Nic za darmo

4 paź 2022

Kiedy natrafiam na dyskusję typu „nie ma nic za darmo”, „nie pozwalajmy żerować na ludziach pracy”, „precz z nierobami”, to myślę sobie, że to ostra, ale ogólnie słuszna krytyka rodziny królewskiej.

Albo klasy rentierów – ludzi, którzy zarabiają nie na tym, co robią, lecz na tym, co posiadają, na przykład na wynajmowaniu mieszkań. Albo bogaczy, którzy odziedziczyli fortunę po rodzicach i nawet nie zapłacili od tego porządnego podatku. Albo biznesowych oligarchów, jak Jeff Bezos, wykorzystujących władzę rynkową do zagarniania nieproporcjonalnej porcji zysków, na które pracuje przecież mnóstwo osób.

Potem okazuje się, że to ostrze krytyki było skierowane w zupełnie inną stronę. Mamy w Polsce – i pewnie nie tylko u nas – potrzebę wytwarzania kolejnych mitów, że gdzieś tam jest grupa nierobów, która żeruje na innych i stanowi ogromny problem społeczny. Ludzie pracy muszą się zaś na wszelką cenę zmobilizować przeciwko tym leniom, nawet za cenę zniszczenia całej siatki bezpieczeństwa socjalnego.

Kandydatur jest wiele. Jedną z najbardziej typowych, wyciąganych przy różnych okazjach, są nauczyciele. Ogólnie rzecz biorąc, każda grupa zawodowa, która śmie walczyć o swoje, od razu naraża się na podobne zarzuty. Od kilku lat podaje się też oczywiście przykład matek pobierających 500 plus. I choć ekonomiści mogą do znudzenia podawać statystyki, z których wynika, że zdecydowana większość z nich pracuje zawodowo (nie mówiąc już o tym, że wychowanie dziecka to też praca), to i tak niektórzy będą święcie przekonani, że mamy do czynienia z głębokim problemem społecznym. Zresztą te odczucia nie powstają zupełnie spontanicznie – są często podsycane przez część komentatorów politycznych i różne probiznesowe organizacje.

Sławomir Mentzen w roli „nierobów ograbiających społeczeństwo” obsadził studentów europeistyki. Bo nie spodobał mu się przedstawiciel młodej lewicy narzekający na wysokie ceny mieszkań. Humaniści są zawsze wdzięcznym przykładem żerowania na społeczeństwie. Na cholerę nam oni? Stwórzmy kraj samych programistów i doradców podatkowych. Kryzys mieszkaniowy rozwiązany.

Na celownik zostały też wzięte aktywistki, które robią zbiórki w internecie –  czyli w sumie trzy czy cztery osoby. Aktywistki i aktywiści to też wdzięczny cel, bo w ich przypadku nakładają się na siebie dwa mity: jeden o nierobach i żerowaniu, drugi o tym, że aktywizm to nie jest poważna praca, ale wydumane hobby, coś, co można ewentualnie robić po godzinach i za darmo. 

Na głębszym poziomie chodzi po prostu o władzę i pozycję społeczną. Złość kieruje się w stronę nauczycielek, aktywistek czy matek, a nie miliarderów, rentierów czy rodziny królewskiej właśnie dlatego, że ci pierwsi nie mają większych wpływów w społeczeństwie, nie mogą ufundować ani kupić gazety, nie wyskakują z okładek kolorowych magazynów jako przykłady sukcesu. 

Tak oto otrzymujemy społeczeństwo, w którym ludzie żrą się o to, kto pracuje wystarczająco ciężko, a kto nie, podczas gdy osoby na szczycie tej piramidy z uśmiechem podliczają kolejne miliony na koncie i udzielają wywiadów na temat pracowitości, ratowania planety i swojej niezwykłej hojności.

Najnowsze

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Cena pokoju. Donbas za NATO, wycofanie wojsk z Polski i Finlandia poza Sojuszem?

