Europejskie marzenie

14 maj 2021

Święto Unii Europejskiej nie bez powodu ustanowiono w dniu następującym po symbolicznej rocznicy zakończenia II wojny światowej w Europie .

Epoka europejskich wojen, począwszy od wojny francusko-pruskiej poprzez wojny bałkańskie i dwie wojny światowe, przeplatane krótkimi okresami względnego spokoju, zakończyła się właśnie w maju1945 roku. Projekt Unii Europejskiej powstał niejako w odpowiedzi na fiasko koncepcji państw narodowych. Miał wymusić współpracę przede wszystkim w celu wprowadzenia stałego pokoju, a dopiero w dalszym planie zapewnienia rozwoju regionu.

Z pozoru było odwrotnie. Zaczęto od ścisłej współpracy gospodarczej we Wspólnocie Węgla i Stali, następnie w Euratomie, a wreszcie w EWG. Do Euratomu mam szczególną sympatię, choć nie stał się częścią Unii Europejskiej i funkcjonuje jako osobny traktat wspólnotowy. Politykę zagraniczną uprawiano pod szyldem NATO, a gospodarkę zostawiono EWG. Nie mniej ważnym elementem budowania wspólnej Europy na Zachodzie była rywalizacja ze wspólną Europą na Wschodzie. Do tego dochodziła Jugosławia, pełniącą funkcję belki w obu oczach: zachodnim i wschodnim.

Właśnie dzięki tej rywalizacji – między innymi – postępowała powoli integracja Europy Zachodniej, doprowadzając do powołania realnej Unii w 1993 roku na mocy podpisanego rok wcześniej traktatu z Maastricht. Tak powstały twór przypominał już konfederację, choć daleko było mu do Stanów Zjednoczonych Europy.

Miałem sporo radości, pisząc na studiach podyplomowych rozprawkę porównującą Unię Europejską do państw federacyjnych takich jak USA czy Szwajcaria. Już wtedy Unia pod kilkoma względami była bardziej zintegrowanym quasi-państwem niż Stany Zjednoczone. Nie wszyscy wiedzą, że prawdziwa integracja USA rozpoczęła się w zasadzie dopiero po II wojnie światowej. Jeśli traktat o dochodach własnych Unii zostanie ratyfikowany, to od zwykłej federacji będzie Europę odróżniał jedynie brak armii. Europa ma już wspólna walutę, używaną nawet przez te kraje, które jeszcze jej nie przyjęły. Może niektórym umknęło, ale euro jest równoprawnym środkiem płatniczym w Polsce obok złotówki.

A właśnie, Polska. Dołączyła do Unii w wielkim otwarciu wraz z dziewięcioma państwami w 2003 roku. Polscy politycy jednak wcale nie byli zgodni w sprawie akcesji. Najbardziej proakcesyjnymi partiami były SdRP/SLD i Unia Demokratyczna/Wolności. Obu partii już nie ma. Czyżby omen?

Polskę do Unii wprowadzało SLD – choć rolników bardziej PSL. Batalia toczyła się o polskie mleko i Niceę. Jak po negocjacjach ogłosił Leszek Miller, „mamy to mleko!” ( a w zasadzie kwoty mleczne) . Protokół nicejski (system głosowania, który miał się zmienić w wyniku akcesu nowych państw) urósł do rangi polskiej racji stanu – przynajmniej zdaniem Jana Rokity, typowanego na premiera wspólnego rządu PO i PiS. Nicea albo śmierć.

A było tak tylko dlatego, że „no pasaran” przyszłemu (niedoszłemu) premierowi z Krakowa nie przeszłoby przez gardło. Wspólny rząd ostatecznie się nie wyłonił, system nicejski trafił do lamusa historii, a pod traktatem lizbońskim podpis złożył Lech Kaczyński. To dzięki niemu Polska nadal jest w Europie, Europa zaś zrobiła wtedy kolejny krok w kierunku federacji.

