Związkowcy żądają stałej unijnej ochrony dla pracowników mobilnych

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych wspólnie z największymi europejskimi centralami związkowymi wystąpiło do Komisji Europejskiej z żądaniem utworzenia trwałej, instytucjonalnie zakotwiczonej i stabilnie finansowanej z budżetu UE sieci wsparcia dla pracowników mobilnych i migrantów. OPZZ podkreśla, że praca za granicą nie może oznaczać pracy poza prawem, a prawa pracownicze nie kończą się na granicy państwa.

Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych poinformowało o wspólnej interwencji w Komisji Europejskiej. Polska centrala związkowa, jako partner pilotażowego projektu „Fair Labour Mobility EU” (wcześniej „Fair European Labour Mobility – FELM”), 4 lutego 2026 r. skierowała list do komisarz Roxany Mînzatu z apelem o powołanie stałej, ogólnoeuropejskiej sieci doradczej dla pracowników mobilnych i migrantów. Strona związkowa wskazuje, że mobilność pracy jest strukturalnym i długoterminowym elementem jednolitego rynku UE, a nie zjawiskiem przejściowym, dlatego system wsparcia nie może być uzależniony od krótkoterminowych projektów i czasowego finansowania.

Przedstawiciele OPZZ podkreślają, że delegowanie, praca sezonowa i transport międzynarodowy to codzienność setek tysięcy Polek i Polaków współtworzących gospodarkę Unii Europejskiej. Jednocześnie ta grupa najczęściej doświadcza naruszeń prawa pracy: niewypłaconych wynagrodzeń, nieodprowadzonych składek na ubezpieczenie społeczne, nadużyć w łańcuchach podwykonawczych czy łamania norm czasu pracy. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, jako sygnatariusz listu, zaznacza, że choć przepisy istnieją, w praktyce nie zawsze docierają do osób najbardziej potrzebujących ochrony, zwłaszcza w złożonych relacjach transgranicznych.

Związkowcy zwracają uwagę, że doświadczenia projektu pilotażowego „Fair Labour Mobility EU” pokazują jednoznacznie, iż doradztwo dla pracowników mobilnych nie jest zwykłą informacją administracyjną. Wymaga wyspecjalizowanej wiedzy z zakresu prawa pracy, systemów zabezpieczenia społecznego, specyfiki sektorów oraz prowadzenia spraw o charakterze transnarodowym. Skuteczna pomoc – jak podkreśla centrala związkowa – musi opierać się na stabilnych, łatwo dostępnych i opartych na zaufaniu strukturach związkowych, działających przez cały cykl zatrudnienia pracownika.

Strona związkowa akcentuje również znaczenie realnej współpracy transgranicznej. Doradcy w krajach pochodzenia i zatrudnienia muszą mieć narzędzia do wspólnej interwencji, ustalania właściwego ustawodawstwa, identyfikowania odpowiedzialnych podmiotów w łańcuchach podwykonawców oraz wspierania pracowników w odzyskiwaniu zaległych wynagrodzeń i składek. Bez stabilnych i skoordynowanych struktur wiele spraw wpada w lukę między systemami krajowymi, pozostawiając pracowników bez skutecznych środków ochrony.

OPZZ podkreśla, że model oparty na krótkoterminowych projektach grozi utratą wypracowanej wiedzy, zerwaniem relacji z pracownikami oraz osłabieniem egzekwowania praw pracowniczych. Zdaniem Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych doradztwo dla pracowników mobilnych powinno zostać uznane za publiczną odpowiedzialność o znaczeniu europejskim. Stała sieć doradcza mogłaby wzmocnić egzekwowanie prawa pracy, przeciwdziałać wyzyskowi i dumpingowi socjalnemu oraz wspierać wdrażanie Europejskiego Filaru Praw Socjalnych.

Centrala związkowa apeluje do Komisji Europejskiej o uwzględnienie tych postulatów w pracach nad „Pakietem dotyczącym mobilności pracy” oraz o powołanie trwałej, niezależnej i zorientowanej na pracownika sieci wsparcia, opartej na doświadczeniu struktur związkowych w całej Europie.

Pod apelem, obok przewodniczącego OPZZ Piotra Ostrowskiego, podpisali się liderzy innych central związkowych: DGB z Niemiec, ÖGB z Austrii, BNS z Rumunii, CITUB z Bułgarii, VASAS z Węgier oraz ZSSS ze Słowenii. OPZZ wskazuje, że problem ma charakter systemowy i dotyczy całej Europy, w szczególności regionu Europy Środkowo-Wschodniej, a wspólne stanowisko organizacji związkowych pokazuje skalę wyzwania.

Zdaniem przedstawicieli OPZZ przyjęcie proponowanych rozwiązań oznaczałoby dla pracowników z Polski realną gwarancję bezpłatnej i stałej pomocy prawnej, szybsze odzyskiwanie zaległych wynagrodzeń i składek oraz skuteczniejszą ochronę przed nieuczciwymi agencjami pracy i nadużyciami w łańcuchach podwykonawczych. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych zapowiada monitorowanie dalszych działań Komisji Europejskiej i podkreśla, że nie dopuści do sytuacji, w której „Fair Labour” pozostanie jedynie hasłem projektowym, zamiast stałym elementem europejskiego systemu ochrony praw pracowniczych.

Redakcja

Poprzedni

Uchyl drzwi

Następny

Kapitalizm nie spadł z nieba