Negocjacje pokojowe dotyczą nie tylko przyszłości Ukrainy, lecz całego europejskiego systemu bezpieczeństwa. Rosja żąda ograniczenia obecności NATO na wschodniej flance, utrzymania Ukrainy poza Sojuszem i możliwych ustępstw innych państw. USA rozważają członkostwo Ukrainy w NATO w zamian za wycofanie z Donbasu. Polska powinna aktywnie bronić swoich interesów.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

Cukrzyca nie kończy się po 26. urodzinach. Polska dopiero teraz naprawia wieloletnią niesprawiedliwość.

W Polsce na cukrzycę choruje ponad trzy miliony osób, a pięć milionów może mieć stan przedcukrzycowy. Tekst wskazuje na nierówności w dostępie do terapii, zwłaszcza ograniczenie refundacji pomp insulinowych do 26. roku życia. Zapowiadane zniesienie limitu od 2027 roku jest krokiem naprzód, lecz potrzebne są także właściwa diagnostyka, wsparcie psychologiczne i powszechna dostępność leczenia.

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Ameryka uziemiona. Tysiące odwołanych lotów i pytania o bezpieczeństwo infrastruktury

Awaria przestarzałych systemów telekomunikacyjnych FAA doprowadziła 13 listopada 2026 roku do czterogodzinnego wstrzymania startów w USA i niemal 10 tysięcy odwołanych lotów. Incydent ujawnił wieloletnie zaniedbania modernizacyjne, mimo wcześniejszych ostrzeżeń GAO. Nie potwierdzono związku z awarią Microsoftu ani cyberataku, jednak wydarzenia podkreślają strategiczne znaczenie odpornej infrastruktury cyfrowej.

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Samorząd to nie prywatny folwark. 1506 włodarzy może odejść, a dwukadencyjność rozpala polityczny spór

Ponad 1500 samorządowców może stracić możliwość ubiegania się o reelekcję w 2029 roku. Zwolennicy zniesienia limitu przekonują, że władzę powinni rozstrzygać wyborcy, lecz problem sięga głębiej: wieloletnie rządy mogą zamieniać gminy w lokalne układy, gdzie lojalność wypiera kompetencje, a urząd zaczyna przypominać prywatne dziedzictwo. Obywatele częściej popierają ograniczenia niż ich likwidację. Rozsądnym kompromisem mogłyby być trzy kadencje, czyli piętnaście lat. Sama rotacja jednak nie wystarczy bez jawności, niezależnych mediów i realnej kontroli. Samorząd potrzebuje ciągłości, ale nie dożywotnich gospodarzy.

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Dzieci oglądają przemoc, patostreamerzy trafiają do Sejmu. Nawrocki wetuje ustawę o ochronie w internecie

Polskie dzieci spędzają w internecie niemal pięć godzin dziennie, często stykając się z patostreamingiem, cyberprzemocą i treściami seksualnymi. Autor wskazuje na nieskuteczną ochronę platform, polityczne sprzeczności oraz potrzebę wsparcia szkół i rodziców. Krytykuje prezydenckie weto ustawy cyfrowej, podkreślając konieczność połączenia ochrony dzieci z wolnością słowa.

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Wysłannik pokoju. Europa walczy o miejsce przy stole, przy którym rozstrzyga się jej przyszłość

Rozmowy USA z Rosją i Ukrainą uwidaczniają brak wspólnego stanowiska Europy wobec wojny. Państwa UE spierają się o wybór wysłannika, podczas gdy Polska domaga się udziału w negocjacjach i ochrony interesów wschodniej flanki. Trwały pokój powinien gwarantować suwerenność Ukrainy, bezpieczeństwo regionu oraz odrzucać politykę stref wpływów.

Sprawdź również

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Putin chce Polski słabej i podzielonej. Kreml wykorzystuje polską wojnę polityczną, by wypchnąć NATO z naszego kraju

Rosja nie ukrywa już swoich zamiarów wobec Polski. Podczas negocjacji w Abu Zabi Kreml ponownie zażądał ograniczenia obecności wojsk NATO w państwach, które przystąpiły do Sojuszu po 1997 roku. Na tej liście znajduje się Polska. Jednocześnie rosyjska propaganda...