Donaldowi Tuskowi na plus należy zapisać to, że nie zablokował ratyfikacji, choć przyłączył się do protokołu brytyjskiego, blokując bezpośrednie stosowanie Karty praw podstawowych. Karta nadal nie obowiązuje w pełni, choć Platforma dwa razy w kolejnych kampaniach obiecywała jej ratyfikację. PiS przynajmniej nie obiecywało, więc poniekąd dotrzymało słowa. Przeciw Karcie ostro protestowali członkowie polskiego episkopatu, nie należy zatem się spodziewać jej ratyfikacji w najbliższym czasie, mimo że Wielka Brytania opuściła Unię. Tak oto na życzenie naszych rządzących jesteśmy Europejczykami drugiej kategorii bez wspólnej waluty i bez (Karty) praw podstawowych.

Rzeczywistość jednak ma swoiste poczucie humoru. Najbardziej eurosceptyczny rząd po roku 1989 prze do ratyfikacji traktatu, który wprowadza jeszcze ściślejsze związki państw Unii, zwiększa kompetencje i realną władzę Komisji Europejskiej, dzięki czemu Unia znowu przybliża się do federalizacji. W roli Rejtana tym razem obsadził się Zbigniew Ziobro, który o mały włos nie uzyskał wsparcia PO, choć tak naprawdę głosowanie wstrzymujące się jest w takim wypadku tożsame ze sprzeciwem. Całe szczęście, że posłowie Lewicy odżywiają się lepiej niż poseł Dyka, którego rozstrój żołądka obalił rząd Suchockiej.

Europa jest czymś więcej niż tylko marzeniem. Wspólna Europa to jedyna szansa na przetrwanie tego kontynentu i jego mieszkańców. To marzenie tych, którzy przeżyli koszmar wojny, nazizmu i Holokaustu – marzenie sformułowane po to, by ów koszmar nigdy się nie powtórzył, by ludzie nauczyli się żyć razem. By tak się stało, Europa musi być bardziej sprawiedliwa, bardziej solidarna i z większym zaufaniem do nauki. Szybkie przygotowanie szczepionek przeciw Covid-19 to efekt wielu lat badań naukowych oraz miliarda euro, jakie Biotech otrzymał z funduszy publicznych.

Europejski Fundusz Odbudowy i Rozwoju ma pomóc Europie nie tylko przetrzymać obecny kryzys, ale i uniknąć przyszłych zagrożeń. Europa musi się zmienić, by Europejczycy przetrwali. By mogli marzyć.

Najnowsze

Państwo spłaciło 2,24 mln zł długów współpracownika ministra. A co z pozostałymi rolnikami?

Państwo spłaciło 2,24 mln zł długów współpracownika ministra. A co z pozostałymi rolnikami?

Państwo przejęło ponad 2,2 mln zł długu Michała Zarzeckiego, a następnie pozwoliło mu dzierżawić niemal 19 hektarów do 2044 roku. Wkrótce potem polityczny współpracownik ministra rolnictwa wrócił do resortu jako szef gabinetu. Wszystko odbyło się formalnie legalnie, lecz polityczne powiązania z kierownictwem KOWR i wyjątkowo korzystny zbieg dat rodzą pytania o standardy państwa. Spośród 368 wniosków o podobną pomoc pozytywnie rozpatrzono zaledwie 47. Czy system rzeczywiście służy wszystkim zadłużonym rolnikom, czy przede wszystkim tym, którzy mają właściwe kontakty? Potrzebna jest niezależna kontrola.

Weto Nawrockiego. Wolność dla hejtu, ochrona dla gigantów internetu i polityczny prezent dla Konfederacji

Weto Nawrockiego. Wolność dla hejtu, ochrona dla gigantów internetu i polityczny prezent dla Konfederacji

Prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę uzupełniającą unijne przepisy DSA, powołując się na ochronę wolności słowa i sprzeciw wobec nadmiernych uprawnień administracji. Według autora decyzja ogranicza jednak ochronę użytkowników przed nielegalnymi treściami, niesłusznymi blokadami i przemocą w sieci, jednocześnie wzmacniając pozycję wielkich platform oraz polityków korzystających z emocjonalnej komunikacji.

