. Był on jednym z inżynierów warszawskiej wytwórni AVA, produkującej na potrzeby Biura Szyfrów różnorakie urządzenia, które deszyfrowały Enigmę.
Rezydencja to jednak tylko jedna strona medalu. Specjalnie na dokładną rocznicę otwarcia, czyli 24 września, przygotowaliśmy mobilną grę edukacyjną. Korzystając z funduszy, które uzyskaliśmy w ramach programu Muzeum Historii Polski „Patriotyzm Jutra” przygotowaliśmy dla naszych sympatyków grę „Szyfry do poznania”, która odbywa się w przestrzeni miejskiej. Można w nią zagrać na ekranach smartfonów czy tabletów, chodząc po mieście, a można też zagrać w trybie stacjonarnym np. siedząc na kanapie w domu. Zostanie ona uaktywniona 24 września o godz. 10. Serdecznie zapraszamy wszystkich do udziału. Ci, którzy osobiście przyjdą pod Centrum Szyfrów Enigma, aby zagrać w nią w tradycyjny sposób, mogą zdobyć nagrody. Gra będzie przez następne miesiące dostępna bezpłatnie dla każdego, wystarczy zainstalować na telefonie aplikację Action Track i pobrać grę.
Uruchamiamy także cykl spotkań dotyczących twórców polskiej kultury cyfrowej pod wspólnym hasłem „Pikselowa rewolucja”. Będą to ciekawe rozmowy z fachowcami, którzy pokażą, jaki wkład mają Polacy w rozwój kultury cyfrowej, a także w rozwój gier komputerów i technologii komputerowych. Myślę, że będzie to bardzo atrakcyjny kąsek dla fanów tematu. Tak, jak atrakcyjny okazał się Festiwal Dawnych Gier i Komputerów, który zorganizowaliśmy w Centrum Szyfrów Enigma w miniony weekend, gromadząc tłum sympatyków tej tematyki.
Chciałbym też przypomnieć, że Centrum Szyfrów Enigma stara się wpisywać w program rewitalizacji centrum Poznania i dokumentować zachodzące zmiany. W niedzielę 25 września o godz. 17 na naszej stronie internetowej www.csenigma.pl odbyła się premiera słuchowiska powstałego w wyniku przedsięwzięcia „Noise”, którego uczestnicy nagrywali dźwięki remontowanej ulicy Święty Marcin, przy której mieści się nasza siedziba. Zapraszamy zatem serdecznie do udziału we wspólnym świętowaniu pierwszej rocznicy naszej działalności.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Wielkie granie w innej siedzibie

Wielkie granie w innej siedzibie

Szalone Dni Muzyki znalazły swój dom. Nowe otwarcie spodobało się publiczności. Można się było nieco obawiać, jak tegoroczne Szalone Dni Muzyki odnajdą się i zaklimatyzują w zupełnie nowym miejscu. A przede wszystkim: jak tę zmianę powita publiczność, przyzwyczajona...

MOŻESZ TAK. I TAK TEŻ MOŻESZ!

MOŻESZ TAK. I TAK TEŻ MOŻESZ!

14. Festiwal Kultury bez Barier | 13–18 października 2026 175 wydarzeń. Ponad 20 miast. Spektakle, filmy, koncerty, wystawy, spacery i warsztaty. Od 13 do 18 października po raz czternasty Festiwal Kultury bez Barier pokazuje, że nie ma jednego właściwego sposobu na...