Ponad pół miliona antyukraińskich publikacji. Kto pomaga rosyjskiej propagandzie skłócać Polaków z Ukraińcami?

Ponad pół miliona antyukraińskich publikacji. Kto pomaga rosyjskiej propagandzie skłócać Polaków z Ukraińcami?

Raport Demagoga i Instytutu Monitorowania Mediów ujawnia skalę antyukraińskiej dezinformacji w polskim internecie: w pierwszym półroczu 2026 roku odnotowano około 536 tysięcy publikacji. Fałszywe narracje, powielane także przez osoby publiczne, wykorzystują pamięć o Wołyniu i społeczne frustracje, osłabiając zaufanie, bezpieczeństwo oraz spójność społeczeństwa.

Polska szkoła marnuje talenty. Zamiast rozwijać dzieci, uczymy je posłuszeństwa

Polska szkoła marnuje talenty. Zamiast rozwijać dzieci, uczymy je posłuszeństwa

Ryszard Szubartowski, nauczyciel wychowujący wybitnych informatyków, krytykuje polską szkołę za schematyczność, presję i niedostosowanie do indywidualnych talentów. Postuluje nauczanie rozwijające samodzielność, kreatywność i odwagę popełniania błędów. Tekst podkreśla także konieczność wyrównywania szans, poprawy warunków pracy nauczycieli oraz reformy edukacji w erze sztucznej inteligencji.

Szpiedzy, miliarderzy i rodzina prezydenta. Czy Ameryka Trumpa traci kontrolę nad własnym bezpieczeństwem?

Szpiedzy, miliarderzy i rodzina prezydenta. Czy Ameryka Trumpa traci kontrolę nad własnym bezpieczeństwem?

Tekst analizuje współczesne zagrożenia dla demokracji: nieformalne wpływy obcych państw poprzez relacje biznesowe, finansowanie mediów, technologie strategiczne i dezinformację. Podkreśla znaczenie przejrzystości, niezależnych instytucji oraz kontroli politycznej. Dla Polski oznacza to konieczność wzmacniania własnych zdolności obronnych, wywiadowczych i cyfrowych, przy jednoczesnym utrzymaniu sojuszu z USA i rozwoju europejskiej samodzielności.

Miliony, kryptowaluty i sejmowe interwencje. Niejasne interesy Przemysława Wiplera

Miliony, kryptowaluty i sejmowe interwencje. Niejasne interesy Przemysława Wiplera

Śledztwa dziennikarskie ujawniają, że firmy powiązane wcześniej z Przemysławem Wiplerem wystawiły faktury na około 10 mln zł podmiotom, których interesy później pojawiały się w jego parlamentarnej działalności. W tle są przelewy od giełdy Zondacrypto do fundacji polityka, kontakty z sektorem zbrojeniowym, InPostem, Huawei i agencją pracy oraz pytania o oświadczenia majątkowe. Nie ma dowodu przestępstwa, lecz skala i zbieżność relacji budzą alarm. Czy mandat poselski służy obywatelom, czy dawnym klientom? Komisja Etyki i prokuratura muszą wymusić odpowiedzi poparte dokumentami.

Sprawdź również

Kibolsko- sejmolska

Kibolsko- sejmolska

Polska polityka przejmuje zachowania z subkultury stadionów piłkarskich. Ale nie ze stadionów inteligentnej siatkówki, żywiołowej koszykówki, czy bojowej piłki ręcznej. Naśladuje kulturę piłki kopanej. I to w najgorzej jej wersji. Jeżeli popatrzymy na Salę Plenarną...